I SAB/WA 99/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z 6 lutego 2025 r. o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS z 14 lutego 2020 r. nr 29. Decyzja ta dotyczyła podlegania skarżącego ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych. Prezes ZUS wniósł o odrzucenie skargi, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.). Argumentował, że od decyzji ZUS, w tym od decyzji o stwierdzeniu nieważności, przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego, a nie skarga do sądu administracyjnego. Podkreślił, że zgodnie z uchwałą NSA I OPS 1/13, od decyzji ostatecznej ZUS wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 u.s.u.s. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd wskazał, że katalog spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych jest zamknięty i nie obejmuje on spraw dotyczących decyzji ZUS w przedmiocie ubezpieczeń społecznych, które należą do właściwości sądów powszechnych, zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.u.s. oraz przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących decyzji ZUS w przedmiocie ubezpieczeń społecznych, w tym stwierdzenia ich nieważności, oraz kwestii bezczynności organu w tym zakresie.
Dotyczy wyłącznie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych i właściwości sądów administracyjnych w kontekście decyzji ZUS.
Zagadnienia prawne (1)
Czy skarga na bezczynność Prezesa ZUS w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym mieści się w kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka skarga nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sprawy dotyczące decyzji ZUS w przedmiocie ubezpieczeń społecznych, w tym stwierdzenia ich nieważności, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Katalog spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych jest zamknięty i nie obejmuje tego typu spraw.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 58 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy decyzji ZUS w przedmiocie przebiegu ubezpieczeń.
u.s.u.s. art. 83 § 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
u.s.u.s. art. 83 § 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenie.
u.s.u.s. art. 83a § 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy możliwości unieważnienia przez Zakład decyzji ostatecznych.
k.p.c. art. 4779 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu.
k.p.c. art. 47714 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ do wydania decyzji w określonym terminie lub orzeka co do istoty sprawy.
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowany przez ZUS w pewnych postępowaniach, ale nie zmienia właściwości sądu w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawy dotyczące decyzji ZUS w przedmiocie ubezpieczeń społecznych, w tym stwierdzenia ich nieważności, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. • Katalog spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych jest zamknięty i nie obejmuje tego typu spraw. • Uchwała NSA I OPS 1/13 potwierdza brak dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego od decyzji ZUS o stwierdzeniu nieważności.
Godne uwagi sformułowania
skarga jest niedopuszczalna i dlatego podlegała odrzuceniu • Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 ppsa, a zatem sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w tym katalogu (bądź przepisach szczególnych) nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. • To, że ZUS stosuje przepisy kpa nie zmienia zasady, że decyzje wydawane na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy o sus są decyzjami z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Skład orzekający
Przemysław Żmich
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących decyzji ZUS w przedmiocie ubezpieczeń społecznych, w tym stwierdzenia ich nieważności, oraz kwestii bezczynności organu w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych i właściwości sądów administracyjnych w kontekście decyzji ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej, zwłaszcza w sprawach ZUS.
“Kiedy skarga na ZUS trafia do złego sądu? Wyjaśniamy właściwość sądów w sprawach ubezpieczeniowych.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.