I UK 111/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej mu prawa do wcześniejszej emerytury. Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury, uznając, że ubezpieczony pracował w szczególnych warunkach przez wymagany okres. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie, argumentując, że ustalenia o pracy w szczególnych warunkach powinny opierać się na dokumentach, a nie tylko zeznaniach świadków, oraz że obowiązki kierownika budowy nie spełniały kryteriów pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Wskazał na błędy w uzasadnieniu wyroku, które uniemożliwiały ocenę toku rozumowania sądu, oraz na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego dotyczących pracy w szczególnych warunkach. Podkreślono, że Sąd Apelacyjny błędnie ograniczył dopuszczalność dowodu z zeznań świadków, podczas gdy w sprawach ubezpieczeniowych nie obowiązują takie ograniczenia. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na konieczność prawidłowej wykładni przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, zwłaszcza w kontekście stanowisk nadzorczych i kontrolnych, oraz na potrzebę analizy, czy prace wymienione w wykazie były pracami podstawowymi w danej jednostce organizacyjnej. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, dopuszczalność dowodów w sprawach ubezpieczeniowych, wymogi formalne uzasadnienia orzeczeń sądowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2007 roku, choć zasady wykładni i dowodowe pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca na stanowisku kierownika budowy, polegająca na nadzorze i kontroli robót, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotyczących wcześniejszych emerytur, jeśli nie wszystkie wykonywane czynności są wymienione w wykazie prac w szczególnych warunkach?
Odpowiedź sądu
Tak, praca polegająca na kontroli międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług oraz dozorze inżynieryjno-technicznym może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, jeżeli jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a prace wymienione w wykazie A stanowią prace podstawowe na danym oddziale lub wydziale. Wykonywanie innych czynności, nieujętych w wykazie, nie wyklucza takiej kwalifikacji, jeśli nie stanowią one podstawy działalności jednostki organizacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy prace wymienione w wykazie A były pracami podstawowymi na wydziałach, gdzie pracował ubezpieczony. Nie można automatycznie wykluczyć kwalifikacji pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach tylko dlatego, że zakres obowiązków obejmował czynności nieujęte w wykazie, jeśli te czynności nie były podstawowe. Sąd Apelacyjny nie dokonał tej analizy, opierając się na błędnym założeniu o wyłączności dowodów dokumentalnych i nieprawidłowej wykładni przepisów.
Czy w postępowaniu sądowym w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe istnieją ograniczenia w dopuszczalności dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach?
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się ograniczeń dowodowych wynikających z art. 247 k.p.c. Każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane i celowe, w tym zeznaniami świadków, nawet jeśli istnieją dokumenty, pod warunkiem, że sąd uzna to za konieczne dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy sprostował błędne przekonanie Sądu Apelacyjnego, że dowód z zeznań świadków jest dopuszczalny tylko w przypadku braku dokumentów. Powołując się na art. 473 k.p.c. oraz utrwalone orzecznictwo, podkreślił brak ograniczeń dowodowych w sprawach ubezpieczeniowych, co pozwala na wszechstronne badanie okoliczności sprawy.
Czy wadliwe uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego, uniemożliwiające ocenę toku rozumowania i zastosowania prawa materialnego, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. (dotyczącego uzasadnienia orzeczenia) może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, zwłaszcza gdy treść uzasadnienia uniemożliwia ocenę toku wywodu sądu lub prowadzi do zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że niepełne ustalenia faktyczne i wadliwe uzasadnienie Sądu Apelacyjnego uniemożliwiły ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, co uzasadnia zarzuty naruszenia przepisów procesowych i materialnych w skardze kasacyjnej.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, dopuszczalność dowodów w sprawach ubezpieczeniowych, wymogi formalne uzasadnienia orzeczeń sądowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2007 roku, choć zasady wykładni i dowodowe pozostają aktualne.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.