Orzeczenie · 2010-12-13

I UK 171/10

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2010-12-13
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie wypadkoweWysokanajwyższy
ubezpieczenie wypadkoweumowa zleceniazleceniobiorcamiejsce prowadzenia działalnościsiedzibaSąd Najwyższykontrolaodpowiedzialność

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Usługowego "O. - Service" Spółka Jawna od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację spółki od wyroku Sądu Okręgowego. Sprawa dotyczyła podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu zleceniobiorczyni, J. W., która wykonywała funkcję gospodarza budynku na podstawie umowy zlecenia. Sporne było, czy praca ta była wykonywana poza siedzibą lub miejscem prowadzenia działalności zleceniodawcy, co zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych skutkowałoby wyłączeniem z ubezpieczenia wypadkowego. Sądy niższych instancji uznały, że praca była wykonywana w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy, ponieważ spółka miała nadzór nad zleceniobiorczynią i ponosiła odpowiedzialność za wykonanie usług wobec wspólnot mieszkaniowych, którym podzlecała prace. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzut naruszenia art. 12 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez błędną wykładnię nie jest zasadny. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy praca była wykonywana w miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy, a nie stopień kontroli nad zleceniobiorcą. Wskazał, że działalność spółki polegała na organizowaniu prac porządkowych, a zleceniobiorczyni realizowała zadania bezpośrednio związane z tą działalnością, co uzasadniało podleganie ubezpieczeniu wypadkowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęć "siedziba" i "miejsce prowadzenia działalności" zleceniodawcy na gruncie przepisów o ubezpieczeniu wypadkowym, zwłaszcza w kontekście umów zlecenia i podzlecania prac.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2009 r. (art. 12 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Zagadnienia prawne (2)

Czy zleceniobiorca wykonujący pracę w siedzibie zleceniodawcy lub w miejscu prowadzenia jego działalności podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, jeśli przepis wyłącza z ubezpieczenia zleceniobiorców wykonujących pracę poza tymi miejscami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zleceniobiorca wykonujący pracę w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy podlega ubezpieczeniu wypadkowemu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy praca była wykonywana w miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy. Działalność spółki polegała na organizowaniu prac porządkowych, a zleceniobiorczyni realizowała zadania bezpośrednio związane z tą działalnością, co uzasadniało podleganie ubezpieczeniu wypadkowemu. Stopień kontroli nad zleceniobiorcą nie jest decydujący dla wyłączenia z ubezpieczenia.

Jak należy interpretować pojęcia "siedziba" i "miejsce prowadzenia działalności" zleceniodawcy na gruncie art. 12 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcia te należy interpretować w kontekście faktycznego prowadzenia działalności przez zleceniodawcę, a nie tylko w ścisłym znaczeniu prawnym czy potocznym lokalu.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do przepisów k.c. i k.s.h. w kontekście siedziby, ale podkreślił, że dla celów ubezpieczenia wypadkowego istotne jest miejsce faktycznego prowadzenia działalności, zwłaszcza gdy charakter działalności zleceniodawcy polega na podzlecania prac w różnych miejscach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
Zakład Usługowy "O. - Service"spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjapozwany
J. W.osoba_fizycznazainteresowana

Przepisy (10)

Główne

u.s.u.s. art. 12 § 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Wyłącza z ubezpieczenia wypadkowego zleceniobiorców wykonujących pracę poza siedzibą lub miejscem prowadzenia działalności zleceniodawcy. Sąd interpretuje te pojęcia szeroko, obejmując miejsca faktycznego prowadzenia działalności.

Pomocnicze

k.c. art. 41

Kodeks cywilny

Dotyczy siedziby osoby prawnej.

k.c. art. 331 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy siedziby osoby prawnej.

k.s.h. art. 26 § 1

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy siedziby spółki.

k.p.c. art. 39813 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stan faktyczny jest wiążący przy ocenie zastosowania prawa.

k.p.c. art. 3983 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności deliktowej.

k.p. art. 304 § 1

Kodeks pracy

Dotyczy miejsca wyznaczonego.

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy art. 10 § 2

Dotyczy miejsca wyznaczonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca zleceniobiorczyni była wykonywana w miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy, co uzasadnia podleganie ubezpieczeniu wypadkowemu. • Działalność zleceniodawcy polegała na organizowaniu prac porządkowych, a zleceniobiorczyni realizowała zadania bezpośrednio związane z tą działalnością. • Odpowiedzialność zleceniodawcy wobec wspólnot mieszkaniowych za wykonanie usług przez zleceniobiorców potwierdza związek pracy z działalnością zleceniodawcy.

Odrzucone argumenty

Zleceniobiorczyni wykonywała pracę poza siedzibą lub miejscem prowadzenia działalności zleceniodawcy. • Zleceniodawca nie miał realnej kontroli nad wykonywaniem usług przez zleceniobiorczynię.

Godne uwagi sformułowania

Kluczowe znaczenie miały pojęcia „siedziby" zleceniodawcy oraz „miejsca prowadzenia działalności". • Pojęcie „siedziby" w znaczeniu potocznym jest miejscem, gdzie ktoś stale przebywa (mieszka), miejsce gdzie znajduje się jakaś instytucja. • Ustawodawca poprzez regulację z art. 12 ust. 3 chciał co do zasady objąć ubezpieczeniem wypadkowym wszystkie umowy zlecenia, poza wyraźnie wyłączonymi w tym przepisie. • Ochrona wypadkowa z art. 12 ust. 3 nie jest zależna od wykonywania kontroli przez zleceniodawcę nad zleceniobiorcą (...) lecz zależy tylko od wykonywania przez zleceniobiorcę pracy w miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy. • Zasadniczy wyznacznik warunkujący ochronę wypadkową z art. 12 ust. 3 odnosi się do przestrzeni (rewiru), w której ochrona przysługuje i tej poza którą nie przysługuje.

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Gudowska

członek

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć \"siedziba\" i \"miejsce prowadzenia działalności\" zleceniodawcy na gruncie przepisów o ubezpieczeniu wypadkowym, zwłaszcza w kontekście umów zlecenia i podzlecania prac."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2009 r. (art. 12 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu przedsiębiorców i zleceniobiorców – kiedy praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia podlega ubezpieczeniu wypadkowemu. Interpretacja kluczowych pojęć przez Sąd Najwyższy jest istotna dla ustalenia zakresu ochrony ubezpieczeniowej.

Czy praca gospodarza budynku na zlecenie podlega ubezpieczeniu wypadkowemu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst