I SAB/Wr 2/25

I SAB/Wr 2/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik-Ogińska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Kieres
Tomasz Trybuszewski
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędziowie: SWSA Piotr Kieres, AWSA Tomasz Trybuszewski, Protokolant starszy specjalista Anna Terlecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na bezczynność Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia akt sprawy postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
1. Postępowanie przed organem podatkowym
1.1. Przedmiotem skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: Skarżąca/Spółka/Strona) jest bezczynność Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno- Skarbowego we Wrocławiu (dalej organ podatkowy) w sprawie udostępnienia akt sprawy.
1.2. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 1 grudnia 2022 r. Spółka zażądała, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.: dalej OP), wglądu we wszelkie akta sprawy Spółki i osoby fizycznej A. W. od lutego 2012 r. oraz wgląd w akta sprawy powiązanej z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa z dnia 13 grudnia 2012 r. znak sprawy [...].
1.3. W dniu 28 lutego 2023 r. Spółka, wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS) ponaglenie na niezałatwienie sprawy z wniosku Spółki o udostępnienie do wglądu akt sprawy.
1.4. Pismem z dnia 9 marca 2023 r. organ podatkowy poinformował Spółkę, że:
- akta postępowania kontrolnego dotyczące P. sp. z o. o. znajdują są do wglądu w Dolnośląskim Urzędzie Celno-Skarbowym we Wrocławiu, w godzinach urzędowania organu, po wcześniejszym umówieniu telefonicznym; - akta postępowania kontrolnego dotyczące A. W. zostały przekazane do DIAS za pismem z dnia 9 stycznia 2017 r.;
- wgląd w akta sprawy powiązanej z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa z dnia 13 grudnia 2012 r. znak sprawy [...] jest wykluczony na podstawie art. 37a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 720; dalej uKS) i art. 131 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813 ze zm.; dalej uKAS). Materiały te nigdy nie zostały załączone do akt spraw podatkowych.
1.5. Pismem z dnia 23 marca 2023 r. DIAS uznał ponaglenie Spółki jako skargę powszechną, uznając skargę za bezzasadną. Wyjaśnił, że w sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 141 i 139 OP. Wskazał ponadto, że wniosek Strony o udostępnienie akt miał dla organu podatkowego jedynie walor informacyjny. Realizacja tego prawa zależała wyłącznie od pełnomocnika Strony, a organ podatkowy nie miał obowiązku pisemnej odpowiedzi i nie wiązały go terminy z art. 139 OP, albowiem organ podatkowy nie wyłączył żadnych dokumentów z akt ze względu na zawarte w nich informacje niejawne, czy interes publiczny. Zaznaczył także, że przepisy OP nie przewidują konieczności wystąpienia z wnioskiem o umożliwienie skorzystania przez Stronę z prawa dostępu do dokumentów. Formalnie organ podatkowy wypowiada się jedynie w przypadku odmowy udostępnienia akt. Pismem z dnia 9 marca 2023 r. organ podatkowy poinformował Stronę jakimi dokumentami dysponuje oraz o możliwości wglądu do akt sprawy w siedzibie organu.
1.6. W dniu 20 kwietnia 2023 r. pełnomocnik Strony dokonała wglądu w akta postępowania wobec Spółki dokonując fotokopii niektórych dokumentów, co wynika z akt sprawy.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. W skardze, Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 178 § 1 OP i art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 200 ze zm.; dalej KPA) i wniosła o wydanie postanowienia na podstawie art. 149 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej PPSA) w przedmiocie zobowiązania Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu do udzielenia wglądu do akt sprawy powiązanej z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa z dnia 13 grudnia 2012 r. znak sprawy [...], w związku z zawiadomieniem Głównego Inspektora Informacji Finansowej z dnia 23 lutego 2012 r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa karnego skarbowego znak sprawy [...]. W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca wywodziła, że pomimo informacji DIAS z dnia 23 marca 2023 r. o możliwości wglądu w akta sprawy bez ograniczenia organ podatkowy nie udostępnił akt sprawy, co wynika z treści oświadczenia pełnomocnika Skarżącej z dnia 20 kwietnia 2023 r. załączonego do skargi. Takie postępowanie organu podatkowego należy traktować jako bezczynność w udostępnieniu akt sprawy. Ponadto podniesiono, że organ podatkowy nie rozstrzygnął kwestii odmowy wglądu do akt sprawy przez wydanie postanowienia i nie podał przy tym konkretnej przesłanki lub przeszkody, która mogłaby prowadzić do odmowy wglądu do akt sprawy. Zdaniem Strony organ podatkowy nie odniósł się w przepisany sposób do żądania udostępnienia akt sprawy, lecz poinformował zwykłym pismem, że wgląd do akt w związku z pismem z dnia 13 grudnia 2012 r. znak sprawy [...] jest niemożliwe. Wszczęte postępowanie kontrolne w 2012 r. nie składa się jedynie z czynności operacyjno–rozpoznawczych, lecz zawiera całokształt prowadzonych czynności sprawdzających i ustalających w pozyskiwaniu materiałów w prowadzonym postępowaniu. Te zdarzenia nie podlegają żadnej reglamentacji przez organ podatkowy w zakresie ich jawności. Reasumując, Strona podniosła, że udostępnienie akt sprawy, zgodnie z art. 178 OP jest fundamentalnym prawem Strony do zapoznania się z materiałami postępowania i aktami sprawy, czego w sprawie nie uczyniono.
2.2. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zaznaczył, że zarzut naruszenia art. 178 OP jest bezpodstawny. Strona dokonała wglądu w akta sprawy Spółki w dniu 20 kwietnia 2023 r., co pełnomocnik Strony potwierdziła podpisem w sporządzonej notatce służbowej przez pracownika organu załączonej do akt sprawy. W kwestii udostępnienia akt sprawy wobec A. W. Strona została poinformowana, że akta postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez organ podatkowy zostały przekazane do organu odwoławczego. Odnośnie wglądu w akta sprawy związanej z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa z dnia 13 grudnia 2012 r. znak sprawy [...] organ podatkowy wywodził, że wskazany dokument to doniesienie do organów ścigania w sprawie uzasadnionego podejrzenia o popełnieniu przestępstwa przez grupę podmiotów, w tym P. sp. z o.o. Strona została poinformowana, że wgląd w akta jest niemożliwy z uwagi na art. 37a uKS i art. 131 uKAS. Udzielenie informacji dotyczących czynności operacyjno-rozpoznawczych może nastąpić wyłącznie na żądanie sądu lub prokuratora z uwagi na uzasadnione podejrzenie popełnienie przestępstwa, w związku z prowadzonymi czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi. Ponadto ww. materiały nigdy nie były załączone do akt spraw podatkowych. Z tych względów organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi.
2.3. Pismem procesowym z dnia 28 czerwca 2023 r. uzupełnionym pismem z dnia 13 sierpnia 2023 r., Skarżąca uznała wniosek o oddalenie skargi za nieuzasadniony podtrzymując w całości twierdzenia i wnioski zawarte w skardze.
2.4. Na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. Sąd włączył na podstawie art. 106 § 3 PPSA jako dowód w sprawie załączone do skargi dokumenty.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
3.1. Skarga podlega odrzuceniu.
3.2. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej PPSA) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 PPSA).
3.3. W myśl zaś art. 58 § 1 pkt 1 PPSA Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego nastąpi w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych m.in. art. 3 § 2 PPSA; por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, WKP 2024).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
3.4. W skardze pełnomocnik Skarżącej zarzucając naruszenie art. 178 OP i art. 73 § 1 KPA żąda udzielenia wglądu do akt sprawy powiązanej z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa z dnia 13 grudnia 2012 r. znak sprawy [...], w związku z zawiadomieniem Głównego Inspektora Informacji Finansowej z dnia 23 lutego 2012 r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa karnego skarbowego znak sprawy [...].
Należy wskazać, że zawiadomienie Zastępcy Prokuratora Apelacyjnego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2012 r. nastąpiło na podstawie art. 304 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555) w myśl, którego instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.
Z treści przepisów nieobowiązującej już ustawy o kontroli skarbowej dotyczącej wywiadu skarbowego (art. 36 i nast. uKS), w tym powoływanego przez organ podatkowy art. 37a uKS, jak i ww. pisma z dnia 13 grudnia 2021 r. wynika, że Wydział Wywiadu Skarbowego UKS we Wrocławiu poczynił czynności wywiadu skarbowego efektem, których było wspomniane zawiadomienie prokuratora o popełnieniu przestępstwa przez zorganizowaną grupę przestępczą dokonującą oszustw podatkowych na wielką skalę w obrocie metalami szlachetnymi. Do czynności wywiadu skarbowego nie mają zastosowania ani przepisy OP, ani przepisy KPA. Powoływanie się tym samym przez pełnomocnika Skarżącej na przepis art. 178 OP, jak i art. 78 § 1 KPA względem czynności wywiadu skarbowego należy uznać za chybione. Te czynności należy odróżnić od postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie art. 12 i nast. uKS albowiem w myśl art. 31 ust. 1 uKS w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania kontrolnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Jednakże takie postępowanie kontrolne nie toczyło się wobec Skarżącej, jak twierdzi organ podatkowy w odpowiedzi na skargę. Nie można też uznać, że czynności wywiadu skarbowego mieszczą się w zakresie czynności sprawdzających przewidzianych w Dziale V OP, albowiem mają oddzielną regulację poprzednio w treści rozdziału 4 Wywiad skarbowy w uKS (obecnie w rozdziale 5 uKAS Szczególne uprawnienia organów Krajowej Administracji Skarbowej oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej).
3.5. Mając na względzie przytoczone powyżej okoliczności, wskazujące, że skarga Skarżącej nie dotyczy bezczynności przewidzianej w treści art. 3 § 2 pkt 9 PPSA, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA Sąd orzekł jak w sentencji. Brak podstaw do zwrotu wpisu sądowego wynika z treści art. 232 § 1 pkt 1 PPSA w myśl, którego Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.