I UK 128/06

Wyrok z dnia 23 października 2006 r. I UK 128/06 Nie nabywa uprawnień do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpie- czeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) pra- cownik, który wykonywał w hutnictwie pracę w szczególnych warunkach, jeżeli wieku emerytalnego wynoszącego 55 lat nie osiągnął w czasie wykonywania prac wymienionych w dziale III wykazu B, lecz po ustaniu zatrudnienia, w cza- sie pobierania zasiłku dla bezrobotnych (§ 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnio- nych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera (sprawozdawca), Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 paź- dziernika 2006 r. sprawy z odwołania Franciszka S. przeciwko Zakładowi Ubezpie- czeń Społecznych-Oddziałowi w Z. o emeryturę, na skutek skargi kasacyjnej ubez- pieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 listopada 2005 r. [...] o d d a l i ł skargę kasacyjną. U z a s a d n i e n i e Decyzją z 18 stycznia 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Z. odmówił Franciszkowi S. prawa do emerytury na podstawie art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) w związku z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze 2 zm.), powołując się na to, że nie zostało spełnione wymaganie przewidziane w § 7 pkt 2 rozporządzenia, a mianowicie ubezpieczony jako pracownik nie osiągnął wieku emerytalnego (55 lat) w czasie wykonywania prac wymienionych w dziale III wykazu B załącznika do rozporządzenia ani też w okresie zatrudnienia, do którego został skierowany stosownie do zalecenia lekarza. W odwołaniu do Sądu wnioskodawca domagał się przyznania mu spornego świadczenia emerytalnego podnosząc, że przez całe życie zawodowe pracował w szczególnych warunkach, rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem prawa, o czym świadczy wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Bytomiu z 22 czerwca 2004 r. [...], a ponadto okres pobierania przez niego zasiłku dla bezrobot- nych, bezpośrednio po zwolnieniu z pracy, powinien być zrównany z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznyc w Katowicach wyrokiem z 26 lipca 2005 r. [...] oddalił odwołanie wnioskodawcy. Sąd Okręgowy uznał, że Franciszek S. (urodzony 5 stycznia 1950 r.) udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym co najmniej 15 lat pracy wykonywanej w wa- runkach szczególnych, wymienionych w dziale III wykazu B na stanowisku pierwsze- go kowala oraz operatora manipulatora. Na stanowisku pierwszego kowala młota ciężkiego ubezpieczony był zatrudniony w Hucie Z. w B. od 26 października 1971 r. do 29 lutego 2000 r., zaś od 1 marca 2000 r. do 30 kwietnia 2004 r. pracował na tym samym stanowisku w S.-O. spółce z o.o. w B. W dniu 30 kwietnia 2004 r. pracodaw- ca wypowiedział wnioskodawcy umowę o pracę. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Byto- miu wyrokiem z 22 czerwca 2004 r. [...] zasądził od pozwanego pracodawcy na rzecz ubezpieczonego jako powoda kwotę 3.900 zł tytułem odszkodowania uznając, że wypowiedzenie umowy o pracę naruszało art. 39 k.p., albowiem pracownikowi bra- kowało do nabycia prawa do (wcześniejszej) emerytury nie więcej niż 2 lata i z tego tytułu korzystał on z ochrony przewidzianej prawem pracy. Oddalając odwołanie od decyzji organu rentowego Sąd Okręgowy stwierdził, że w dacie ukończenia 55 lat (czyli 5 stycznia 2005 r.) wnioskodawca w ogóle nie pozostawał w zatrudnieniu, a więc nie wykonywał pracy, o której mowa w § 7 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że wypowiedzenie umowy o pracę (co potwierdził wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Bytomiu z 22 czerwca 2004 r. [...]), było niezgodne z prawem jako naruszające art. 39 k.p. 3 W apelacji od powyższego wyroku wnioskodawca podniósł, że zgodnie z art. 69 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych należy uznać za równoważny z okresem zatrudnienia, a zatem należy zrównać go z pracą w warunkach szczegól- nych w hutnictwie (powołał się przy tym na wyrok Sądu Najwyższego z 9 listopada 1999 r., II UKN 187/99, OSNAPiUS 2001 nr 4, poz. 121). Ponadto, za przyznaniem emerytury przemawiają, zdaniem skarżącego, względy słuszności, skoro został zwolniony z pracy w okresie ochronnym z naruszeniem przepisów prawa. Wyrok Sądu Rejonowego w Bytomiu zasądzający jedynie odszkodowanie, z uwagi na brak celowości przywrócenia do pracy, zapadł z rażącą obrazą art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 39 k.p., ponieważ nie doszło ani do likwidacji, ani do ogłoszenia upadłości pra- codawcy. Ubezpieczony stwierdził również, że wymaganie pozostawania w zatrud- nieniu w szczególnych warunkach w chwili osiągnięcia wieku emerytalnego jest nie- słusznym kryterium różnicującym, skoro za decydującą przesłankę „wynagrodzenia” pracy w szczególnych warunkach należy uznać jedynie wiek i staż pracy. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro- kiem z 9 listopada 2005 r. [...] oddalił apelację wnioskodawcy jako nieuzasadnioną. Sąd Apelacyjny stwierdził, że spór w istocie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy wymaganie przewidziane w § 7 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. może podlegać wykładni rozszerzającej dla pozytywnej oceny uprawnień ubezpieczonego, tzn. czy osiągnięcie wieku emerytalnego może nastąpić w sytuacji innej niż w okresie zatrudnienia lub w okresie skierowania do innej pracy stosownie do zaleceń lekarza. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. uregulowania, dotyczące warunków uzyska- nia emerytury, są różne co do przesłanki ukończenia wieku emerytalnego w wymaganych okresach i dla każdej z grup zawodowych zostały szczegółowo przed- stawione w tym akcie prawnym. Ta sprecyzowana przez prawodawcę różnorodność przemawia za brakiem możliwości stosowania jakiejkolwiek zawężającej lub rozsze- rzającej wykładni podlegających interpretacji przepisów. W ocenie Sądu Apelacyjne- go znaczne, jeśli chodzi o pracowników będących mężczyznami, obniżenie wieku emerytalnego - do 55 lat - jest przywilejem bardzo wąskich grup zawodowych i przy- sługuje jedynie w warunkach ściśle określonych przez prawo. Skoro zatem w oma- wianym przepisie (§ 7 pkt 2 rozporządzenia) obwarowano możliwość przejścia na emeryturę w wieku 55 lat koniecznością pozostawania w zatrudnieniu w dacie osią- 4 gnięcia tego wieku, robiąc wyjątek jedynie dla sytuacji, gdy pracownik stosownie do zalecenia lekarza został skierowany do innej pracy, to nie można, bez naruszenia prawa, przyjąć spełnienia tego warunku w innych okolicznościach. Według Sądu Apelacyjnego okoliczność, że w świetle ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych jest okresem równoważnym z okresem zatrudnienia, ma znaczenie przy ustalaniu uprawnień emerytalno-rentowych w zakresie stażu pracy, ale nie jest to okres, o którym mowa w § 7 pkt 2 rozporzą- dzenia. Również kwestia prawidłowości rozwiązania stosunku pracy nie ma, w oce- nie Sądu drugiej instancji, istotnego znaczenia dla oceny uprawnień emerytalnych wnioskodawcy, a zarzuty co do słuszności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w By- tomiu, który rozpoznawał sprawę o przywrócenie do pracy, powinny być zgłoszone w apelacji od tamtego wyroku, gdyż przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach miałoby wpływ na uprawnienia emerytalne wnioskodawcy. Ocena prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Pracy nie może natomiast nastąpić w rozpatrywanej sprawie, której przedmiotem jest prawo wnioskodawcy do świadczenia z ubezpieczenia spo- łecznego. Sąd zwrócił również uwagę, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń spo- łecznych nie stosuje się art. 5 k.c. (zasad współżycia społecznego), na który pośred- nio powołuje się wnioskodawca w apelacji. W imieniu ubezpieczonego Franciszka S. skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł jego pełnomocnik z urzędu, zaskarżając wyrok ten w całości. Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazano: 1) naruszenie prawa materialnego - art. 32 ustawy z dnia 7 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warun- kach lub w szczególnym charakterze - polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd, że ubezpieczony nie spełnił wymogu z § 7 pkt 2 rozporządzenia w postaci ukończe- nia wieku 55 lat w czasie wykonywania zatrudnienia w ramach prac wymienionych w dziale III wykazu B stanowiącego załącznik do rozporządzenia; 2) naruszenie prawa materialnego - art. 5 k.c., poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania zasady współżycia społecznego; 3) naruszenie prawa proce- sowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 328 § 2 k.p.c., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do okoliczności wskazanej w apelacji pozwanego, dotyczącej treści art. 79 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnie- 5 nia i instytucjach rynku pracy, który uznaje za równoważny z okresem zatrudnienia okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Według pełnomocnika wnioskodawcy w rozpoznawanej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości, a mianowicie konieczność rozważenia treści art. 79 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - który uznaje za równoważny z okresem zatrudnienia okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych - przy interpretacji przesłanek wskazanych w § 7 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawcy, zaskarżony wyrok pomija w swym rozstrzygnięciu „zależność” powyższych aktów prawnych, które powinny być uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury ubez- pieczonego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego i prze- kazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Sądowi pierwszej instancji celem uwzględnienia odwołania „wraz z zasądzeniem kosztów zastępstwa procesowego dla pełnomocnika z urzędu norm przepisanych”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona. Przy bezspornym stanie faktycznym istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy osoba niepozo- stająca w stosunku pracy w dacie osiągnięcia wieku uprawniającego ją do złożenia wniosku o wcześniejszą emeryturę (w przypadku wnioskodawcy - w dacie ukończe- nia 55 lat), legitymująca się przy tym wymaganym pracowniczym stażem ubezpie- czeniowym i okresem zatrudnienia obejmującym prace w szczególnych warunkach, może nabyć prawo do tego świadczenia (wcześniejszej emerytury). Chodziło zatem o wykładnię i zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego art. 32 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szcze- gólnym charakterze. Pierwszy z tych przepisów (art. 32 ustawy o emeryturach i ren- tach z FUS) stanowi, że ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w art. 32 ust. 2 ustawy, zatrudnionymi w 6 szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 ustawy (ust. 1). Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wyma- gających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo wła- sne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 2). Wiek emerytalny, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ustawy, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie któ- rych osobom wymienionym w art. 32 ust. 2 ustawy przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4). Dotychczasowe przepi- sy, do których odsyła parokrotnie art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to przede wszystkim przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wydanego na podstawie art. 55 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Sytuacji ubezpieczonego dotyczy § 7 tego rozporządzenia, zgodnie z którym pracownik, który wykonywał w hutnictwie prace w szczególnych warunkach, wymienione w dziale III wykazu B (załącznika do rozporządzenia), nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat w okresie od dnia 1 stycznia 1987 r. albo 55 lat w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r., jeżeli komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia orzekła trwałą jego niezdolność do wykonywania prac wymienionych w dziale III wykazu B, 2) wiek emerytalny osiągnął w czasie wykonywania prac wymienionych w dziale III wykazu B lub w okresie zatrudnienia, do którego skierowany został stosownie do zalecenia lekarza, 3) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy wymienionej w dziale III wykazu B. W rozpoznawanej sprawie sporne było przede wszystkim to, czy ubezpieczo- ny spełnia warunek określony w § 7 pkt 2 rozporządzenia, czyli warunek osiągnięcia wieku emerytalnego (w tym przypadku 55 lat) w czasie wykonywania prac wymienio- nych w dziale III wykazu B lub w okresie zatrudnienia, do którego skierowany został stosownie do zalecenia lekarza. Sąd Apelacyjny ustalił - i ustalenie to nie jest w jaki- kolwiek sposób kwestionowane w skardze kasacyjnej - że ubezpieczony Franciszek S., legitymujący się co najmniej 15-letnim okresem pracy w hutnictwie w szczegól- 7 nych warunkach, wiek uprawniający do nabycia wcześniejszej emerytury (55 lat) osiągnął 5 stycznia 2005 r. (do ubezpieczonego urodzonego po 31 grudnia 1948 r. art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ma zastosowanie na podstawie art. 46 tej ustawy) - jednak nie w czasie wykonywania prac wymienionych w dziale III wyka- zu B stanowiącego załącznik do rozporządzenia (jak tego wymaga § 7 pkt 2 rozpo- rządzenia), ani nawet nie w okresie zatrudnienia w ogóle, lecz w czasie pobierania zasiłku dla bezrobotnych w okresie przypadającym bezpośrednio po wypowiedzeniu mu stosunku pracy na stanowisku związanym z wykonywaniem pracy w szczegól- nych warunkach. Stosunek pracy ubezpieczonego ustał 30 kwietnia 2004 r. w wyniku wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę z naruszeniem przepisów o roz- wiązywaniu umów o pracę, co stwierdził Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Bytomiu wyro- kiem z 22 czerwca 2004 r. [...], uznając że wypowiedzenie Franciszkowi S. umowy o pracę było niezgodne z prawem (naruszało bowiem art. 39 k.p.). Sąd Pracy nie przywrócił jednak ubezpieczonego do pracy, lecz zasądził na jego rzecz od praco- dawcy odszkodowanie w związku z niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy o pracę. Ubezpieczony kwestionował w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu Pracy, jednak od wyroku zasądzającego jedynie odszkodowanie (zamiast żądanego przywrócenia do pracy) nie wniósł w odpowied- nim czasie apelacji (co sam przyznał w czasie rozprawy apelacyjnej w niniejszej sprawie). W ten sposób sam pozbawił się możliwości uzyskania wyroku przywracają- cego go do pracy, co miałoby niewątpliwy wpływ na spełnienie warunku z § 7 pkt 2 rozporządzenia. Przepis § 7 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jedno- znacznie ogranicza uprawnienia do wcześniejszej emerytury do tych jedynie osób, które osiągnęły wiek emerytalny wynoszący 55 lat w czasie wykonywania prac wy- mienionych w dziale III wykazu B lub w okresie zatrudnienia, do którego skierowane zostały zgodnie z zaleceniem lekarza. Wnioskodawca warunków tych w oczywisty sposób nie spełnił, skoro nie ukończył 55 lat w czasie wykonywania pracy, o jakiej stanowi § 7 pkt 2 rozporządzenia. W chwili ukończenia tego wieku pozostawał bez pracy (miał status prawny bezrobotnego). Przepisy rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szcze- gólnym charakterze, w tym § 7 pkt 2, mają charakter szczególny, ponieważ wyraźnie odbiegają od powszechnie obowiązującej regulacji dotyczącej warunku osiągnięcia 8 wieku emerytalnego, wynoszącego dla mężczyzn 65 lat (art. 24 i art. 27 ustawy). (Do ubezpieczonego urodzonego po 31 grudnia 1948 r. art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ma zastosowanie na podstawie art. 46 tej ustawy.) Ratio legis usta- nowienia wcześniejszego wieku emerytalnego dla mężczyzn wykonujących w hut- nictwie prace w szczególnych warunkach było umożliwienie przechodzenia na eme- ryturę mężczyznom w wieku niższym (w przypadku ubezpieczonego) o 10 lat od po- wszechnego ustawowego wieku emerytalnego, jednak pod pewnymi, ściśle określo- nymi warunkami - w tym pod warunkiem przejścia na wcześniejszą emeryturę bez- pośrednio ze stanowiska pracy ujętego w dziale III wykazu B załącznika do rozpo- rządzenia. Jedynym od tego warunku wyjątkiem jest osiągnięcie wieku emerytalnego podczas innej pracy, do której pracownik został skierowany stosownie do zaleceń lekarskich. Innych wyjątków od omawianego warunku § 7 rozporządzenia nie prze- widuje. Z powyższych przyczyn zarzuty naruszenia art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz § 7 rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, stanowią- ce materialnoprawną podstawę skargi kasacyjnej, nie mogły zostać uwzględnione. Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował i zastosował obydwa te przepisy. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniał, że przepisy przewidujące prawo do emerytur z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są przepisami szczególnymi, ich wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna, podlegają one wykładni ścisłej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 listopada 1999 r., II UKN 187/99, OSNAPiUS 2001 nr 4, poz. 121; wyrok z 16 sierpnia 2005 r., I UK 378/04 OSNP 2006 nr 13-14, poz. 218). Do złagodzenia rygo- rów prawa ubezpieczeń społecznych nie stosuje się ani art. 5 k.c, ani art. 8 k.p. Przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, podobnie jak przepisy rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mają cha- rakter przepisów prawa publicznego. Rygoryzm prawa publicznego nie może być łagodzony konstrukcją nadużycia prawa podmiotowego przewidzianą w art. 5 k.c. lub w art. 8 k.p. Zarzut ten (nadużycia prawa podmiotowego, albo czynienia ze swego prawa podmiotowego użytku niezgodnego z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa) w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych musiałby być odniesiony do czynności organu rentowego, który - wyda- jąc decyzję - nie korzysta ze swoich praw podmiotowych (regulowanych prawem 9 prywatnym - Kodeksem cywilnym lub Kodeksem pracy), lecz realizuje ustawowe kompetencje organu władzy publicznej. Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 5 k.c. jest niezasadny. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego w spra- wach z zakresu ubezpieczeń społecznych art. 5 k.c. nie ma zastosowania, zaś mate- rialnoprawną podstawą świadczeń emerytalno-rentowych mogą być tylko przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: wyrok z 19 czerwca 1986 r., II URN 96/86, Służba Pracownicza 1987 nr 3; wyrok z 29 października 1997 r., II UKN 311/97, OSNAPiUS 1998 nr 15, poz. 465; wyrok z 26 maja 1999 r., II UKN 669/98, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 597 - notka; wyrok z 12 stycznia 2000 r., II UKN 293/99, OSNAPiUS 2001 nr 9, poz. 321 - notka, postano- wienie z 26 maja 1999 r., II UKN 670/98, niepublikowane). W skardze kasacyjnej podniesiono również zarzut naruszenia art. 79 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w wyniku nieuwzględnienia przez Sąd Apelacyjny, że okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych należy uznać za równoważny z okresem zatrudnienia. Zdaniem skar- żącego, oznacza to spełnienie przez wnioskodawcę przesłanki określonej w § 7 pkt 2 rozporządzenia (warunku osiągnięcia przez wnioskodawcę 55 roku życia w okresie zatrudnienia w hutnictwie). Poglądu tego nie można uznać za prawidłowy. Nie ma on oparcia w treści art. 79 tej ustawy. Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy o promocji zatrud- nienia i instytucjach rynku pracy, okresy pobierania zasiłku wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz okre- sów składkowych w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z kolei zgodnie z art. 79 ust. 2, okresów pobierania zasił- ku nie wlicza się jednak do: 1) okresów wymaganych do nabycia prawa i długości okresu pobierania zasiłku; 2) okresu zatrudnienia, od którego zależy nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego; 3) stażu pracy określonego w odrębnych przepisach, wymaganego do wykonywania niektórych zawodów. W świetle treści przytoczonego powyżej przepisu nie budzi wątpliwości, że okres pobierania zasiłku dla bezrobot- nych nie może być uznany za okres zatrudnienia (lub okres równoważny z okresem zatrudnienia). W art. 79 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest mowa jedynie o wliczaniu okresu pobierania takiego zasiłku do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz do okresów składkowych - co nie oznacza zrównania tego okresu z zatrudnieniem jako takim. Tymczasem, jedną z przesłanek nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, 10 dochodzonego przez wnioskodawcę, jest osiągnięcie wieku 55 lat w okresie zatrud- nienia, czyli w okresie pozostawania w stosunku pracy i to zatrudnienia w hutnictwie przy pracach wymienionych w dziale III wykazu B, bądź w czasie wykonywania innej pracy, do której pracownik został skierowany stosownie do zaleceń lekarskich. Wnio- skodawca powinien wszystkie warunki, od których uzależnione jest przejście na wcześniejszą emeryturę ze względu na zatrudnienie w szczególnych warunkach (wiek, staż pracy, wymagany okres zatrudnienia przy wykonywaniu pracy w szcze- gólnych warunkach), spełnić w czasie posiadania statusu pracownika, czyli pozosta- wania w stosunku pracy. Dotyczy to również osiągnięcia wieku 55 lat. W rozpozna- wanej sprawie wnioskodawca nie spełnił tej przesłanki, nie był w ogóle zatrudniony w chwili ukończenia 55 lat, a w związku z tym nie mógł nabyć prawa do wcześniejszej emerytury. Kwestia prawidłowości rozwiązania stosunku pracy z wnioskodawcą nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd Rejonowy w Bytomiu wyrokiem z 22 czerwca 2004 r uznał, że wypowiedzenie Franciszkowi S. umowy o pracę było niezgodne z prawem (naruszało bowiem art. 39 k.p.), jednak nie przywrócił go do pracy, a jedynie zasądził na rzecz ubezpieczonego odszkodowanie. Kwestionując trafność rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Bytomiu wnioskodawca powinien był w odpowiednim czasie wnieść apelację od tego wyroku, podnosząc w niej zarzuty doty- czące zgodności z prawem orzeczenia. Gdyby bowiem wnioskodawca, na skutek apelacji, został przywrócony do pracy na poprzednich warunkach, miałoby to niewąt- pliwy wpływ na jego uprawnienia emerytalne - wiek 55 lat osiągnąłby w czasie za- trudnienia w hutnictwie przy pracach wykonywanych w szczególnych warunkach. Kwestionowanie rozstrzygnięcia Sądu Pracy w niniejszej sprawie jest pozbawione racji. Wyrok zasądzający odszkodowanie jest prawomocny i wiąże nie tylko strony (pracownika i pracodawcę), ale także sąd, który go wydał, oraz wszystkie inne sądy, nie wyłączając Sądu Najwyższego (art. 365 § 1 k.p.c.). W niniejszej sprawie, która jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, roszczenia wnioskodawcy związa- ne z niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy o pracę nie są przedmiotem rozpo- znania. Jako chybiony należało ocenić zarzut naruszenia prawa procesowego, a mia- nowicie art. 328 § 2 k.p.c. Skarżący wiąże naruszenie tego przepisu z brakiem od- niesienia się w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego do okoliczności podniesio- nej w apelacji pozwanego, a dotyczącej regulacji art. 79 ust. 1 i 2 ustawy o promocji 11 zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która uznaje za równoważny z okresem za- trudnienia okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Wbrew zarzutom skarżącego Sąd Apelacyjny odniósł się do apelacyjnego zarzutu naruszenia tego przepisu. Oko- liczność, że Sąd zarzutu tego nie podzielił, nie może być natomiast utożsamiana z nieprawidłowym (sprzecznym z art. 328 § 2 k.p.c.) sporządzeniem uzasadnienia wy- roku oddalającego apelację ubezpieczonego. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art.39814 k.p.c. oddalił skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy nie przyznał pełnomocnikowi wnioskodawcy kosztów zastęp- stwa procesowego, ponieważ wniosek o ich przyznanie nie spełniał wymagań okre- ślonych w § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pań- stwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. Nr 163,poz. 1349 ze zm.). ========================================