I SO/Op 1/26

I SO/Op 1/26 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2026-03-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Wymierzenie grzywny
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny art.55 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 54 par. 1, par. 2, art. 55 par. 1, par. 2, art. 64 par. 3, art. 154 par. 6, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 902
art. 21 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A w Z. o wymierzenie grzywny Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Strzelcach Opolskich za nieprzekazanie skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1) wymierzyć Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Strzelcach Opolskich grzywnę w wysokości 500 (pięćest) złotych, 2) zasądzić od Komornika Sądowego przy Sądzie w Strzelcach Opolskich na rzecz Stowarzyszenia A w Z. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 10 lutego 2026 r. (data nadania przesyłki do Sądu 11 lutego 2026 r.), Stowarzyszenie A w Z. (zwane dalej też wnioskodawcą), wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wymierzenie grzywny Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Strzelcach Opolskich (zwanemu dalej: "organem"), za nieprzekazanie tut. Sądowi skargi jaką wniósł 6 listopada 2025 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą wnioskował 22 października 2025 r. mającej na celu ustalenie pochodzenia pieczęci urzędowej organu.
Jako podstawę prawną wniosku o wymierzenie grzywny wnioskodawca wskazał art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.". Załączył jednocześnie kopię skargi datowaną na dzień 6 listopada 2025 r., jaką wniósł na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania opisanego wyżej wniosku. Wnioskodawca podniósł, że skarga ta została przekazana za pośrednictwem organu i organ do tej pory nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na nią. Uzasadnia to, w ocenie wnioskodawcy, wymierzenie organowi grzywny w związku z przekroczeniem przez niego ustawowego terminu udzielenia odpowiedzi na skargę w przedmiocie informacji publicznej wynoszącego 15 dni.
W odpowiedzi na wniosek udzielony pismem z 20 marca 2026 r., wniósł o oddalenie wniosku jako bezzasadnego i wskazał, że skarga wniesiona przez stronę skarżącą została w dniu 10 marca 2026 r. przekazana przez niego do Sądu wraz z aktami sprawy. Wyjaśnił, że strona skarżąca jest bezpośrednio zaangażowana w postępowania egzekucyjne prowadzone przez niego, a żądane informacje i składane wnioski nie zmierzają do uzyskania wiedzy o działalności publicznej, a są wykorzystywane instrumentalnie do prowadzenia sporów z komornikiem i wywierania na niego presji.
Sądowi jest urzędowa znana okoliczność, że przedmiotowa skarga z dnia 6 listopada 2025 r. została złożona do organu w dniu 6 listopada 2025 r. (data prezentaty organu), a do tut. Sądu przekazana przesyłką poleconą z dnia 24 lutego 2026 r., gdzie została zarejestrowana pod sygn. akt sprawy głównej I SAB/Op 25/26.
Od skargi został również uiszczony prawem wymagany wpis.
Organ przesłał akta administracyjne do skargi dopiero w dniu 10 marca 2026 r. na wezwanie tut. Sądu doręczone mu w dniu 6 marca 2026 r. w sprawie głównej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 54 § 1 i 2 zd. 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej. Takim szczególnym przepisem jest art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy p.p.s.a., z tym, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi przez organ administracji.
Natomiast zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada zatem, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Stosownie też do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się organu do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Przywołane przepisy statuują dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny. Pierwszym z nich jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, natomiast drugim jest złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Wobec tego przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Obowiązek przekazania akt sprawy ma bowiem charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny. Wskazuje na to Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie przyjęto, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. W związku z tym przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, nie mają znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą one mieć wpływ jedynie na określenie wysokości grzywny.
Grzywna ta natomiast, co w pełni podziela Sąd orzekający w tej sprawie, posiada charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny (por. postanowienia NSA: z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 4560/21; z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 278/13). Nie budzi bowiem wątpliwości, że przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma na celu także stosowną prewencję, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12).
Równocześnie zauważyć też należy, że ustawodawca określił wyłącznie górną granicę grzywny, nie wskazał natomiast jej minimalnej kwoty oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania. Ustalając grzywnę w określonej wysokości, sąd powinien zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku.
Mając na względzie powyższe wywody Sąd stwierdził, że ustalone w tej sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a., wobec czego wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony i podlega uwzględnieniu. Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Skoro, według przedłożonych w sprawie dowodów złożenia skargi, wpłynęła do organu w dniu 6 listopada 2025 r., to określony w art. 21 ust. 1 u.d.i.p. termin 15 dni na przekazanie przez organ Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę - upływał z dniem 21 listopada 2025 r. Tymczasem w niniejszej sprawie organ przekazał skargę do Sądu w dniu 24 lutego 2026 r., co potwierdzają zapisy w Repertorium sądowym oraz data stempla pocztowego na kopercie, w której organ przesłał skargę. Akta sprawy organ przesłał na wezwanie Sądu w terminie późniejszym, bo 10 marca 2026 r. Z tego względu wniosek o wymierzenie organowi grzywny należało uznać za zasadny.
Określając wysokość grzywny, tj. 500 zł, Sąd wziął pod uwagę okres zwłoki w przekazaniu skargi do Sądu i szczególny charakter przepisów o udostępnianiu informacji publicznej, określających skrócony termin przekazania skargi. Nie bez znaczenia dla tak poczynionej oceny ma bowiem ustalony przez ustawodawcę nieprzypadkowo - skrócony 15-dniowy termin realizacji tego obowiązku, który w niniejszej sprawie został przekroczony. Sąd nie uwzględnił argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na wniosek i uznał, że opóźnienie w realizacji omawianego obowiązku nie posiadało wprawdzie cech celowego i umyślnego naruszenia przepisów, ale nie zostało też w żaden sposób przez organ usprawiedliwione. Nie można bowiem uznać za usprawiedliwienie wyjaśnień organu odnoszących się do merytorycznych kwestii związanych z rozpoznaniem sprawy główniej dotyczącej bezczynności, co do udzielenia informacji publicznej, a mających na celu ocenę charakteru żądanych informacji, jako publicznych lub też nie spełniających takowego kryterium. Określając wysokość grzywny w przedmiotowej sprawie (500 zł), Sąd wziął pod uwagę zatem z jednej strony przekroczenie ustawowego terminu przekazania skargi do sądu administracyjnego, ale zarazem uwzględnił, że finalnie skarga została przekazana tutejszemu Sądowi, co wskazuje, że działanie organu nie było nacechowane lekceważącym podejściem do realizacji ustawowego obowiązku. Zatem w tym przypadku danie pierwszeństwa jedynie funkcji represyjnej i orzeczenie wysokiej grzywny, byłoby niezasadne. Jak wynika z akt sprawy, wpływ do siedziby organu wniosku o wymierzenie grzywny doprowadził do podstawowego skutku, jakim jest poddanie skargi kognicji sądu administracyjnego, gdyż organ przekazał ją niezwłocznie po doręczeniu wniosku przez Sąd.
W przedstawionych okolicznościach, zdaniem Sądu, grzywna w kwocie 500 zł jest adekwatna do wagi naruszenia dokonanego przez organ, zaś wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji funkcji prewencyjnej przez zapobieganie popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. powołana uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r. i postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2013 r.). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono o wymierzeniu grzywny w wysokości 500 zł, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a., w pkt 2 sentencji postanowienia, orzeczono natomiast o kosztach, na które składa się uiszczony przez wnioskodawcę wpis od wniosku w wysokości 100 zł i postanowiono o ich zasądzeniu od organu na rzecz strony skarżącej.