I UK 100/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPostępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym zostało zainicjowane pytaniem prawnym Sądu Okręgowego w Szczecinie dotyczącym zgodności z Konstytucją art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. poz. 637) w związku z art. 22 tej ustawy, który dodawał do ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 1b. Sąd Okręgowy kwestionował te przepisy w zakresie, w jakim miały zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury powszechnej przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (1 stycznia 2013 r.), ale złożyły wniosek o jej przyznanie po tej dacie. Sąd argumentował, że takie zastosowanie narusza zasady konstytucyjne, w szczególności zasadę zaufania do państwa i prawa oraz zasadę równości, ponieważ osoby te, podejmując decyzje o przejściu na wcześniejszą emeryturę, nie mogły przewidzieć negatywnych konsekwencji dla wysokości przyszłej emerytury powszechnej. Sejm oraz Prokurator Generalny wnieśli o umorzenie postępowania, wskazując, że wątpliwość prawna Sądu Okręgowego dotyczy wykładni przepisów, a nie ich bezpośredniej niezgodności z Konstytucją. Podkreślili, że istnieje możliwość innej interpretacji przepisów, zgodnej z orzecznictwem Sądu Najwyższego, zgodnie z którą prawo do świadczenia emerytalnego ustala się na dzień spełnienia warunków, a nie na dzień złożenia wniosku. Trybunał Konstytucyjny, analizując stanowiska stron i orzecznictwo, uznał, że pytanie prawne dotyczy właśnie możliwości odmiennej wykładni przepisów, która może być dokonana przez sądy powszechne. W związku z tym, Trybunał stwierdził niedopuszczalność wydania wyroku i umorzył postępowanie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUmorzenie postępowania przez TK z powodu niedopuszczalności wydania wyroku z uwagi na możliwość innej wykładni przepisów przez sądy niższej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami emerytalnymi i pytaniem prawnym skierowanym do TK.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z art. 22 tej ustawy, dodający do ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS art. 25 ust. 1b, w zakresie, w jakim ma zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury powszechnej przed dniem wejścia w życie ustawy z 11 maja 2012 r., jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP?
Odpowiedź sądu
Postępowanie zostało umorzone ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku, ponieważ wątpliwość prawna dotyczy wykładni przepisów, a nie ich konstytucyjności, a sądy mogą przyjąć inną, zgodną z prawem interpretację.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że pytanie prawne Sądu Okręgowego dotyczy możliwości odmiennej interpretacji przepisów, która znajduje oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i argumentach konstytucyjnych. Kompetencja do rozstrzygania wątpliwości prawnych związanych ze stosowaniem prawa przysługuje sądom powszechnym, a nie Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sąd Okręgowy w Szczecinie | sąd | pytający sąd |
| T.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| ZUS | instytucja | organ rentowy |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (10)
Główne
ustawa o TK art. 39 § 1 pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
ustawa FUS art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis wprowadzający pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury powszechnej o kwotę pobranych wcześniej emerytur, kwestionowany w zakresie jego zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury powszechnej przed 1 stycznia 2013 r., ale złożyły wniosek po tej dacie.
ustawa nowelizująca z 2012 r. art. 1 § pkt 6 lit. b
Ustawa z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw
Przepis nowelizujący ustawę FUS, dodający art. 25 ust. 1b.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego, zasada zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Pomocnicze
nowa ustawa o TK art. 134 § pkt 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis przejściowy stosowany do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowej ustawy o TK, nakazujący stosowanie przepisów dotychczasowych w zakresie przesłanek umorzenia postępowania.
ustawa FUS art. 100 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis określający, że prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.
ustawa FUS art. 129 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis określający, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.
ustawa nowelizująca z 2012 r. art. 22
Ustawa z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw
Przepis wprowadzający w życie zmiany wynikające z ustawy nowelizującej.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do odróżnienia minimalnego zakresu prawa do zabezpieczenia społecznego od sfery uprawnień wykraczających poza konstytucyjną istotę tego prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwość prawna dotyczy wykładni przepisów, a nie ich konstytucyjności. • Istnieje możliwość innej interpretacji przepisów, zgodnej z orzecznictwem Sądu Najwyższego. • Kompetencja do rozstrzygania wątpliwości prawnych związanych ze stosowaniem prawa przysługuje sądom powszechnym.
Godne uwagi sformułowania
pytanie prawne nie jest dopuszczalne • umorzyć postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku • prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa • świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek
Skład orzekający
Wojciech Hermeliński
przewodniczący
Teresa Liszcz
członek
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
członek
Stanisław Rymar
członek
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez TK z powodu niedopuszczalności wydania wyroku z uwagi na możliwość innej wykładni przepisów przez sądy niższej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami emerytalnymi i pytaniem prawnym skierowanym do TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z prawami emerytalnymi i interpretacją przepisów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę emerytalną: czy sądy mogą inaczej interpretować prawo?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.