I SAB/Wa 97/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z 1947 r. o użytkowanie wieczyste w terminie 3 miesięcy, stwierdzając rażące naruszenie prawa i nakładając grzywnę.
Skarga została wniesiona na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z 1947 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał go do rozpoznania wniosku w terminie 3 miesięcy, nałożył grzywnę w wysokości 3000 zł oraz przyznał skarżącemu 2000 zł zadośćuczynienia i 597 zł kosztów postępowania.
Skarżący L. P. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z 1947 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że Prezydent dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku w terminie 3 miesięcy od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, wymierzono grzywnę w wysokości 3000 zł oraz przyznano skarżącemu 2000 zł zadośćuczynienia i 597 zł zwrotu kosztów postępowania. Sąd podkreślił, że zwłoka w rozpoznaniu sprawy wynosi ponad kilkadziesiąt lat i jest efektem niepodejmowania przez organ stosownych czynności procesowych, co narusza zasady postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Organ nie rozpoznał wniosku z 1947 r. przez ponad kilkadziesiąt lat, mimo licznych przepisów nakazujących szybkie i wnikliwe działanie. Brak podjęcia stosownych czynności procesowych przez tak długi okres stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz par 1a, 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, stwierdza bezczynność i może stwierdzić rażące naruszenie prawa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania strony o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów wnikliwie i szybko.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 61 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dzień doręczenia żądania organowi jako dzień wszczęcia postępowania.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem art. 68 § ust. 1, 4, 5
Przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw administracyjnych obowiązujące w dacie składania wniosku dekretowego.
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 1
Przejście nieruchomości na własność gminy m. st. Warszawy.
Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej art. 32 § ust. 2
Przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwała bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z 1947 r. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów załatwiania spraw. Rażące naruszenie prawa przez organ.
Godne uwagi sformułowania
zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron zwłoka w rozpoznaniu niniejszej sprawy wynosi ponad kilkadziesiąt lat organ pozostawał bezczynny, gdyż mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane
Skład orzekający
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Durzyńska
sędzia WSA
Dorota Kozub-Marciniak
asesor WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Długotrwała bezczynność organów administracji publicznej w sprawach dotyczących praw rzeczowych, zwłaszcza w kontekście historycznych wniosków dekretowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i wnioskami składanymi w okresie powojennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wniosku sprzed ponad 70 lat, który wreszcie został rozpoznany przez sąd administracyjny, co pokazuje jak długo można czekać na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej.
“Ponad 70 lat czekania na decyzję ws. użytkowania wieczystego – sąd wreszcie zobowiązał miasto do działania!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Wa 97/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-07-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dorota Kozub-Marciniak Magdalena Durzyńska Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich 658 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art 149 par 1 pkt 1 i 3 oraz par 1a, 2, art 200, art 205 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. P. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia 7 lipca 1947 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej hip. [...] w części stanowiącej aktualnie teren działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] - w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych; 4. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz L. P. sumę pieniężną w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 5. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz L. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z 26 marca 2023 r. L. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: "Prezydent", "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z 7 lipca 1947 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej nr hip [...] , stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [...] - część, nr [...] - część, nr [...] część, z obrębu [...] . Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 1 i 3 w związku z art. 12 k.p.a. Jednocześnie podniósł, że na skutek braku podjęcia działań przez Prezydenta - pismem z 22 lutego 2023 r. - wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa. Postanowieniem z 16 marca 2023 r, nr KOC/1381/Go/23, Kolegium uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Prezydentowi m. st. Warszawy dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 17 maja 2023 r. Ponadto skarżący wskazał, że organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. i nie informował regularnie stron postępowania o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku oraz o nowym terminie załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Prezydenta m. st. Warszawy do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 4 000 zł; 4) wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych prawem. W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] , ozn. nr hip. [...] , znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 ww. dekretu, przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy m. st. Warszawy, a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa. Zgodnie z treścią zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. z dnia 7 czerwca 1948 r., nr [...] , tytuł własności nieruchomości warszawskiej ozn. nr hip. [...] o powierzchni [...] m2 uregulowany był na imię J. P. . Wnioskiem z 7 lipca1948 r. (data wpływu - 9 lipca1947 r.) J. P. zwrócił się do Zarządu Nieruchomości Miejskich w W. o przyznanie prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , nr hip [...] . Kolejny wniosek złożony został w dniu 2 sierpnia 1948 r. do Wydziału Gospodarki Gruntami Zarządu Miejskiego w m.st. Warszawie. Wnioskodawca zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie czasowej własności nieruchomości w W. przy ul. [...] . Do powyższego pisma załączył wniosek w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Orzeczeniem administracyjnym z 20 czerwca 1950 r. Przewodniczący Rady Narodowej odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo własności czasowej przedmiotowego gruntu. Decyzją z 27 października 2021 r., nr 299/SD/2021, Prezydent m. t. Warszawy odmówił uwzględnienia wniosku z 2 sierpnia 1948 r. w sprawie przyznania własności czasowej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej hip. [...] o powierzchni [...] m2 stanowiącej aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] oraz część działki nr [...] z obrębu [...] . Decyzją z 20 grudnia 2021 r., nr KOC/7612/Go/21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze Warszawie utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta m.st. Warszawy. Wyrokiem z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt [...] , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 20 grudnia 2021 r., nr KOC/7612/Go/21 oraz decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 27 października 2021 r., nr 299/SD/2021. W toku postępowania organ zlecił ekspertowi "badań dokumentów, pisma i podpisów" – dr U. M. wykonanie ekspertyzy polegającej na zbadaniu próbek podpisów dawnego właściciela nieruchomości z podpisem złożonym na wniosku z 2 sierpnia 1948 r. Według ekspertyzy kryminalistycznej nr [...] , powyższy wniosek podpisany został przez jedną osobę, natomiast podpis na piśmie z 7 lipca1947 r. (wniosku o przyznanie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej hip. [...] ) oraz umowie sprzedaży z [...] lipca 1933 r. rep. [...] z księgi umów księgi hipotecznej [...] - nakreślony został przez inną, drugą osobę. W związku z tym, iż osoba składająca ww. wniosek z 7 lipca 1947 r., zgodnie ze znajdującą się na nim adnotacją, została wylegitymowana a wykonany przez tę samą osobę podpis, złożony na umowie sprzedaży z [...] lipca 1933 r. rep. [...] z księgi umów księgi hipotecznej [...] , potwierdzony został przez S. Z. , zastępcę notariusza Z. H. , organ przyjął, że wyłącznie wniosek z 7 lipca 1947 r. o przyznanie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej nr hip. [...] złożony został przez dawnego właściciela nieruchomości, J. P. . Pismem z 29 marca 2023 r. organ zawiadomił stronę o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie dotyczącej części działki ewidencyjnej nr [...] oraz części działki nr [...] z obrębu [...] . Decyzją z 19 kwietnia 2023 r., nr 199/SD/2023, Prezydent m. st. Warszawy odmówił L. P. uwzględnienia wniosku z 7 lipca 1947 r. w zakresie dz. ew. [...] z obrębu [...] i umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z 2 sierpnia 1948 r. w zakresie powyższej działki. Z kolei decyzją z 19 kwietnia 2023 r., nr 200/SD/2023, Prezydent m. st. Warszawy odmówił L. P. uwzględnienia wniosku z 7 lipca 1947 r. w zakresie dz. ew. [...] z obrębu [...] i umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z 2 sierpnia 1948 r. w zakresie tej działki. W konsekwencji organ stwierdził, że w sprawie zostały wydane decyzje kończące postępowanie w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] - w terminie wyznaczonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w postanowieniu z 16 marca 2023 r. Prezydent wyjaśnił, że względu na odmienny stan prawny dz. ew. nr [...], zakończenie postępowania w odniesieniu do tej części nieruchomości, nastąpi po ustaleniu wszystkich stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przedmiotem skargi L. P. jest bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania przez Prezydenta m. st. Warszawy polegająca na nierozpoznaniu wniosku z 7 lipca 1947 r. (data wpływu do organu 9 lipca 1947 r.) o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , stanowiącej obecnie teren działki ewidencyjnej nr [...] - część, nr [...] - część i nr [...] - część. Wniosek ten został złożony przez J. P. , którego następcą prawnym jest skarżący. Uwzględniając treść art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. i zawarte w nich definicje bezczynności i przewlekłości, przyjąć trzeba, że skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Z kolei, skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1 – § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych. O tym natomiast, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z przewlekłością postępowania czy bezczynnością - ostateczną decyzję podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku. W zakresie bowiem wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżącą (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 380/18, Lex nr 3130567). Mając na względzie materiał dowodowy zgromadzony w aktach Sąd stwierdził, że w sprawie zaistniał stan bezczynności. Jak już wspomniano, stan ten zdefiniowany został w art. 37 § pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym jest nim niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Dla jej stwierdzenia nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Zobowiązane są także - w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.- do podejmowania z urzędu i na wniosek strony wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Stosownie natomiast do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W przypadku postępowań inicjowanych na wniosek strony datą wszczęcia postępowania jest, w myśl 61 § 3 k.p.a., dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W tym miejscu należy wskazać, że w dacie składania wniosku dekretowego obowiązywały przepisy Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 19[...] r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. Nr 36, poz. 341 z późn. zm.). Zgodnie z art. 68 ust. 1 tego rozporządzenia "Sprawy należy załatwiać bez niepotrzebnej zwłoki i przytem tak, aby nie cierpiał ani interes publiczny ani uprawnione interesy osób prywatnych.". Zgodnie z ust. 4 "Załatwiając sprawę pisemnie należy to czynić z możliwym pośpiechem, w każdym razie tak aby sprawa została przez władzę administracji ogólnej w zakresie administracji spraw wewnętrznych zakończonym najpóźniej w ciągu 3 miesięcy, a jeżeli sprawa ma być w myśl obowiązujących przepisów załatwiona po porozumieniu się z inną władzą, - najpóźniej w ciągu 5 miesięcy, o ile poszczególne przepisy nie ustalają terminów innych.". Jak stanowił natomiast ust. 5 "Do wszystkich spraw, załatwianych przez inne władze i w innym zakresie, niż wymienione w ustępie powyższym, terminy 3 i 5 miesięcy przedłuża się do 6 miesięcy. Tak więc, w niniejszej sprawie, termin do rozpoznania wniosku (wskazany w powyższych przepisach) biegł niewątpliwie od daty wpływu wniosku do organu - 9 lipca 1947 r. - i jak prawidłowo wskazał skarżący na dzień wniesienia skargi wniosek nie został rozpoznany. Oczywiście na gruncie nowych regulacji - tj., kodeksu postępowania administracyjnego, termin ten mógł ulec przedłużeniu na zasadach określonych w art. 36 § 1 k.p.a. (także wielokrotnie, gdyby uzasadniały to okoliczności sprawy), jednakże aby w efekcie skorzystania z tego trybu przedłużenia postępowania organ mógł uwolnić się od zarzutu bezczynności, dodatkowy termin musiałby wyznaczyć niezwłocznie po upływie terminu wynikającego z art. 68 ww. rozporządzenia (obecnie art. 35 § 3 k.p.a.), co nie miało miejsca w sprawie. Powyższe oznacza, że od 9 lutego 1947 r. organ pozostawał bezczynny, gdyż mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane. Stan ten potwierdził zresztą tutejszy Sąd w sprawie I SA/WA 521/22 gdzie wskazał w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 września 2022 r., że: "w sprawie pozostaje do rozpatrzenia wniosek dekretowy J. P. (sformułowany w piśmie z 7 lipca 1947 r., ponowiony następnie w piśmie z 2 sierpnia 1948 r.), który niewątpliwie zostały złożone w terminie, a więc skutecznie, co za tym idzie jego rozpoznanie przez Prezydenta ma znaczenie prawne dla ustalenia sytuacji prawnej Skarżącego, w kontekście ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej, co przemawia za koniecznością jego merytorycznego rozpoznania przez Prezydenta." Trwający stan bezczynności skutkował zażaleniem skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie, po którym SKO postanowieniem z 16 marca 2023 r. uznało je za uzasadnione i wyznaczyło termin załatwienia sprawy do dnia 17 maja 2023 r. Stan bezczynności nie uległ zmianie do dnia wniesienia skargi z 26 czerwca 2023 r. (data wpływu do organu 27 marca 2023 r.). W konsekwencji stwierdzić należy, że w sprawie wystąpiły niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta m. st. Warszawy. Niesporna pozostaje bowiem okoliczność, że wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej hip. [...] w części stanowiącej aktualnie teren działki ewidencyjnej nr [...] nie został rozpoznany. Do dnia wyrokowania Prezydent m. st. Warszawy nie podjął w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia wyjaśniając, że ze względu na odmienny stan prawny tej działki, zakończenie postępowania w odniesieniu do tej części nieruchomości nastąpi dopiero po ustaleniu stron postępowania. Natomiast w odniesieniu do działki ew. nr [...] i [...], obie z obrębu [...] , Prezydent m. st. Warszawy odmówił L. P. uwzględnienia wniosku z 7 lipca 1947 r. i umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z 2 sierpnia 1948 r. w zakresie powyższych działek (decyzje z 19 kwietnia 2023 r., nr 199/SD/2023 i nr 200/SD/2023). Powyższe skutkowało zobowiązaniem organu do rozpoznania wniosku z 7 lipca 1947 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości w zakresie działki ew. nr [...] z obrębu [...] – w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku). Ustalając termin w jakim organ zobligowany będzie do załatwienia sprawy, Sąd wziął natomiast pod uwagę realną możliwość pozyskania w tym czasie pozostałych dokumentów, niezbędnych dla oceny zaistnienia przesłanek uprawniających do rozpoznania przedmiotowego wniosku w całości. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W ocenie Sądu, taka sytuacja niewątpliwie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Należy zauważyć, że dopiero zawiadomieniem z 29 marca 2021 r. organ poinformował skarżącego o zebraniu materiału dowodowego pozwalającego na wydanie decyzji, zaś w lutym 2022 r. wystąpił o zlecenie wykonania opracowania przez grafologa w zakresie porównania podpisów, ostatecznie jednak rozstrzygnięcia w zakresie działki ew. nr [...] nie wydając. Na ocenę, czy organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, miało również wpływ nieuwzględnienie przez Prezydenta m.st. Warszawy wskazań zawartych w postanowieniu SKO z 16 marca 2023 r., w którym Kolegium wyznaczyło Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 17 maja 2023 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał (pkt 2 sentencji wyroku), że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że zwłoka w rozpoznaniu niniejszej sprawy wynosi ponad kilkadziesiąt lat, a podstawowym czynnikiem ją powodującym było niepodejmowanie przez organ stosownych czynności procesowych (poza wyżej wskazanymi). Brak zaś ich podejmowania przez tak długi okres w zawisłej sprawie przed organem oznacza, że jej sposób procedowania w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania wyrażonymi w przepisach art. 7, 8 i 12 k.p.a., jak też narusza w sposób rażący dyspozycję normy prawnej z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. (wcześniej art. 68 rozporządzenia z 1928 r.) Jednocześnie Sąd uznał (w okolicznościach faktycznych tej sprawy) za zasadne wymierzenie Prezydentowi m. st. Warszawy grzywny w wysokości 3000 zł (pkt 3 sentencji wyroku). Na taki wymiar orzeczonej sankcji finansowej miał wpływ okresu bezczynności organu. Sąd uwzględnił także wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej w trybie art.149 § 2 p.p.s.a., jednak w niższej kwocie niż wskazana w skardze (pkt 4 sentencji). Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. daje sądowi możliwość, a nie nakłada na sąd obowiązku, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy, wymierzenia organowi grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej. Sąd powinien przede wszystkim mieć na uwadze funkcje, jakie środki te pełnią (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2022 r., I OSK 2374/20, LEX nr 3390756). W ocenie Sądu, długotrwałość kontrolowanego postępowania administracyjnego oraz jego przebieg (w tym wydanie rozstrzygnięć cząstkowych, tj. w zakresie działki nr ew. [...] i nr [...]) wskazują na zasadność nałożenia tej dodatkowej sankcji w postaci przyznania na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej. Wymiar sumy pieniężnej (2 000 zł) przyznanej na rzecz skarżącego w powiązaniu z grzywną w wysokości 3 000 zł powinny skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy w całości przed nim prowadzonej, bez konieczności występowania przez skarżącego z kolejną skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1, 2, 3 i 4 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) - 100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 5 sentencji wyroku). Rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI