I SO/Wa 8/24

I SO/Wa 8/24 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Kamil Kowalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OZ 42/25 - Postanowienie NSA z 2025-02-18
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny -art.55 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 64 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamil Kowalewski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. H., o wymierzenie Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ppsa za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 sierpnia 2023 r. M. H. (dalej: "wnioskodawca, skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "ppsa"), Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej [...] (dalej: "organ", "prokurator") grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
W odpowiedzi na wniosek prokurator wskazał, że w dniu 20 czerwca 2023 r. wpłynęło do prokuratury pismo zatytułowane "skarga na bezczynność organu prowadzącego postępowanie". Skarga nie zawierała sygnatury sprawy, której miała dotyczyć, nie określała przedmiotu zawiadomienia i nie dołączono do niej załącznika, tj. pisma Prokuratury Krajowej z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn.akt PRKo 1034.19. Prokurator wskazał, że analiza treści pisma wskazywała, że może ono stanowić zażalenie w trybie art. 306 § 3 kpk. Dalej prokurator wyjaśnił, że skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi poprzez wskazanie sygnatury sprawy. Wobec tego, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego pisma prokurator pozostawił wniesioną skargę na bezczynność organu bez dalszego biegu.
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2024 r. sygn. I SO/Wa 14/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącej o wymierzenie prokuratorowi grzywny podkreślając m.in., że skoro skarga na bezczynność prokuratora nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych, to również wniosek o wymierzenie grzywny w trybie przepisów ppsa jest niedopuszczalny.
Na skutek wniesionego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. III OZ 278/24 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano m.in., że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 ppsa) jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 ppsa w terminie przewidzianym w tym przepisie, niezależnie od tego czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. NSA wskazał, że w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania, czy podmiot, któremu – zdaniem wnioskodawcy – należy wymierzyć grzywnę, jest organem podlegającym sądowej kontroli administracji w rozumieniu art. 1 ppsa., ponieważ okoliczność ta nie jest przesłanką warunkującą wymierzenie grzywny. Według NSA okoliczność ewentualnej niedopuszczalności skargi nie ma znaczenia w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 55 § 1 ppsa, a Sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada jedynie terminowość przekazania skargi. Takie stanowisko zostało potwierdzone w uchwale NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. III OPS 1/23.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek o wymierzenie grzywny nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: ppsa), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa.
Z przywołanego wyżej przepisu wynika, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne, ma charakter fakultatywny i uzależnione jest od dokonania oceny, czy grzywna spełni swoje funkcje. W ocenie Sądu do wymierzenia organowi grzywny nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 ppsa nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny. Ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa Orzeczenie sądu ma charakter uznaniowy.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie organowi grzywny dotyczył niezrealizowania obowiązku przekazania przez prokuratora w terminie 30 dni wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, skargi skarżącej z dnia 20 czerwca 2023 r. "na bezczynność organu". Jako powód nieprzekazania skargi i akt postępowania prokurator tłumaczył m.in. niewskazaniem przez skarżącą sygnatury sprawy i pozostawieniem jej bez dalszego biegu.
W ocenie Sądu, wymierzenie grzywny prokuratorowi za to, że nie przekazał do sądu administracyjnego skargi skarżącej wniesionej na bezczynność prokuratora w sytuacji gdy skarżąca na jednoznaczne, prawidłowo doręczone wezwanie nie wskazała konkretnie jakiej sprawy to dotyczy, nie podała sygnatury sprawy, nie jest zasadne. Podkreślić trzeba, że prokurator miał uzasadnione podstawy by sądzić (na podstawie treści złożonej skargi), że skarga na bezczynność prokuratora jest zażaleniem złożonym w trybie przepisów ustawy Kodeks postępowania karnego (art. 306 § 3 kpk). Ponadto, co istotne należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów (przed podjęciem uchwały przez NSA w składzie siedmiu sędziów co nastąpiło w dniu 16 kwietnia 2024 r.) istniało rozbieżne stanowisko sądów co do tego czy dopuszczalny jest w ogóle wniosek o wymierzenie grzywny organowi w sytuacji gdy skarga do tego sądu jest niedopuszczalna. Okoliczność, że kwestia ta została rozstrzygnięta i przesądzona dopiero po złożeniu przez skarżącą wniosku o wymierzenie grzywny prokuratorowi, stanowi dodatkowy argument za nieuwzględnieniem wniosku skarżącej. Trzeba też podkreślić, że czym innym jest uznanie prokuratora za organ administracji, np. w sytuacji gdy działa na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a czym innym jest działalność prokuratora jako organu ścigania, tj. organu, który w żadnej mierze nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W tym ostatnim kontekście przekazanie sądowi administracyjnemu akt z postępowania przygotowawczego w sprawie karnej nie znajduje podstaw normatywnych i nie miało dotychczas odzwierciedlenia w praktyce. Podobnie w ocenie Sądu nie ma podstaw prawnych do żądania przekazywania sądowi administracyjnemu akt przez sądy powszechne czy to w sprawach karnych czy to w sprawach cywilnych. Nie ma więc podstaw do ukarania prokuratora grzywną w trybie art. 55 § 1 ppsa, tym bardziej w sytuacji gdy skarżąca nie wskazała nawet sygnatury akt sprawy.
Sądowi znane jest z urzędu stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w postanowieniach z dnia: 17 października 2024 r. sygn. akt I SO/Wa 12/24, z dnia 11 października 2024 r. sygn. akt I SO/Wa 10/24, z dnia 27 września 2024 r. sygn. akt I SO/Wa 11/24) jednak stanowiska tego Sąd w tym składzie nie podziela.
Trzeba natomiast zwrócić uwagę, że w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym Sąd zajął tez odmienne stanowisko. Jako reprezentatywny dla tego kierunku wskazać można postanowienie z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt I SO/Wa 9/24. Sąd orzekający w niniejszej sprawie skłania się ku drugiemu z tych poglądów.
Poza tym, wymierzenie prokuratorowi kolejnej grzywny ze skargi i wniosku M. H. w realiach tych wielu "spraw" (jak wskazał prokurator 25 spraw) nie znajduje uzasadnienia jako że nie spełnia funkcji prewencyjnej, a jest jedynie nadużyciem prawa przez skarżącą. Oczywiste przy tym, że działalność prokuratora jako organu ścigania nie podlega jakiejkolwiek kontroli tutejszego sądu.
W tej sytuacji biorąc pod uwagę okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 ppsa w związku z art. 151 i art. 64 § 3 ppsa wniosek oddalił.