I OZ 881/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-08-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie administracyjnepostępowanie sądowo-administracyjneewidencja gruntówoperat ewidencyjnyzażalenie

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, podkreślając, że prawo to nie obejmuje postępowań przed organami administracji publicznej.

Skarżący J. J. domagał się przyznania prawa pomocy, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił, wskazując, że instytucja ta dotyczy jedynie postępowań sądowych, a nie administracyjnych. Po uchyleniu przez NSA wcześniejszego postanowienia WSA, sąd ponownie odmówił przyznania pomocy, argumentując, że skarżący potrzebuje jej w postępowaniu przed organami administracji, co wykracza poza zakres ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że prawo pomocy nie obejmuje postępowań administracyjnych.

Sprawa dotyczyła zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący pierwotnie domagał się pomocy prawnej w celu uzyskania rozstrzygnięcia dotyczącego ujawnienia położenia działek ewidencyjnych względem nowej osnowy geodezyjnej, a także uprawomocnienia się wyroku uchylającego decyzje administracyjne w przedmiocie odrzucenia zarzutów do operatu ewidencji gruntów. Po tym, jak WSA odmówił przyznania prawa pomocy, powołując się na art. 247 p.p.s.a. (choć NSA uznał to za błędne), a następnie ponownie odmówił, wskazując na brak możliwości przyznania pomocy w postępowaniu administracyjnym (art. 243 p.p.s.a.), J. J. wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane jedynie w postępowaniu przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponieważ skarżący domagał się pomocy prawnej właśnie w postępowaniu administracyjnym, które miało być prowadzone po uprawomocnieniu się wyroku WSA, Sąd I instancji zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy może być przyznane tylko w postępowaniu przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie przed organami administracji publicznej.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy jest instytucją procesową ograniczoną do postępowań sądowych. Skoro skarżący domagał się pomocy prawnej w postępowaniu przed organami administracji, wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony na podstawie przepisów p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane stronie wyłącznie w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 247

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd I instancji nie mógł odmówić przyznania prawa pomocy powołując się na przesłankę z art. 247 p.p.s.a., bowiem przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo pomocy na gruncie p.p.s.a. nie obejmuje postępowań przed organami administracji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy może zostać przyznane tylko w postępowaniu przed sądem administracyjnym instytucja ta nie rozciąga się natomiast na postępowanie przed organami administracji publicznej

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zakresu stosowania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy strona domaga się pomocy prawnej w postępowaniu administracyjnym, a nie sądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, ale jej stan faktyczny jest specyficzny i nie dotyczy szerokiego kręgu odbiorców.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 881/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-06-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I OZ 199/14 - Postanowienie NSA z 2014-03-25
III SA/Lu 15/14 - Wyrok WSA w Lublinie z 2014-07-10
I OZ 380/15 - Postanowienie NSA z 2015-04-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 243, 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 15/14 odmawiające przyznania J. J. prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 15/14, uchylił decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie z dnia [...] października 2013 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Świdnickiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia 15 września 2014 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się z wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 15/14, przyznał J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
J. J. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia wyjaśniając, że w niniejszej sprawie nie wnosił o przyznanie prawa pomocy w celu złożenia skargi kasacyjnej, lecz o udzielenie pomocy prawnej w celu uzyskania rozstrzygnięcia dotyczącego ujawnienia położenia działek ewidencyjnych względem nowej osnowy geodezyjnej. Dalej skarżący wskazał, że zależy mu na uprawomocnieniu się wyroku z dnia 10 lipca 2014 r. Końcowo zaznaczył, że jest w stanie ponieść koszty sądowe w wysokości 100 zł, jednakże nie są mu znane koszty postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r., na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sąd uznał, że co prawda w tym przepisie jest mowa o oczywistej bezzasadności skargi, to jednak ratio legis tego przepisu pozwala uznać, że ma on również zastosowanie do sytuacji, gdy brak jest uzasadnionego celu oraz możliwości dalszego prowadzenia postępowania przez stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r., uchylił powyższe postanowienie wskazując, że Sąd I instancji nie mógł odmówić przyznania prawa pomocy powołując się na przesłankę z art. 247 p.p.s.a., bowiem przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a., a sytuacja taka nie miała w sprawie miejsca. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują przyznanie prawa pomocy tylko w postępowaniu przed sądem, prawo to nie rozciąga się na postępowanie przed organami administracji publicznej. W ocenie Sądu należało rozważyć, czy istnieje możliwość uwzględnienia wniosku skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 15/14, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał, że wyrok jest prawomocny od dnia 18 września 2014 r. Skarżącemu chodzi w rzeczywistości o przyznanie pozasądowej pomocy prawnej, która przydatna byłaby w postępowaniu przed organem administracji, a przyznania prawa pomocy w takim celu ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje (art. 243 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zażalenie podnosząc, że skarżący nie potrzebuje pozasądowej pomocy prawnej, która potrzebna byłaby w prowadzeniu postępowania przed organami administracji w celu odzyskania zabieranego mu gruntu, gdyż takiego postępowania prowadzić nie chce. Skarżący wskazał, że chce przywrócenia "spokojności granic" swojej działki. Sprawa dotyczy zaskarżenia operatu modernizacji gruntów i budynków. Skarżący domaga się ujawnienia nowo ustanawianych granic swojej działki (nr 274) i uzgodnienia powierzchni ewidencyjnej działki z nowo stanowioną mapą ewidencyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z brzmienia tego przepisu wynika, że prawo pomocy może zostać przyznane tylko w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Instytucja ta nie rozciąga się natomiast na postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej natomiast sprawie, zarówno z jej akt, jak i ze złożonego zażalenia wynika, że skarżący domaga się udzielenia pomocy prawnej w postępowaniu przed tymi właśnie organami, jakie będzie prowadzone po wydaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Lublinie z dnia 10 lipca 2014 r., którym uwzględniono skargę J. J. Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że na podstawie art. 243 p.p.s.a. należało odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI