I UK 119/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o umorzenie należności z likwidowanego funduszu alimentacyjnego, które powstały w związku z wypłatą świadczeń na rzecz syna wnioskodawcy. Sąd Okręgowy odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy nie uzasadnia takiego kroku. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, umarzając należności, co zostało zakwestionowane przez organ rentowy w skardze kasacyjnej. Głównym zarzutem było naruszenie art. 68 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który przewiduje możliwość umorzenia w 'szczególnie uzasadnionych przypadkach'. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia tego przepisu powinna być ścisła, a umorzenie stanowi nadzwyczajne zwolnienie z długu kosztem środków funduszu. Za szczególnie uzasadnione należy uznać niezależne od zobowiązanego sytuacje losowe lub nadzwyczajne, które uniemożliwiają spłatę zadłużenia. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepis, nie uwzględniając możliwości zarobkowych wnioskodawcy, posiadania przez niego majątku oraz faktu, że jego syn uczęszcza do szkoły specjalnej, co pozwala na podjęcie dodatkowej pracy. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na rozbieżność orzecznictwa w podobnych sprawach dotyczących tego samego wnioskodawcy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia pojęcia 'szczególnie uzasadniony przypadek' w kontekście umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego oraz zasady ścisłej interpretacji przepisów dotyczących nadzwyczajnych zwolnień z długów.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z likwidowanym funduszem alimentacyjnym i przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sytuacja zdrowotna i rodzinna wnioskodawcy, obejmująca opiekę nad niepełnosprawnym synem i posiadanie pewnego majątku, stanowi 'szczególnie uzasadniony przypadek' pozwalający na umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 68 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia Sądu Apelacyjnego była zbyt szeroka i nie uwzględniała możliwości zarobkowych wnioskodawcy oraz jego obowiązku partycypowania w spłacie zadłużenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego powinno następować w przypadkach nadzwyczajnych, niezależnych od zobowiązanego, a nie w sytuacji, gdy istnieją realne możliwości spłaty długu, nawet częściowej lub rozłożonej w czasie.
Czy rozbieżność orzecznictwa sądów apelacyjnych w podobnych sprawach dotyczących umorzenia należności alimentacyjnych uzasadnia potrzebę wykładni art. 68 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Najwyższy uznał, że potrzeba wykładni przepisu wywołującego rozbieżności w orzecznictwie jest okolicznością uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na fakt, że w tym samym Sądzie Apelacyjnym funkcjonowały diametralnie przeciwstawne orzeczenia w sprawach o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego na dzieci tego samego zobowiązanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
u.ś.r. art. 68 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten umożliwia umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego w szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną zobowiązanego. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia tego przepisu powinna być ścisła, a przypadki te powinny być nadzwyczajne i niezależne od zobowiązanego, chyba że istnieją realne możliwości spłaty długu.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 68 § 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 68 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez Sąd Apelacyjny. • Sytuacja wnioskodawcy nie spełnia kryteriów 'szczególnie uzasadnionego przypadku' ze względu na jego możliwości zarobkowe i posiadany majątek. • Rozbieżność orzecznictwa w podobnych sprawach.
Godne uwagi sformułowania
wykładnia możliwości skorzystania z umorzenia należności zlikwidowanego funduszu alimentacyjnego w przypadkach szczególnie uzasadnionych związanych z sytuacją zdrowotna lub rodzinną osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja alimentów (...) dotyczy nadzwyczajnego zwolnienia zobowiązanego z długu alimentacyjnego, co następuje kosztem uszczuplenia środków funduszu ubezpieczeń społecznych, i już z tej przyczyny powinna być ścisła, a nie rozszerzająca. • za przypadki szczególnie uzasadnione związane z sytuacją zdrowotną lub rodzinną zobowiązanego należy uznać niezależne od zobowiązanego alimentacyjnie sytuacje losowe lub nadzwyczajne, które sprawiają, że nie jest on w stanie na bieżąco ani w dającej się przewidzieć perspektywie regulować obarczających go zaległości alimentacyjnych bez uszczerbku dla jego zdrowia lub zdrowia oraz naruszenia innych istotnych dóbr najbliższych członków jego rodziny. • alimentacyjnie zobowiązany, który posiada realne możliwości choćby częściowej lub rozłożonej w czasie spłaty długów alimentacyjnych nie powinien być premiowany umorzeniem należności zlikwidowanego funduszu alimentacyjnego z tytułu biernej postawy lub bezzasadnego oczekiwania, że jego długi alimentacyjne zostaną umorzone kosztem stron lub innych uczestników systemu ubezpieczeń społecznych z uszczupleniem funduszów tego systemu.
Skład orzekający
Zbigniew Hajn
przewodniczący
Halina Kiryło
członek
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'szczególnie uzasadniony przypadek' w kontekście umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego oraz zasady ścisłej interpretacji przepisów dotyczących nadzwyczajnych zwolnień z długów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z likwidowanym funduszem alimentacyjnym i przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu alimentów i możliwości umorzenia długu, a także pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy w kontekście sytuacji życiowej dłużnika.
“Czy opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem zawsze zwalnia z długu alimentacyjnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.