I UK 102/06

Sygn. akt I UK 102/06 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 lipca 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Maria Tyszel 
 
 
w sprawie z odwołania "I." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. 
o zwrot nadpłaconych składek, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 lipca 2006 r., 
skargi kasacyjnej "I." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od wyroku 
Sądu Apelacyjnego w . 
z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt III AUa 1912/04, 
 
odrzuca skargę kasacyjną. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 września 2005 r.,   Sąd Apelacyjny-Sąd 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł., uwzględniając częściowo apelację 
wnioskodawcy „I.” sp. z o.o.  , zmienił wyrok Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 20 października 2004 r.,   w ten sposób, że 
zobowiązał Zakład Ubezpieczeń Społecznych   do zaliczenia na poczet zaległych i 
bieżących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne „I.” sp. z o.o.   
na ubezpieczenie społeczne A. O. za grudzień 1997 r. w kwocie 1.686,30 zł oraz za 
rok 1998 w kwocie 27.586,46 zł wraz z odsetkami równymi odsetkom za zwłokę 
pobieranych od zaległości podatkowych poczynając od dnia 1 stycznia 2003 r., a w 
pozostałej części oddalił apelację. 

 
 
2 
 
Od tego wyroku radca prawny, będący pełnomocnikiem procesowym 
odwołującej się Spółki, wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie 
terminu do jej złożenia usprawiedliwiając uchybienie terminowi swoją „obłożną 
chorobą”, która uniemożliwiała mu sporządzenie i wniesienie jej w terminie 
ustawowym. Do tego wniosku załączył poświadczoną przez siebie kopię zwolnienia 
lekarskiego wystawionego na druku ZUS ZLA przez uprawnionego lekarza 
specjalistę chorób wewnętrznych, z której wynika, że był niezdolny do pracy od 10 
do 14 grudnia 2005 r. 
 
Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 13 stycznia 2006 r.,   Sąd Apelacyjny 
postanowił przywrócić wnioskodawcy termin do wniesienia skargi kasacyjnej oraz 
nadać jej bieg. 
 
Dokonując, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., wstępnej oceny skargi 
kasacyjnej, Sąd Najwyższy wziął pod uwagę co następuje: 
 
Stosownie do art. 3985 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który 
wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia 
orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Wprawdzie postanowienie sądu o 
przywróceniu uchybionego terminu leżało w gestii Sądu Apelacyjnego i jest 
niezaskarżalne, to jednak nie jest wyłączone spod kontroli Sądu Najwyższego, 
który dokonując badania dopuszczalności skargi kasacyjnej ocenia także 
zasadność przywrócenia terminu do jej wniesienia (por. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia: 4 marca 1997 r., I CKN 45/97, OSNC 1997 nr 9, poz. 122,     
11 czerwca 2002 r., I PKN 479/01, OSNAPiUS nr 18 – wkładka). 
 
Z akt sprawy wynika, że radca prawny, będący pełnomocnikiem procesowym 
odwołującej się Spółki, w ustawowym terminie, złożył wniosek o sporządzenie na 
piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego oraz o „wydanie 
wyroku ze stwierdzeniem wykonalności”. W dniu 10 października 2005 r., wyrok 
wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi, który 21 grudnia 2005 r. nadał w 
urzędzie pocztowym pismo procesowe zawierające skargę kasacyjną od tego 
wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. 
 
Przewidziany w art. 3985 § 1 k.p.c. dwumiesięczny termin do wniesienia 
skargi kasacyjnej upłynął dla odwołującej się w dniu 10 grudnia 2005 r., czyli w 
sobotę, która nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, natomiast skargę 

 
 
3 
kasacyjną pełnomocnik skarżącej nadał w placówce pocztowej 11 dni po upływie 
tego terminu. Z załączonej przez niego kopii zwolnienia lekarskiego wynika, że od 
10 do 15 grudnia 2005 r. był niezdolny do pracy, a więc ostatni dzień terminu do 
wniesienia skargi kasacyjnej był jednocześnie pierwszym dniem tej niezdolności. 
Analizując te okoliczności sprawy, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że Sąd 
Apelacyjny bezzasadnie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi 
kasacyjnej. Zdaniem Sądu Najwyższego, brak jest racjonalnej podstawy uznania, 
że niezawinioną przyczyną zaniechania wniesienia skargi przed upływem 
ostatniego dnia dwumiesięcznego terminu była pięciodniowa niezdolność 
pełnomocnika do pracy. Taką niezdolność do pracy z przyczyn internistycznych, 
trudno uznać za chorobę „obłożną”. Skoro autor skargi kasacyjnej jest zawodowym 
pełnomocnikiem procesowym, wykonującym zawód w ramach indywidualnej 
kancelarii radcowskiej, to zgodnie z zasadami profesjonalizmu i doświadczenia 
życiowego nie powinien zwlekać ze złożeniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia 
orzeczeń sądowych do ostatniego z ustawowo możliwych dni. Za brakiem winy 
pełnomocnika nie przemawia też okoliczność, że skargę wraz z wnioskiem o 
przywrócenie terminu złożył dopiero po upływie 7 dni od dnia ustania choroby. 
Zachowanie pełnomocnika świadczy o jego dezynwolturze nie licującej z powagą i 
godnością wykonywanego zawodu i uprawnia wniosek, że w dniu 10 grudnia 2005 
r., czyli w ostatnim dniu ustawowego terminu, nie dysponował jeszcze, choć 
powinien, gotowym projektem skargi kasacyjnej i dlatego odłożył w czasie, najdalej, 
jak to było możliwe w świetle przepisów procedury cywilnej, jej sporządzenie i 
wniesienie, formalnie czyniąc zadość wymaganiu z art. 169 § 1 k.p.c. Samo 
sporządzenie niespełna trzy i pół stronicowej skargi z pewnością nie wymagało 
korzystania z pomocy „personelu (...) posiadającego odpowiednie przygotowanie 
zawodowe do przygotowania projektu skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej”, jak to 
określił wnoszący skargę. 
 
Podkreślenia wymaga fakt, że w aktualnym stanie prawnym termin do 
wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 2 miesiące od dnia doręczenia zaskarżonego 
orzeczenia z uzasadnieniem, a więc ten termin został wydłużony o 1 miesiąc w 
porównaniu do terminu, jaki zakreślały poprzednio obowiązujące przepisy o kasacji. 
Termin ten nie jest więc terminem krótkim (jak np. w przypadku zażalenia), toteż 

 
 
4 
profesjonalny pełnomocnik procesowy, mimo braku personelu biurowego, powinien 
tak zorganizować swoją kancelarię, by jego nawet niezaplanowana, kilkudniowa 
nieobecność nie powodowała uszczerbku dla któregokolwiek z jego klientów, 
choćby poprzez udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego. Zachorowanie 
pełnomocnika podczas biegu terminu przewidzianego w art. 3985 § 1 k.p.c., 
powodujące jego kilkudniową niezdolność do pracy, nie stanowi przesłanki 
przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli za 
uwzględnieniem wniosku, złożonego stosownie do art. 169 k.p.c., nie przemawia 
całokształt okoliczności. 
 
W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd drugiej instancji orzekając o przywróceniu 
terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie wziął pod uwagę okoliczności, że 
pięciodniowa niezdolność pełnomocnika do pracy nie mogła być niezawinioną 
przyczyną 
jedenastodniowego 
uchybienia 
dwumiesięcznemu 
terminowi. W 
konsekwencji oznacza to, że wniesiona w sprawie skarga jest spóźnioną i 
niedopuszczalną z mocy prawa. 
 
Podkreślić należy, że wynikająca z art. 168 i 169 k.p.c. możliwość 
przywrócenia uchybionego terminu nie może być wykorzystywana instrumentalnie i 
stanowić sposobu przedłużenia terminów ustawowych i procesowych, które ze swej 
istoty, nie podlegają zarówno skróceniu, jak i wydłużeniu. Dlatego też przywrócenie 
tych terminów jest dopuszczalne wówczas, gdy nie tylko zostaną spełnione warunki 
formalne z art. 169 k.p.c., lecz również brak winy w ich uchybieniu zostanie 
rzeczywiście wykazany. 
 
Wobec powyższego, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 3986 § 3 
k.p.c. i art. 39810 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.