I UK 112/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o przyznanie emerytury pomostowej dla A. J. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, przyznał wnioskodawcy emeryturę pomostową, uznając, że spełnił on przesłanki do jej nabycia, w tym pracował w szczególnych warunkach. Organ rentowy kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że prace nadzorcze i techniczne wykonywane przez wnioskodawcę nie spełniają definicji prac w szczególnych warunkach związanych z urabianiem minerałów skalnych. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd drugiej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych co do tego, czy wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę odpowiadającą definicjom prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zgodnie z ustawą o emeryturach pomostowych. Podkreślono, że kluczowe są faktycznie wykonywane obowiązki, a nie tylko nazwa stanowiska czy kwalifikacja pracodawcy. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, nakazując uzupełnienie materiału dowodowego i dokonanie właściwych ustaleń faktycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie, czy praca na stanowiskach kierowniczych i nadzorczych w górnictwie może być uznana za pracę w szczególnych warunkach dla celów emerytury pomostowej, oraz znaczenie faktycznie wykonywanych obowiązków w ocenie prawnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o emeryturach pomostowych i pracą w górnictwie. Interpretacja przepisów dotyczących prac w szczególnych warunkach może być stosowana analogicznie w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca na stanowiskach kierowniczych i nadzorczych w kopalni, związana z nadzorem nad pracownikami wykonującymi prace eksploatacyjne związane z urabianiem minerałów skalnych, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych, aby jednoznacznie stwierdzić, czy wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę odpowiadającą definicjom prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zgodnie z ustawą o emeryturach pomostowych. Kluczowe są faktycznie wykonywane obowiązki, a nie tylko nazwa stanowiska.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że dla uznania pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach, kluczowe jest faktyczne wykonywanie czynności odpowiadających definicjom z ustawy, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Samo zaliczenie stanowiska przez pracodawcę lub wykonywanie pracy w pełnym wymiarze nie jest wystarczające. Konieczne jest zbadanie charakteru obowiązków, ryzyka i obciążenia dla organizmu pracownika, zwłaszcza na stanowiskach kierowniczych.
Czy kwalifikacja stanowiska pracy jako "praca w szczególnych warunkach" przez pracodawcę i przyjmowanie składek na Fundusz Emerytur Pomostowych przez ZUS są wystarczające do przyznania emerytury pomostowej?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy stwierdził, że nie jest to wystarczające. Kluczowe są faktycznie wykonywane przez pracownika obowiązki i ich zgodność z definicjami ustawowymi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że choć przyjmowanie składek przez ZUS i kwalifikacja pracodawcy mogą sugerować spełnienie warunków, to ostateczna ocena musi opierać się na analizie faktycznie wykonywanych czynności i ich zgodności z przepisami ustawy o emeryturach pomostowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.e.p. art. 49 § pkt 3
Ustawa o emeryturach pomostowych
Prawo do emerytury pomostowej przysługuje osobie, która w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.
u.e.p. art. 4 § pkt 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Określa wymóg posiadania co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
u.e.p. art. 3 § ust. 1 i 3
Ustawa o emeryturach pomostowych
Definiuje prace w szczególnych warunkach i prace o szczególnym charakterze.
u.e.p. § Załącznik nr 1, poz. 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Wymienia prace udostępniające lub eksploatacyjne związane z urabianiem minerałów skalnych jako prace w szczególnych warunkach.
Pomocnicze
u.e.p. art. 3 § ust. 4 i 5
Ustawa o emeryturach pomostowych
Określa, kto jest uważany za pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
k.p.c. art. 398^13 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje rozpoznawanie sprawy przez Sąd Najwyższy w granicach skargi kasacyjnej i związanie ustaleniami faktycznymi.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające ustalenia faktyczne Sądu Apelacyjnego dotyczące charakteru pracy wnioskodawcy w kontekście definicji prac w szczególnych warunkach. • Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o emeryturach pomostowych przez Sąd Apelacyjny.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Apelacyjnego oparte na kwalifikacji stanowiska przez pracodawcę i przyjmowaniu składek przez ZUS jako wystarczające do przyznania emerytury pomostowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, jeżeli skarga nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania. • Kluczowe są faktycznie wykonywane przez pracownika obowiązki, a nie jedynie nazwa stanowiska. • Nie jest wystarczające oparcie się jedynie na fakcie zaliczania zajmowanego przez pracownika stanowiska do stanowisk, na których praca jest wykonywana w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przez zatrudniającego pracodawcę.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący
Krzysztof Rączka
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie, czy praca na stanowiskach kierowniczych i nadzorczych w górnictwie może być uznana za pracę w szczególnych warunkach dla celów emerytury pomostowej, oraz znaczenie faktycznie wykonywanych obowiązków w ocenie prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o emeryturach pomostowych i pracą w górnictwie. Interpretacja przepisów dotyczących prac w szczególnych warunkach może być stosowana analogicznie w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wcześniejszej emerytury i pokazuje, jak kluczowe są szczegółowe ustalenia faktyczne dotyczące charakteru pracy, nawet na stanowiskach kierowniczych.
“Emerytura pomostowa: Czy nadzór w kopalni to praca w szczególnych warunkach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
górnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.