I FZ 221/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-06-15
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocypostępowanie sądowespółkasytuacja finansowaciężar dowoduVAT

NSA oddalił zażalenie spółki na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając brak uprawdopodobnienia trudnej sytuacji finansowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił spółce prawa pomocy, wskazując na brak danych finansowych i współpracy. Spółka wniosła zażalenie, argumentując niemożnością poniesienia kosztów i brakiem dokumentów. NSA oddalił zażalenie, podkreślając ciężar dowodu spoczywający na stronie i brak wystarczających dowodów na uzasadnienie wniosku.

Sprawa dotyczy zażalenia spółki F w S. spółki z o.o. na postanowienie WSA w Rzeszowie, które odmówiło przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uznał, że spółka nie uprawdopodobniła swojej trudnej sytuacji finansowej, nie przedkładając wymaganych danych ekonomicznych, co uniemożliwiło weryfikację wniosku. Pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie przepisów dotyczących prawa pomocy, twierdząc, że spółka nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi jej sytuację. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. NSA podkreślił, że spółka nie spełniła wezwań sądu do przedłożenia dokumentów, co uniemożliwiło obiektywną ocenę jej stanu finansowego i możliwości płatniczych, a tym samym nie wykazała braku środków na poniesienie kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała braku wystarczających środków na poniesienie kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych ani nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień, mimo wezwań sądu, co uniemożliwiło obiektywną ocenę jej sytuacji finansowej i tym samym nie sprostała ciężarowi dowodu wymaganemu do przyznania prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.p.s.a. art. 246 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.p.p.s.a. art. 252 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu.

u.p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów dotyczących stanu majątkowego i dochodów w razie wątpliwości co do danych przedstawionych we wniosku.

u.p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi jej trudną sytuację finansową, co nie powinno obciążać strony, jeśli udzieliła szczerych wyjaśnień.

Godne uwagi sformułowania

Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Sąd ma bowiem dopiero wówczas możliwość przyznania prawa pomocy, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia wymaganych kosztów.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów dotyczących wykazania sytuacji finansowej przy wniosku o prawo pomocy dla osób prawnych oraz ciężaru dowodu spoczywającego na wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej obowiązku współpracy z sądem w postępowaniu o prawo pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 221/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-05-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FZ 319/10 - Postanowienie NSA z 2010-10-14
I FZ 82/11 - Postanowienie NSA z 2011-06-22
I SA/Rz 881/09 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2010-11-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F w S. spółki z o.o. z siedzibą w K. Oddział w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 881/09, odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi F. w S. spółki z o.o. z siedzibą w K. Oddział w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 28 sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 881/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) odmówił przyznania prawa pomocy F. w S. sp. z o.o. z siedzibą w K. Oddział w S.
2. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarżąca nawet w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniła swojego wniosku, eksponując w nim jedynie żądanie wsparcia jej w postaci przyznania instytucji prawa pomocy. Już tylko z powodu samego braku podstawowych danych ekonomicznych z działalności spółki (poza informacją o wysokości kapitału zakładowego, który według informacji został pochłonięty w związku z trudnościami) wniosek nie poddawał się weryfikacji pod katem ustawowych przesłanek zawartych w przepisach dotyczących prawa pomocy dla podmiotów będących osobami prawnymi. Tym samym sytuacja faktyczna, trudna jak twierdziła wnioskująca Spółka, w żaden sposób nie została nawet uprawdopodobniona.
Wojewódzki Sad Administracyjny uznał również, że brak pełnej współpracy w trakcie dodatkowego postępowania wyjaśniającego czynił wniosek niewiarygodnym.
3. Pełnomocnik spółki zaskarżył powyższe postanowienie w całości. Wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o przyznania prawa pomocy ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie. W uzasadnieniu środka zaskarżenia żalący podniósł, że sytuacja finansowa spółki wyklucza poniesienie jakichkolwiek wydatków. Dokumentów na tę okoliczność skarżący nie mógł przedłożyć, gdyż nimi nie dysponuje. W ocenie żalącego, okoliczność ta skarżącego nie obciąża, jeśli tylko udzielił pełnych i odpowiadających rzeczywistości wyjaśnień w zakresie swojej sytuacji finansowej.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości, prawo pomocy może być przyznane: w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 u.p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 u.p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 u.p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Sąd ma bowiem dopiero wówczas możliwość przyznania prawa pomocy, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia wymaganych kosztów.
Z możliwości określonej w przywołanym przepisie skorzystał Sąd pierwszej instancji, wzywając Skarżącą o przedłożenie odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Skarżąca nie spełniła jednak wezwań Sądu w pełni, więc brak wymaganych dokumentów oraz wyjaśnień uniemożliwił temu Sądowi obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Skoro zatem Strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dokumentacji, powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym przyjęcia, że Strona wykazała przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
W świetle wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, biernej postawy Strony w realizacji wezwania o dostarczenie stosownej dokumentacji, trafne było uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania.
Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI