I SO/GL 1/24

I SO/Gl 1/24 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Borys Marasek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I FZ 291/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 88
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Borys Marasek (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. sp. z o.o. we W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 23 marca 2023 r. nr 2401-IOV2.4103.302.2021/JS UNP: 2401-23-065044 w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2019 r. postanawia: odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 sierpnia 2024 r. D. sp. z o.o. we W. (dalej "Spółka" lub "skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 23 marca 2023 r. oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji określającą Spółce kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za kwiecień 2019 r. w wysokości 32.007 zł oraz za maj 2019 r. w wysokości 38.594 zł.
W uzasadnieniu Prezes Spółki wskazał, że w dniu 19 lipca 2024 r. uzyskał od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach informację, że ww. decyzja z dnia 23 marca 2023 r. została doręczona ustanowionemu tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu – J. W.. Podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 2 sierpnia 2024 r. oświadczyła ona, iż nie poinformowała udziałowców Spółki, ani jej pracowników o otrzymanej decyzji, oraz że nie złożyła w tym zakresie żadnych środków odwoławczych. Jednocześnie Prezes Spółki zaznaczył, że nie został poinformowany o wyznaczeniu wskazanej osoby jako pełnomocnika tymczasowego Spółki. Podkreślił, że z powodów zdrowotnych główny udziałowiec Spółki nie mógł skutecznie nią zarządzać w sytuacji, w której dotychczasowy Prezes nie mógł pełnić tej funkcji z przyczyn prawnych, a on - jako obecny Prezes Spółki także leczył się na ciężką depresję. W ocenie Prezesa Spółki brak skutecznego powiadomienia o wyznaczeniu zastępstwa, jak i zaniechanie działań przez tymczasowego pełnomocnika uniemożliwiły Spółce zaskarżenie ww. decyzji w ustawowym terminie.
W odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu organ odwoławczy wniósł o jego odrzucenie na podstawie art. 88 w związku z art. 87 § 4 lub § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w przypadku uzupełnienia wniosku o załącznik w postaci skargi na ww. decyzję wniósł o odmowę przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 ww. ustawy, z uwagi na brak uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Organ wskazał, że Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r., wykreślił z Krajowego Rejestru Sądowego jedynego członka zarządu Spółki.
W związku z brakiem osób uprawnionych do działania za Spółkę organ zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Katowicach o ustanowienie dla Spółki tymczasowego pełnomocnika szczególnego oraz złożył do Sądu Rejonowego w C. wniosek o wyznaczenie kuratora dla skarżącej Spółki.
Pismem z dnia 23 stycznia 2023 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Katowicach wyznaczyła radcę prawnego J. W. jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego dla Spółki, wobec czego organ postanowieniem z dnia 21 lutego 2023 r. wyznaczył ją tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym Spółki do reprezentowania jej w postępowaniu odwoławczym od decyzji organu I instancji do czasu wyznaczenia dla Spółki przez Sąd kuratora.
Organ zaznaczył, że kserokopie postanowień o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy zostały doręczone tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu, a nie Spółce z uwagi na brak organu ją reprezentującego.
Decyzją z dnia 23 marca 2023 r., doręczoną tymczasowemu pełnomocnikowi w dniu 27 marca 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r., a więc już po wydaniu ww. decyzji, Sąd Rejonowy w C. ustanowił dla skarżącej Spółki kuratora w osobie radcy prawnego J. H..
W związku z powołaniem uchwałą wspólników skarżącej Spółki z dnia 22 sierpnia 2023 r. P. S. na członka zarządu, postanowieniem z dnia 12 października 2023 r., Sąd Rejonowy w C. zwolnił radcę prawnego J. H. z funkcji kuratora skarżącej Spółki.
Pismem z dnia 9 lipca 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o udzielenie informacji, w jakim terminie została podjęta decyzja w sprawie odwołania skarżącej.
Następnie pismem z dnia 19 lipca 2024 r. organ odwoławczy udzielił informacji odnośnie daty wydania ww. decyzji oraz jej doręczeniu tymczasowemu pełnomocnikowi.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2024 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o wydanie kserokopii decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 23 marca 2023 r. wraz z dokumentacją.
Pismem z dnia 4 września 2024 r. organ przesłał skarżącej kserokopię ww. decyzji z dnia 23 marca 2023 r.
Ustosunkowując się do przedmiotowego wniosku organ odwoławczy zauważył, iż nie ma możliwości stwierdzenia zaistnienia wskazywanych przez skarżącą problemów zdrowotnych udziałowca I. S. oraz obecnego członka zarządu P. S., a do wniosku nie dołączono żadnego dokumentu, który potwierdzałby ww. okoliczności i przeszkody. Złożone przez skarżącą wyjaśnienia wskazujące na stan zdrowia udziałowca oraz członka zarządu nie zostały więc w żaden sposób uprawdopodobnione.
Wskazał, że były członek zarządu J. S. został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 6 czerwca 2022 r., a obecny członek zarządu P. S. został powołany do pełnienia tej funkcji uchwałą wspólników z dnia 22 sierpnia 2023 r. (podniósł, że wpis w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że ww. czynność wywiera skutki prawne od momentu jej podjęcia, a nie od momentu jej uwidocznienia w KRS, co miało miejsce w dniu 11 października 2023 r.).
Zatem od 22 sierpnia 2023 r. aż do lipca 2024 r. obecny członek zarządu nie przejawiał zainteresowania postępowaniem odwoławczym, mimo że ostatnie postanowienie z dnia 25 sierpnia 2022 r. o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia odwołania zostało doręczone Spółce w dniu 29 sierpnia 2022 r.
Ponadto składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca nie dokonała czynności, tj. nie dołączyła skargi, o której przywrócenie terminu wnosi, a zatem nie spełniła wymogu art. 87 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Organ podkreślił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi wynosi ponad 1 rok (termin upływał 26 kwietnia 2023 r.), a więc minął okres, o którym mowa w art. 87 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym, przywrócenie tego terminu jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych przypadkach.
W odpowiedzi na wezwanie tutejszego Sądu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dopełniła uchybionej czynności i wniosła skargę na decyzję z dnia 23 marca 2023 r. Jednocześnie odnosząc się do odpowiedzi organu na wniosek o przywrócenie terminu wskazała, że Spółka, mimo braku reprezentacji w dniu, w którym organ skierował decyzję do tymczasowego pełnomocnika, nadal istniała i nie zmieniła adresu, dlatego istniała możliwość zawiadomienia osób zainteresowanych o jej wydaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.
Według art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Z kolei przepis art. 87 § 5 p.p.s.a. stanowi, że po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.
Zgodnie z art. 88 zd. 1 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Z powołanych przepisów wynika zatem, że jeżeli od uchybionego terminu upłynął rok, to Sąd zobligowany jest nie tylko do oceny, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, ale także do zbadania, czy sytuacja ta miała miejsce w wyjątkowych okolicznościach. Podkreślić należy, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie precyzuje, jak należy interpretować pojęcie "wyjątkowego przypadku", jednakże nie może być ono rozumiane rozszerzająco. W orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o nadzwyczajną sytuację uniemożliwiającą działanie strony w normalnym trybie, tj. z zachowaniem terminów do dokonywania czynności procesowych. Za wyjątkowy przypadek należy uznać taką sytuację życiową, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że określone zdarzenia – tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe – nie należą do zdarzeń codziennych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1906/17 oraz z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FZ 62/23; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia przy tym wymaga, że za nadzwyczajne okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionej czynności nie są uznawane okoliczności zależne od strony (por. postanowienia NSA z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 317/17, z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II OZ 227/16, z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III OZ 51/22).
Ponadto rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OZ 109/13).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że zaskarżona decyzja została doręczona tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu w dniu 27 marca 2023 r., a więc ustawowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 26 kwietnia 2023 r. Tymczasem, wniosek o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej został złożony dopiero w dniu 9 sierpnia 2024 r., zatem po upływie roku od uchybionego terminu.
W tej sytuacji Sąd zobowiązany jest zbadać, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem wyjątkowym, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a., pozwalającym na przywrócenie terminu.
Przedmiotowy wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi Spółka uzasadnia brakiem skutecznego zawiadomienia jej o wyznaczeniu pełnomocnika tymczasowego, jak i zaniechaniem jego działań oraz złym stanem zdrowia udziałowców Spółki uniemożliwiającym zarządzaniem Spółką.
W ocenie Sądu, nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie wystąpił wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a., bowiem z wniosku Spółki nie wynika, aby wystąpiły jakiekolwiek nadzwyczajne przeszkody uniemożliwiające jej wcześniejsze powzięcie wiadomości, na jakim etapie rozpoznania znajduje się jej odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji. W konsekwencji nie sposób przyjąć, że złożenie wcześniej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi było niemożliwe z przyczyn niezależnych od strony skarżącej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ słusznie zauważył, iż korespondencja w postępowaniu odwoławczym kierowana była do tymczasowego pełnomocnika szczególnego, a nie do Spółki, a to z uwagi na brak organu ją reprezentującego. Zaskarżona decyzja z dnia 23 marca 2023 r. nie mogła zatem zostać doręczona Spółce, gdyż ta nie posiadała organów do jej reprezentacji. Miała zaś wyznaczonego tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania w jej imieniu, któremu doręczono ww. decyzję.
Ponadto strona skarżąca wskazuje na zły stan zdrowia członków Spółki, jednakże nie przedstawia żadnego dokumentu wykazującego, że ich stan zdrowia uniemożliwiał im podjęcie jakichkolwiek działań. Poza lakonicznym powołaniem się na zły stan zdrowia w żaden sposób nie uprawdopodobniła faktu choroby. Z treści wniosku nie wynika nawet czy dolegliwości, które dotknęły udziałowców Spółki były tego rodzaju, że uniemożliwiły im jakiekolwiek działanie ukierunkowane na ochronę swoich praw. Trzeba również wyraźnie podkreślić, że obecny członek zarządu Spółki P. S. został powołany do pełnienia tej funkcji uchwałą wspólników z dnia 22 sierpnia 2023 r., zatem już od tego czasu powinien przejawiać zainteresowanie postępowaniem odwoławczym. Pierwszej czynności w niniejszej sprawie dokonał zaś dopiero w dniu 9 lipca 2024 r., kiedy zwrócił się do organu z wnioskiem o udzielenie informacji, w jakim terminie została wydana decyzja w sprawie odwołania. Zaznaczyć również należy, że Spółka informację o wydaniu zaskarżonej decyzji powzięła w dniu 19 lipca 2024 r., bowiem wówczas organ poinformował Spółkę o dacie jej wydania oraz o jej doręczeniu tymczasowemu pełnomocnikowi.
Oceniając w tej sytuacji podnoszone przez skarżącą Spółkę okoliczności, Sąd uznał, że żadna okoliczność o charakterze nadzwyczajnym nie stała na przeszkodzie temu, aby strona skarżąca przejawiła wcześniej konkretne zainteresowanie stanem swojej sprawy toczącej się przed organem II instancji.
W związku z powyższymi ustaleniami, Sąd stwierdził, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało uznać za niedopuszczalny, a taki wniosek - zgodnie z art. 88 p.p.s.a. - podlega odrzuceniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.