I SAB/Wr 17/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-04-01
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościzwrot nadpłatybezczynność organuprzewlekłość postępowaniapostępowanie administracyjnesąd administracyjnyprawo podatkoweKąty Wrocławskie

WSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność Burmistrza w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji, odrzucił skargę dotyczącą przewlekłości i oddalił ją w pozostałym zakresie.

Skarga dotyczyła bezczynności i przewlekłości Burmistrza w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2020 r. Sąd stwierdził bezczynność organu w okresie od 16 sierpnia do 21 października 2024 r., uznając ją za nieuzasadnioną, ale nie rażącą. Postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji umorzono z uwagi na wydanie decyzji przez organ. Skarga w części dotyczącej przewlekłości została odrzucona z powodu niewniesienia odrębnego ponaglenia. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę S. Sp. z o.o. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia bezczynności i przewlekłości oraz zwrotu kosztów. Burmistrz wniósł o oddalenie skargi, argumentując skomplikowany charakter sprawy i konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd stwierdził bezczynność organu w okresie od 16 sierpnia do 21 października 2024 r., uznając ją za nieuzasadnioną, ale nie rażącą, ze względu na złożoność sprawy związaną z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE dotyczącymi pomocy publicznej. Postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji umorzono, ponieważ organ wydał decyzję po wniesieniu skargi. Skarga w części dotyczącej przewlekłości została odrzucona jako niedopuszczalna, gdyż wymagała odrębnego ponaglenia, które nie zostało złożone. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Sąd nie przyznał stronie skarżącej sumy pieniężnej ani nie wymierzył grzywny organowi, uznając, że stopień zawinienia nie uzasadnia zastosowania tych środków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, Burmistrz dopuścił się bezczynności w okresie od 16 sierpnia do 21 października 2024 r.

Uzasadnienie

Organ nie podjął żadnych czynności w sprawie zwrotu nadpłaty w prawnie ustalonym terminie po uchyleniu przez SKO poprzedniej decyzji, a przed wniesieniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 6 - odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

wymóg wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłość

O.p. art. 139

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

terminy załatwiania spraw

O.p. art. 140

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

obowiązek zawiadomienia o niedotrzymaniu terminu

O.p. art. 125

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

zasada szybkości i wnikliwości postępowania

u.p.o.l. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

zwolnienie od podatku od nieruchomości gruntów, budynków i budowli infrastruktury kolejowej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

sąd związany granicami przedmiotu zaskarżenia

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 201 § 1d

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

pkt 1 - zawieszenie postępowania w związku ze sprawą przed TSUE

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w okresie od 16 sierpnia do 21 października 2024 r.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (skarga odrzucona z przyczyn formalnych). Bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa (sąd uznał, że nie miała). Sąd powinien przyznać stronie sumę pieniężną lub wymierzyć grzywnę (sąd uznał, że nie ma podstaw).

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotów kontroli sądowoadministracyjnej skargi - obejmujących zarówno bezczynność jak i przewlekłość - nie można utożsamiać. Ponaglenie na bezczynność organu nie zastępuje ponaglenia na przewlekłość postępowania i na odwrót. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy.

Skład orzekający

Marta Semiczek

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Kieres

członek

Łukasz Cieślak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, w tym konieczność odrębnych ponagleń. Określenie, kiedy bezczynność organu nie jest rażącym naruszeniem prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu podatku od nieruchomości i pytań prejudycjalnych do TSUE, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe problemy z bezczynnością organów administracji i precyzyjne wymogi formalne przy składaniu skarg do sądów administracyjnych, co jest istotne dla praktyków.

Bezczynność organu czy przewlekłość? Kluczowe różnice w skardze do sądu administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Wr 17/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Łukasz Cieślak
Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Kieres
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
658
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA sędzia WSA Piotr Kieres, asesor WSA Łukasz Cieślak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 kwietnia 2025 r sprawy ze skargi S Sp. z o.o. w K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. I. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; III. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; V. odrzuca skargę w zakresie stwierdzenia przewlekłości prowadzonego postępowania; VI. w pozostałym zakresie skargę oddala.
Uzasadnienie
Postępowanie przed organami administracji
Wnioskiem z dnia 21 września 2021 S. Sp. z o.o. w K. (dalej, jako: Spółka, Skarżąca) wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie (dalej, jako Burmistrz, Organ) o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r.
Burmistrz wydał rozstrzygnięcia w sprawie nadpłat Skarżącej za lata 2017-2020 w dniu 26 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej, jako: SKO) decyzjami z 12 czerwca 2024 r. uchyliło te rozstrzygnięcia Burmistrza. Decyzje SKO wpłynęły do Organu 16 sierpnia 2024 r.
W dniu 16 października 2024 r. Burmistrz otrzymał ponaglenie Spółki na niezałatwienie spraw zwrotu nadpłat podatku od nieruchomości za lata 2017-2020 w terminie. Ponaglenie postanowieniem z 12 grudnia 2024 został uznane za uzasadnione.
Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości m.in. za 2020 r. wpłynęła do Burmistrza w dniu 21 października 2024 r.
Decyzją z 27 lutego 2025 r nr PIO.3120.193.2021/60 Burmistrz orzekł w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r.
Postępowanie przed Sądem administracyjnym
20 listopada 2024 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga Spółki.
W skardze Burmistrzowi zarzucono niewydanie decyzji oraz przewlekłość postępowania w sprawie zwrotu podatku od nieruchomości za 2020 r. i wniesiono o:
- zobowiązanie Organu do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości,
- stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania,
- zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że 12 czerwca 2023 r. Skarżąca złożyła ponaglenie w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2017-2019. W dniu 23 sierpnia 2023 r. SKO postanowienie nr SKO 4000.77.2023 uznało ponaglenie za zasadne i wyznaczyło dodatkowy – miesięczny- termin załatwienia sprawy. Ów dodatkowy termin upłynął, a Burmistrz nie wydał żądanej decyzji. Następnie Spółka wskazała, że 12 czerwca 2024 r. SKO prawomocną decyzją nr SKO 4000.238.2024 uchyliło w całości decyzję Burmistrza w ww. sprawie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, a 24 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SAB/Wr 7/24 orzekł bezczynność Burmistrza w sprawie zwrotu przedmiotowej nadpłaty w podatku od nieruchomości. Skarżący podniósł, że 16 października 2024 r. zostały złożone cztery ponaglenia w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2017, 2018, 2019 i 2020 r.
Organ, ustosunkowując się do skargi, wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od Spółki na Jego rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko Burmistrz wskazał, że w dniu 16 sierpnia 2024 r. wpłynęły do Organu decyzje SKO w sprawie stwierdzenia Spółce nadpłaty za lata 2017-2020 (uchylające rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne). Od tej daty, więc, a nie od dnia wydania rozstrzygnięcia przez SKO (tj. 12 czerwca 2024 r.) biegnie termin do wydania decyzji w sprawie. Zdaniem Burmistrza sprawa ma charakter skomplikowany, a SKO nakazało przeprowadzenie dodatkowych czynności, mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Burmistrz, stosując się do wytycznych SKO, przeprowadza dodatkowe czynności, nakierowane na dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Po zakończeniu tych czynności Organ niezwłocznie przygotuje decyzje w sprawie stwierdzenia Podatnikowi nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2017-2020. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Burmistrza skarga nie jest zasadna i wnosi o jej oddalenie.
Pismem procesowym z 7 marca 2025 r. w Skarżący w związku z otrzymaniem 4 marca 2025 r. czterech decyzji Burmistrza z 3 marca 2025 r., w sprawie stwierdzenia nadpłat w podatku od nieruchomości za lata 2017-2020, której dotyczą skargi Spółki zaewidencjonowane w tut. Sądzie pod sygn. akt I SAB/Wr 14-17/24, wniósł o:
- umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Organu do wydania decyzji, gdyż w tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu ich wydania przez Burmistrza w dniu 03 kwietnia 2025 r. i ich doręczenia w dniu 04.03.2025 r. pełnomocnikowi Skarżącej,
- przyznanie przez Sąd na rzecz Skarżącej na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 149 § 2 i art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) – w skrócie jako p.p.s.a., kwoty pieniężnej według uznania Sądu do maksymalnej wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
- zastosowania przez Sąd innych środków przewidzianych prawem, np.: art. 154 § 6 p.p.s.a., w związku z wydaniem przez tutejszy Sąd w dniu 24.09.2024 r. wyroku o sygn. akt I SAB/Wr 7/24 orzekającego bezczynność Burmistrza w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2017-2020, prawomocnego z dniem 07.12.2024 r., tj.: de facto w tych samych sprawach, co obecnie.
Na wezwanie Sądu Burmistrz przy piśmie z 28 marca 2025 r. uzupełnił akta o dokumenty z okresu od dnia wydania przez SKO decyzji z 12 czerwca 2024 r. do dnia wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona w części.
Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
W zakresie części skargi odnoszącej się do przewlekłości Sąd uznał, że przedmiotów kontroli sądowoadministracyjnej skargi - obejmujących zarówno bezczynność jak i przewlekłość - nie można utożsamiać. Są to, bowiem odrębne stany rzeczy istniejące w niezakończonym i dotkniętym wadliwością naruszenia terminów z art. 139 i art. 140 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. – dalej jako O.p.), czy też zasady postępowania z art. 125 O.p. w postępowaniu podatkowym.
Odnosząc się do stanu faktycznego, wynikającego z akt administracyjnych niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że postępowanie w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 rok, którego dotyczy skarga Spółki obejmuje okres od otrzymania przez Burmistrza decyzji SKO z 12 czerwca 2024 r. nr SKO 4000.238.2024, uchylającej w całości decyzję Burmistrza z 26 kwietnia 2024 r. w przedmiocie tejże nadpłaty tj. od 16 sierpnia 2024 r. do dnia wpływu do Burmistrza rozpatrywanej, skierowanej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu skargi Spółki na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza postępowania w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. tj. do 21 października 2024 r.
Poprzednio prowadzone przez Burmistrza postępowanie- za okres od złożenia wniosku do dnia 26 kwietnia 2024 r. nie został poddane sądowej kontroli (wyrok w sprawie I SAB/Wr 7/24 dotyczył postępowania za lata 2017-2019). Wobec zakończenia postępowania decyzją z 26 kwietnia 2024 r. wnoszenie skargi na bezczynność jest obecnie niedopuszczalne( por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1575/22), Natomiast kolejna możliwość kwestionowania, w tym zakresie postępowania Burmistrza pojawiła się dopiero po uchyleniu przez SKO decyzji Organu z 26 kwietnia 2024 r. do ponownego rozpatrzenia. I tak stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść dopiero po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na ponowne (po uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej przez SKO) procedowanie przez Burmistrza sprawy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości m.in. za 2020 r., w dniu 16 października 2024 r. złożyła ponaglenie lecz odniosła je jedynie do stanu bezczynności. Wynika to jednoznacznie z treści ponaglenia, w którym ewidentnie Spółka wskazała, że wnosi je:
- "... na niezałatwienie przez Burmistrza Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie ww. sprawy we właściwym terminie (art. 1389 O.p.) i terminie ustalonym na podstawie art. 140 ww. ustawy ..."
Tymczasem przedmioty skarg na bezczynność i przewlekłość nie są tożsame, a obie sprawy nimi wywołane mogą istnieć niezależnie od siebie. Mając to na uwadze w przypadku każdej z nich wymagane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. – wniesienie ponaglenia. Innymi słowy, aby skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na stan bezczynności, taką skargę musi poprzedzać ponaglenie na ten właśnie stan i analogicznie zaskarżenie przewlekłości uzależnione jest od złożenie do organu ponaglenia na przewlekłe prowadzenia postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., o sygn. akt I FSK 495/20 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w którym wskazano: "Podkreślić trzeba, że wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, którą przewidują przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymagało uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu administracji i co oczywiste - ponaglenia dotyczącego owej przewlekłości."). Ponaglenie na bezczynność organu nie zastępuje ponaglenia na przewlekłość postępowania i na odwrót. Mając powyższe na uwadze i stan sprawy, w którym złożono ponaglenie na bezczynność Organu, a skarga dotyczyła również przewlekłego prowadzenia postępowania, to należało uznać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi w zakresie przewlekłości nie wyczerpała warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Implikuje to konsekwencje wynikające z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w postaci odrzucenia skargi, w części dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez Burmistrza jako niedopuszczalnej, o czym orzeczono w pkt V sentencji wyroku.
Z zestawienia wskazanych powyżej okoliczności wynikających z akt administracyjnych oraz twierdzeń stron wynika, iż ponownie otwarte - w wyniku decyzji SKO - postępowanie prowadzone przez Burmistrza, w przedmiocie nadpłaty Spółki w podatku od nieruchomości za 2020 r. nie zostało rozpatrzone merytorycznie na dzień – 21 października 2024 r. tj. dzień wniesienia skargi Spółki na bezczynność i przewlekłe prowadzeni postępowania przez Organ. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym reguluje art. 139 O.p., a zgodnie, z jego treścią:
"§ 1 Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej."
"§ 2 Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie."
§ 3 (nie dotyczy sprawy albowiem odnosi się do postępowania w drugiej instancji)
"§ 4 Do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu."
W przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy organ ma obowiązek zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy – niezależnie, czy przyczyny niedotrzymania terminu leżą po stronie organu, czy też nie (art. 140 § 1-2 O.p.). W trakcie zaś trwania postępowania organ winien respektować zarówno zasadę szybkości jak i wnikliwości postępowania, które zostały zawarte w art. 125 § 1 O.p. Zgodnie ze wskazanym przepisem organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (§ 2).
Przepisy p.p.s.a. ani O.p. nie definiują stanu bezczynności organu podatkowego. W orzecznictwie sądowym istnieje pogląd, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2019 r. o sygn. akt I OSK 891/18 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie CBOSA). Mając powyższe na uwadze i w oparciu o analizę art. 139, art. 140 oraz art. 125 O.p. za stan bezczynności organu podatkowego Sąd uznaje sytuację, gdy z nieuzasadnionej przyczyny organ nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 139 oraz nie dopełni aktu staranności, o którym mowa w art. 140 O.p., jakim jest zawiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, wraz z wyjaśnieniem przyczyn niedotrzymania terminu i równoczesnym wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Przy czym Sąd podkreśla, że samo formalne wypełnienie obowiązku z art. 140 O.p. automatycznie nie przesądza o braku bezczynności, bowiem koniecznym jest poznanie i ocena przyczyn, które legły u podstaw wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Istotne są zatem okoliczności konkretnego przypadku, konkretnej sprawy – postępowania, w której nie dochowano terminu jej załatwienia.
Przechodząc zaś do realiów sprawy wskazać należy, że postępowanie od momentu zwrotu akt przez SKO do Organu, na dzień wniesienia skargi tj. 21 października 2024 r. trwało nieco ponad dwa miesiące i w tym okresie brak było aktywności Burmistrza. Pierwsza czynność Burmistrza – pomijając przekazanie ponaglenia do SKO i zawiadomienie o tym Spółki, to postanowienie Burmistrza z 2 lutego 2025 r. nr PIO.3120.1.2022 wyznaczające Spółce termin do zapoznania i wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. Tym samym okres między 16 sierpnia, a 21 października 2024 r. Sąd uznaje za odpowiadający niczym nieuzasadnionej bezczynności Organu, o czym Sąd rozstrzygnął w pkt I sentencji wyroku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnych wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 296/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Biorąc zaś pod uwagę stosunkowo niewielki stopień przekroczenia dwumiesięcznego terminu oraz wymagającą rozstrzygnięcia w sprawie nadpłaty Spółki w podatku od nieruchomości za 2020 r. kwestię materialnoprawną – pomocy publicznej na gruncie zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.), w związku z wystosowaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 kwietnia 2023 r. o sygn. akt II FSK 3/22 do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego:
"1) Czy w świetle art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE C 202 z 7.06.2016 r., s. 47) zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji przyznanie przez kraj członkowski adresowanej do wszystkich przedsiębiorców ulgi podatkowej, takiej jak w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.), polegającej na zwolnieniu od podatku od nieruchomości gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która jest udostępniana przewoźnikom kolejowym? 2) Czy w przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie 1 przedsiębiorca, który skorzystał ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisu krajowego, wprowadzonego bez zachowania wymaganej procedury, określonej w art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE C 202 z 7.06.2016 r., s. 47) w związku z art. 2 Rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst jednolity) (Tekst mający znaczenie dla EOG), Dz. U. UE L 248/9 z 24.09.2015 r., jest zobowiązany do zapłaty zaległego podatku wraz z odsetkami ?" (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd uznał, że bezczynność w prowadzonym postępowaniu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) – co znalazło odzwierciedlenie w pkt III wyroku. W tym miejscu Sąd zaznacza, że wskazanemu wyżej okresowi rzeczywistej bezczynności Organu nie można przypisać kwalifikowanego charakteru, albowiem art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., stanowił podstawę wniosków Spółki inicjujących postępowanie, w którym Burmistrzowi zarzucono bezczynność, a Burmistrz kierował do Spółki wnioski o wyrażenie zgody na zawieszenie postępowania w związku z zawisłą przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej ww. sprawą nie otrzymując jednakże od Spółki takowej zgody (art. 201 § 1d, pkt 1 O.p. )
Wobec wydania aktu administracyjnego w sprawie, (co przyznała Skarżąca), Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, w zakresie zobowiązania Burmistrza do wydania takiego aktu (punkt II sentencji wyroku).
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie Skarżącemu sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, co uzupełnia również regulacja zgodnie, z którą Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu – nie będąc równocześnie odszkodowaniem w cywilnoprawnym znaczeniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw do przyznanie Spółce sumy pieniężnej oraz wymierzenia Organowi grzywny, o czym orzekł w pkt VI sentencji wyroku. Zdaniem składu orzekającego stopień zawinienia Organu w nieterminowym załatwieniu sprawy nie daje podstaw do zastosowania ww. przepisu (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Podkreślenia również wymaga to, że przyznanie sumy pieniężnej/nałożenie grzywny jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a takiego przypadku w sprawie Skarżącej Sąd nie dostrzegł.
Z kolei środek o którym mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. dotyczy skargi na niewykonanie wyroku (art. 154 § 1 p.p.s.a.) i co istotne odrębnej od skargi w przedmiocie bezczynności organu/przewlekłości postępowania. Wskazać w tym miejscu należy na wynikający z art. 134 p.p.s.a. dla Sądu obowiązek rozstrzygania w granicach danej sprawy. Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy", o którym mowa we wspomnianym przepisie oznacza, iż sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy sąd jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest kwestionowany konkretny akt lub czynność (lub bezczynność). Określenie podstaw zaskarżenia ma zasadnicze znaczenie dla wyznaczenia zakresu kontroli sądu, gdyż stawiają one granica maksymalnego zakresu kontroli, poza który sąd wyjść nie może. Wobec powyższego Sąd w pkt VI oddalił sformułowane przez Spółkę w piśmie procesowym odrębne żądania o zastosowanie środku z art. 154 § 6 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt IV wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI