I UK 140/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną W. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego wysokości jego emerytury górniczej. Spór koncentrował się na tym, czy praca ubezpieczonego jako operatora spycharki na odkrywce kwalifikuje się jako praca w przodku, co pozwalałoby na zastosowanie korzystniejszego przelicznika 1,8 przy ustalaniu wysokości emerytury. Sąd Okręgowy uznał, że część pracy ubezpieczonego spełniała kryteria pracy w przodku. Sąd Apelacyjny, uzupełniając postępowanie dowodowe, ograniczył okres pracy kwalifikowanej jako praca w przodku do 1784 dniówek, opierając się głównie na informacji o wypłacie dodatku stykowego. Sąd Najwyższy uznał, że takie podejście Sądu Apelacyjnego budzi poważne wątpliwości, zwłaszcza że w różnych okresach zatrudnienia nie prowadzono ewidencji dodatku stykowego lub w ogóle go nie wypłacano, a ubezpieczony wykonywał podobną pracę przez cały sporny okres. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając konieczność precyzyjnego ustalenia faktycznego charakteru wykonywanej pracy, a nie opierania się wyłącznie na formalnych kryteriach, takich jak wypłata dodatku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie, czy praca na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego kwalifikuje się jako praca w przodku dla celów emerytalnych, oraz znaczenie faktycznie wykonywanej pracy nad nazwami stanowisk i dodatkami.
Dotyczy specyfiki pracy w kopalniach węgla brunatnego i przepisów dotyczących emerytur górniczych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca operatora spycharki na odkrywce, wykonywana w bezpośrednim sąsiedztwie maszyn wydobywczych, może być kwalifikowana jako praca w przodku uprawniająca do zastosowania przelicznika 1,8 przy ustalaniu wysokości emerytury górniczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że praca na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego może być odpowiednikiem pracy w przodkach pod ziemią, jeśli polega na zatrudnieniu przy pracach bezpośrednio łączących się z procesami pozyskiwania węgla. Kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy, a nie nazwa stanowiska czy wypłacane dodatki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zakwestionował oparcie rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego wyłącznie na kryterium wypłaty dodatku stykowego. Podkreślono, że w różnych okresach zatrudnienia nie prowadzono ewidencji tego dodatku lub go nie wypłacano, a ubezpieczony wykonywał podobną pracę przez cały sporny okres. Konieczne jest precyzyjne ustalenie faktycznego charakteru pracy, a nie opieranie się na formalnych przesłankach.
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy, ograniczając okres pracy kwalifikowanej jako praca w przodku do okresu, w którym wypłacano dodatek stykowy, mimo wykonywania podobnej pracy przez cały sporny okres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy, opierając się nadmiernie na dodatku stykowym i nie wyjaśniając wystarczająco, dlaczego część okresu pracy została zakwalifikowana inaczej niż pozostała, mimo podobnego charakteru wykonywanych czynności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na naruszenie art. 382 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną ocenę materiału dowodowego. Sąd Apelacyjny nie wykazał motywów swojego stanowiska w zakresie podziału spornego okresu i zakwestionował ustalenia Sądu Okręgowego bez wystarczających podstaw, co mogło prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.e.r.FUS art. 50d § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje pracę w przodku, która może być zaliczana w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty.
u.e.r.FUS art. 51 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa przypadki zastosowania przelicznika 1,8, w tym pracę w przodkach.
Pomocnicze
r.MPiPS art. 3
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej
Wskazuje na załącznik nr 3, który określa niektóre stanowiska pracy górniczej oraz stanowiska pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym.
r.MPiPS § Załącznik nr 3 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej
Dotyczy prac wykonywanych w przodku, w tym prac pomocniczych przy bezpośrednim i zasadniczym procesie produkcyjnym.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu rozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków uwzględnienia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca operatora spycharki na odkrywce, wykonywana w bezpośrednim sąsiedztwie maszyn wydobywczych, powinna być kwalifikowana jako praca w przodku. • Kryterium wypłaty dodatku stykowego nie jest jedynym ani decydującym dowodem na wykonywanie pracy w przodku. • Sąd Apelacyjny dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, nie wyjaśniając wystarczająco podziału spornego okresu zatrudnienia. • Ubezpieczony wykonywał podobną pracę przez cały sporny okres, co powinno skutkować jednolitym zakwalifikowaniem tego okresu.
Godne uwagi sformułowania
praca na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego jest odpowiednikiem pracy w przodkach pod ziemią, gdy polega na zatrudnieniu przy pracach bezpośrednio łączących się z procesami związanymi z pozyskiwaniem (urobkiem i wydobywaniem) węgla brunatnego ze złoża • dla kwalifikacji pracy jako górniczej z określonym przelicznikiem decydujące znaczenie ma praca faktycznie wykonywana przez ubezpieczonego • oparciu zaskarżonego wyroku o dniówki „stykowe” (wypłacanie dodatku „stykowego”) musi budzić poważne wątpliwości
Skład orzekający
Zbigniew Hajn
przewodniczący
Bogusław Cudowski
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie, czy praca na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego kwalifikuje się jako praca w przodku dla celów emerytalnych, oraz znaczenie faktycznie wykonywanej pracy nad nazwami stanowisk i dodatkami."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki pracy w kopalniach węgla brunatnego i przepisów dotyczących emerytur górniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wyższej emerytury górniczej i pokazuje, jak kluczowe jest udowodnienie faktycznego charakteru wykonywanej pracy, a nie tylko formalnych kryteriów.
“Emerytura górnicza: Czy praca koparką na odkrywce to praca w przodku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.