I SPP/Go 28/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny ustanowił radcę prawnego dla skarżącej, ale odmówił zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych z uwagi na niewykazanie braku możliwości ich poniesienia.
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w związku ze skargą kasacyjną. Sąd, analizując jej sytuację finansową, stwierdził, że wpłaty gotówkowe na konta bankowe oraz przelewy między rachunkami sugerują istnienie niewykazanych źródeł dochodów lub oszczędności. W związku z tym odmówiono zwolnienia od kosztów, ale ustanowiono radcę prawnego ze względu na potrzebę profesjonalnej reprezentacji w dalszym postępowaniu.
Skarżąca A.D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Sąd, reprezentowany przez referendarza sądowego Katarzynę Kołodziej-Kobierowską, rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym. Analiza sytuacji finansowej skarżącej i jej rodziny wykazała, że choć skarżąca wykazała niskie dochody netto (ok. 2394,97 zł) i dochody męża z działalności gospodarczej oscylujące wokół strat lub niewielkich zysków, to przedłożone wyciągi bankowe ujawniły liczne wpłaty gotówkowe we wpłatomatach na łączną kwotę 4.850 zł oraz przelewy między rachunkami, które nie znalazły odzwierciedlenia w ujawnionych kontach. Sąd uznał, że te okoliczności mogą świadczyć o istnieniu innych, niewykazanych źródeł dochodów lub posiadaniu oszczędności poza systemem bankowym. W związku z tym, referendarz uznał, że skarżąca nie wykazała w sposób rzetelny swojej niemożności poniesienia kosztów postępowania, co uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednakże, biorąc pod uwagę potrzebę profesjonalnej reprezentacji w dalszym etapie postępowania (tzw. przymus adwokacko-radcowski) oraz w celu zapewnienia konstytucyjnego prawa do sądu, postanowiono ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. Pozostałe wnioski o prawo pomocy zostały oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swojej niemożności poniesienia kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpłaty gotówkowe na konta bankowe oraz przelewy między rachunkami sugerują istnienie niewykazanych źródeł dochodów lub oszczędności, co uniemożliwia rzetelną analizę sytuacji finansowej i ocenę zdolności płatniczych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (4)
Główne
P.p.s.a. art. 246 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 245 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 255
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość wezwania strony do złożenia informacji lub dokumentów służących weryfikacji jej sytuacji finansowej.
P.p.s.a. art. 258 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres prawa pomocy, w tym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej niemożności poniesienia kosztów sądowych z uwagi na niewykazane źródła dochodów lub oszczędności.
Godne uwagi sformułowania
Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wskazane wątpliwości i brak pełnych danych uniemożliwia rzetelną analizę sytuacji finansowej oraz aktualnych możliwości płatniczych Skarżącej i jej rodziny, a także ocenę, czy i w jakim ewentualnie zakresie Skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. Mając jednak na uwadze fakt, że na obecnym etapie postępowania niezbędny jest udział profesjonalnego pełnomocnika (tzw. przymus adwokacko-radcowski), którego ustanowienie niewątpliwie wiąże się z większymi wydatkami, a przede wszystkim celem zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do Sądu, ustanowiono dla Skarżącej radcę prawnego.
Skład orzekający
Katarzyna Kołodziej-Kobierowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z powodu niewykazania przez stronę jej całkowitej niemożności poniesienia tych kosztów, mimo istnienia pewnych dochodów i zobowiązań. Podkreślenie obowiązku strony do pełnego ujawnienia swojej sytuacji finansowej oraz znaczenia profesjonalnej reprezentacji dla zapewnienia prawa do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowej wnioskodawcy i oceny dowodów przedstawionych przez stronę. Interpretacja przepisów o prawie pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy oceniają wnioski o prawo pomocy, zwracając uwagę na szczegóły finansowe i potencjalne ukrywanie dochodów. Pokazuje też, że nawet przy odmowie zwolnienia z kosztów, sąd może ustanowić pełnomocnika.
“Czy ukrywanie dochodów może pozbawić Cię prawa do darmowego prawnika?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SPP/Go 28/23 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-03-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Katarzyna Kołodziej-Kobierowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
SPP - Ustanowiono pełnomocnika.
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetek od niewpłaconych w ustawowym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w tym za styczeń 2016 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego, luty i marzec 2016 r. p o s t a n a w i a: 1. Ustanowić dla Skarżącej radcę prawnego. 2. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Go 76/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił w całości skargę A.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazaną w sentencji niniejszego rozstrzygnięcia. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej 23 stycznia 2023 r.
W dniu 14 lutego 2023 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku, sporządzoną osobiście, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu, który w jej imieniu sporządziłby skargę kasacyjną. W nadesłanym formularzu PPF A.D. oświadczyła, że mieszka wraz z mężem i synem, w domu należącym do małżonka. Skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności, wierzytelności. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia skarżącej w kwocie 2.100 zł oraz dochodów z prowadzonej działalności męża, przy czym małżonek obecnie nie uzyskuje dochodów, a w poprzednich miesiącach jego dochód kształtował się w granicach 2.000 zł - 5.000 zł. Do stałych wydatków i zobowiązań skarżąca zaliczyła koszty utrzymania domu w łącznej kwocie 1.500 zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących wykazaną w formularzu PPF sytuację finansową wnioskodawcy i jej rodziny, pismem z dnia [...] marca 2023 r. Skarżąca oświadczyła, że na koszty utrzymania domu składają się: opłaty za energię elektryczną 100zł-200zł/miesiąc, gaz 700zł-800zł/miesiąc, odbiór nieczystości 120zł/miesiąc, telefon 230zł/miesiąc, podatek od nieruchomości 140zł/kwartał, wodę 500zł-650zł/kwartał oraz koszty wyżywienia 1.000zł-1.500zł/miesiąc. Ww. wydatki finansowane są z wynagrodzenia skarżącej oraz dochodów jej męża. Dodała, że korzysta ze świadczenia 500+ na syna. Jednocześnie Skarżąca przedłożyła: kopię umowy o pracę z [...].12.2022r. z wynagrodzeniem miesięcznym 3.050 zł brutto, zestawienie przychodów i kosztów z działalności gospodarczej małżonka za okres od grudnia 2022r.do lutego 2023r. oraz wydruki operacji na rachunku bankowym w [...] za okres [...].12.2022r.-[...].03.2023r. (bez wskazania numeru rachunku i jego właściciela) z saldem dostępnych środków 84,36 zł i w [...] nr [...] za okres [...].12.2022r.- [...].03.2023r. (rachunek firmowy męża) z saldem 756,93 zł.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 259 - dalej zwanej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym - czyli takim o jaki wnioskuje Skarżąca - obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 171/09 - wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona może samodzielnie przedstawić informacje dotyczące swojej sytuacji majątkowej, finansowej, a także zdolności płatniczych, bądź złożyć na wezwanie Sądu/referendarza sądowego dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005r. sygn. akt II FZ 794/05, niepubl.). Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2010r. sygn. akt II GZ 318/10). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09, z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09).
Odnośnie zaś wniosku o przyznanie pełnomocnika procesowego z urzędu, Sąd/referendarz sądowy dodatkowo powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania. W tym aspekcie należy wziąć pod uwagę w szczególności aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, czy tzw. przymus adwokacko-radcowski oznaczający konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2010r. sygn. akt II FZ 62/10).
W rozpatrywanej sprawie Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe obejmują jedynie wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. Motywując swój wniosek Strona podniosła, że nie posiada oszczędności, nieruchomości czy rzeczy ruchomych. Mieszka wraz z mężem i synem w domu należącym do małżonka. Utrzymują się z wynagrodzenia Skarżącej, dochodów jej męża z prowadzonej działalności gospodarczej K. oraz świadczenia 500+. Jak wynika z przedłożonych dokumentów, Skarżąca uzyskuje stały dochód w wysokości ok. 2.394,97 zł netto (wynagrodzenie przelewane jest na rachunek w [...]), z kolei mąż z działalności wykazał: za grudzień 2022 r. - stratę 1.602,40 zł (przychód 4.190 zł i koszty 5.792,40 zł), za styczeń 2023 r. - stratę 3.074,61 zł (przychód 3.700 zł i koszty 6.774,61 zł), za luty 2023 r. - dochód w wysokości 206,48 zł (przychód 2.722,50 zł i koszty 2.516,02 zł). Uzyskiwane dochody w całości przeznaczane są na utrzymanie domu i bieżące sprawy; średniomiesięczne wydatki rodziny według oświadczenia Strony wynoszą około 2.750 zł.
Dokonując analizy przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych w [...] (bez wskazania numeru) oraz w [...] nr [...] zauważyć jednak należy, że na ww. rachunki, w okresie od połowy grudnia 2022 r. do [...] marca 2023 r. dokonano licznych wpłat gotówkowych tytułem "wpłata we wpłatomacie", wpłata gotówki we wpłatomacie" na łączną kwotę 4.850 zł ([...].01.2023r. 2.400zł, 250zł i 300zł, [...].01.2023r. 500zł, [...].02.2023r. 400zł oraz [...].02.2023r. 1.000zł), co może świadczyć o tym, że małżonkowie D. dysponują innymi nie wykazanymi źródłami dochodów, albo posiadają oszczędności zgromadzone poza systemem bankowym, nieujawnione w niniejszym postępowaniu.
Ponadto, na rachunku w [...] odnotowano pięć przelewów przychodzących ("przelew środków") dokonanych przez K.D. na łączną kwotę 3.800 zł (tj. [...].01.2023r. 3.000zł, [...].01.2023r. 150zł, [...].01.2023r. 500zł, [...].02.2023r. 100zł, [...].03.2023r. 50zł), które jednak nie znajdują odzwierciedlenia w przelewach wychodzących na rachunku bankowym prowadzonym w [...], co dowodzi, że małżonkowie, oprócz dwóch kont bankowych, których wyciągi przedłożyli do akt sprawy, posiadają inny rachunek bankowy, którego - pomimo wyraźnej treści wezwania - nie ujawnili w toku rozpoznawanej sprawy. Wyciągi bankowe są zaś tego rodzaju dowodem, który w dużym stopniu może przyczynić do wyjaśnienia i określenia zdolności płatniczych wnioskodawcy, gdyż obrazują nie tylko wpływ środków czy obciążeń, ale także przepływy pieniężne, czy też posiadane oszczędności.
W ocenie referendarza, wskazane wątpliwości i brak pełnych danych uniemożliwia rzetelną analizę sytuacji finansowej oraz aktualnych możliwości płatniczych Skarżącej i jej rodziny, a także ocenę, czy i w jakim ewentualnie zakresie Skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. To zaś z kolei uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Mając jednak na uwadze fakt, że na obecnym etapie postępowania niezbędny jest udział profesjonalnego pełnomocnika (tzw. przymus adwokacko-radcowski), którego ustanowienie niewątpliwie wiąże się z większymi wydatkami, a przede wszystkim celem zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do Sądu, ustanowiono dla Skarżącej radcę prawnego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI