I SO/Ol 2/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2012-03-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wyłączenie sędziegobezstronnośćprocedurasąd administracyjnywniosek stronydowodyorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek Stowarzyszenia A. o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Białymstoku, uznając go za niezasadny z powodu braku obiektywnych przesłanek wskazujących na wątpliwość co do ich bezstronności.

Stowarzyszenie A. złożyło wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając im działanie na jego niekorzyść w innych postępowaniach, w tym odmowę przyznania pomocy prawnej z urzędu i zwolnienia od kosztów. Sąd uznał, że subiektywne przekonanie strony o naruszeniu prawa i niezadowolenie z rozstrzygnięć nie stanowią wystarczającej podstawy do wyłączenia. Wniosek został oddalony jako niezasadny z powodu braku obiektywnych przesłanek wskazujących na wątpliwość co do bezstronności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał wniosek Stowarzyszenia A. o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Stowarzyszenie zarzuciło, że wskazani sędziowie i referendarze działali na jego niekorzyść w innych sprawach, m.in. poprzez odmowę przyznania prawa do bezpłatnej pomocy pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, a także brak wyłączenia sędziego Stanisława Prutisa mimo jego rzekomego braku bezstronności w sprawie dotyczącej Kampusu Uniwersytetu w B. Sąd uznał wniosek za niezasadny. Podkreślono, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu eliminowanie przyczyn mogących budzić wątpliwości co do bezstronności, ale wymaga uprawdopodobnienia takich okoliczności. Przeświadczenie strony o działaniu na jej niekorzyść, niezadowolenie z rozstrzygnięć w innych sprawach, czy subiektywne odczucie braku zaufania nie stanowią wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego. Sąd wskazał, że zarzuty nie zostały poparte żadnymi dowodami, a jedynie gołosłownymi twierdzeniami. W odniesieniu do sędziego Piotra Pietrasza, oddalono wniosek o jego wyłączenie z uwagi na jego delegację do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji, Sąd oddalił wniosek jako niezasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, subiektywne przekonanie strony oraz niezadowolenie z rozstrzygnięć w innych sprawach nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego. Konieczne jest wskazanie obiektywnych okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu eliminowanie przyczyn mogących budzić wątpliwości co do bezstronności, ale wymaga uprawdopodobnienia takich okoliczności. Przeświadczenie strony o naruszeniu prawa i brak zaufania nie są wystarczające, jeśli nie są poparte obiektywnymi dowodami. Niezadowolenie z rozstrzygnięć w innych sprawach nie stanowi podstawy do wyłączenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Przeświadczenie strony o działaniu sędziów na jej niekorzyść. Niezadowolenie z rozstrzygnięć w innych postępowaniach. Subiektywne odczucie braku zaufania do sędziego. Brak przedstawienia obiektywnych dowodów na poparcie zarzutów o naruszenie prawa lub etyki.

Godne uwagi sformułowania

Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu. przeświadczenie o działaniu wskazanych sędziów i referendarzy na jego niekorzyść, jak to określono "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 ustawy p.p.s.a., ich wyłączenie od orzekania w tej sprawie. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów. okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość wnioskodawcy, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z samego przeczulenia strony lub subiektywnego odczucia. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 ustawy p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów.

Skład orzekający

Wiesława Pierechod

przewodniczący sprawozdawca

Zofia Skrzynecka

członek

Renata Kantecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, konieczność obiektywnego uprawdopodobnienia wątpliwości co do bezstronności, a nie subiektywnego odczucia strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie dotyczy spraw merytorycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej wyłączenia sędziego, co jest istotne dla prawników, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć, które zainteresowałyby szerszą publiczność.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SO/Ol 2/12 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2012-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Renata Kantecka
Wiesława Pierechod /przewodniczący sprawozdawca/
Zofia Skrzynecka
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II GZ 376/12 - Postanowienie NSA z 2012-11-29
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 19, art. 22 § 1 i § 2, art. 24.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A. o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. (sygn. akt I SA/Bk 472/11) na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania dotacji postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: Ireneusza Henryka Darmochwała, Grażyny Gryglaszewskiej, Stanisława Prutisa, Małgorzaty Roleder, Anny Sobolewskiej - Nazarczyk, Elżbiety Trykoszko, Danuty Tryniszewskiej - Bytys, Mirosława Wincenciaka, Mieczysława Markowskiego, Wojciecha Stachurskiego, Sławomira Presnarowicza, Urszuli Barbary Rymarskiej, Jacka Pruszyńskiego, Piotra Pietrasza oraz referendarzy sądowych WSA w Białymstoku: Tomasza Oleksickiego i Barbary Romanczuk.
Uzasadnienie
W dniu 13 grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęła skarga Stowarzyszenia A. na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]", nr "[...]". Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Bk 472/11.
W dniu 5 stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęło pismo Stowarzyszenia A., w którym zawarto między innymi wniosek o wyłącznie od rozpoznania w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 472/11 sędziów WSA w Białymstoku: Prezesa WSA Przewodniczącego II Wydziału Ireneusza Henryka Darmochwała, Grażyny Gryglaszewskiej, Mieczysława Markowskiego, Piotra Pietrasza, Sławomira Presnarowicza, Jacka Pruszyńskiego, Stanisława Prutisa, Małgorzaty Roleder, Urszuli Barbary Rymarskiej, Anny Sobolewskiej - Nazarczyk, Wojciecha Stachurskiego, Elżbiety Trykoszko, Danuty Tryniszewskiej - Bytys, Mirosława Wincenciaka (orzekającego poprzednio w SKO) oraz referendarzy: Tomasza Oleksickiego i Barbary Romanczuk, którzy orzekając w sprawach z wniosków Stowarzyszenia działali na jego niekorzyść "prawdopodobnie z naruszeniem prawa". Jako uzasadnienie wskazano np. odmawianie Stowarzyszeniu prawa do bezpłatnej pomocy pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, jak również brak wyłączenia sędziego WSA Stanisława Prutisa pomimo braku jego bezstronności w sprawie np. Kampusu Uniwersytetu w B., którego jednocześnie pracownikiem jest ten sędzia i orzekał prawdopodobnie na korzyść swojego pracodawcy Uniwersytetu w B. z oczywistym naruszeniem prawa i etyki.
Wskazani we wniosku o wyłączenie Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: Ireneusz Henryk Darmochwał, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska - Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska - Nazarczyk, Małgorzata Roleder, Stanisław Prutis, Mirosław Wincenciak, Mieczysław Markowski, Wojciech Stachurski, Sławomir Presnarowicz, Urszula Barbara Rymarska, Jacek Pruszyński oraz referendarze: Barbara Romanczuk i Tomasz Oleksicki złożyli do akt sprawy oświadczenia (k. 31-45 akt sąd. o sygn. I SA/Bk 472/11), w których wskazali, że nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co ich bezstronności w sprawie. Oświadczenia takiego nie złożył jedynie sędzia WSA Piotr Pietrasz, który został powołany na stanowisko Naczelnika Wydziału w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2012 r. (sygn. akt II GW 3/12) Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia A. o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy uznać należy za niezasadny.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a., jak również wówczas, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie - art. 19 tej ustawy. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony. Należy wskazać, iż strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu.
W rozpoznawanej sprawie brak jest istnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 18 ustawy p.p.s.a. obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów oraz na zasadzie art. 24 § 1 tej ustawy wskazanych referendarzy sądowych.
Wnioskodawcy należy wyjaśnić, iż jego przeświadczenie o działaniu wskazanych sędziów i referendarzy na jego niekorzyść, jak to określono "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 ustawy p.p.s.a., ich wyłączenie od orzekania w tej sprawie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie wnioskującego o takim działaniu na niekorzyść strony na skutek niekorzystnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania prawa do pełnomocnika z urzędu oraz całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, czy też braku wyłączenia sędziego NSA Stanisława Prutisa od rozpoznania sprawy m.in. Kampusu Uniwersytetu w B., bowiem nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziów orzekających w sprawie tylko z tego powodu, iż nie uwzględnili wniosku Stowarzyszenia w innych postępowaniach sądowych. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów. Taki pogląd wyrażony został w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08 (dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i Sąd rozpoznający tę sprawę pogląd ten podziela. Prawidłowość podejmowanych w tym zakresie rozstrzygnięć, podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego i tylko w tym trybie dopuszczalne jest kwestionowanie niekorzystnych rozstrzygnięć sądu wojewódzkiego. Podkreślić także należy, że zarzut zgłoszony we wniosku nie został poparty żadnymi dowodami. Subiektywne przekonanie wnioskodawcy, iż sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku w innych sprawach wnioskodawcy podejmują niekorzystne działania na jego rzecz "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" jest twierdzeniem całkowicie gołosłownym bez przedstawienia obiektywnych przesłanek uzasadniających takie stwierdzenie. A jak już wcześniej wskazano fakt podejmowania rozstrzygnięć w innych sprawach Stowarzyszenia nie stanowi podstawy do ich wyłączenia od rozpoznania kolejnej sprawy, w której stroną jest Stowarzyszenie.
W tym miejscu wyjaśnić również wypada, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość wnioskodawcy, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z samego przeczulenia strony lub subiektywnego odczucia. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie wnioskodawcy o niekorzystnych działaniach podejmowanych przez sędziów lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 ustawy p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II FZ 60/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W odniesieniu do sędziego WSA Piotra Pietrasza Sąd oddalił wniosek o jego wyłączenie wobec ustalenia, iż sędzia ten został delegowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie orzeka już w WSA w Białymstoku, wobec czego brak jest podstaw do zaistnienia w stosunku do tego sędziego przesłanek z art. 18 i art. 19 ustawy p.p.s.a., gdyż wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie w stosunku do sędziego orzekającego w danym sądzie wojewódzkim.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 1 i § 2 oraz art. 24 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek Stowarzyszenia A. o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Białymstoku, oddalił jako niezasadny

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI