I SAB/Wa 763/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2016-03-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dekret warszawskigrunt warszawskiodszkodowanienieruchomośćprawo użytkowania wieczystegobezczynność organusąd administracyjnypostępowanie administracyjnesamorząd gminny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie negocjacji odszkodowania za nieruchomość, uznając sprawę za niedopuszczalną w postępowaniu administracyjnym.

Skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przystąpienia do negocjacji odszkodowania za nieruchomość, która została objęta dekretem warszawskim. Skarżący powoływał się na uchwały i ugody dotyczące innych współwłaścicieli. Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że żądanie ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd przychylił się do stanowiska organu, odrzucając skargę jako niedopuszczalną.

Skarżący S.M. złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w zakresie przystąpienia do negocjacji dotyczących ustalenia odszkodowania za nieustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. Skarżący powoływał się na przepisy dekretu warszawskiego, uchwały zarządu gminy dotyczące ugody z innymi współwłaścicielami oraz na fakt, że jego ojciec nie zawarł ugody i nie otrzymał odszkodowania. Domagał się nakazania Prezydentowi W. przystąpienia do negocjacji i ustalenia wysokości odszkodowania. Prezydent W. wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że uchwała zarządu gminy działała w sferze cywilnoprawnej (dominium), a nie administracyjnej (imperium), i nie rodziła praw ani obowiązków dla skarżącego. Podkreślił, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i powinna być rozstrzygnięta przez sąd powszechny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niedopuszczalną, stwierdzając, że żądanie skarżącego nie mieści się w kategorii spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że uchwała zarządu gminy nie jest aktem w zakresie administracji publicznej, a sprawa ma charakter cywilny. W konsekwencji, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., skarga została odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takiej skargi, ponieważ żądanie skarżącego ma charakter cywilnoprawny i nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała zarządu gminy dotycząca ugody w sprawie odszkodowania nie jest aktem w zakresie administracji publicznej, a żądanie skarżącego dotyczy sfery cywilnoprawnej, co wyklucza właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na bezczynność organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 101a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

dekret warszawski art. 7 § ust. 1 i 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

dekret warszawski art. 7 § ust. 5

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

u.g.g.w.n. art. 89 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie skarżącego ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Uchwała zarządu gminy nie jest aktem w zakresie administracji publicznej.

Odrzucone argumenty

Bezczynność organu w przystąpieniu do negocjacji odszkodowania podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 101a u.s.g.

Godne uwagi sformułowania

uchwała ta, jako akt kierownictwa wewnętrznego, nie rodzi żadnych praw ani obowiązków dla osób znajdujących się poza strukturą organów administracji. Przystąpienie do negocjacji w sprawie wysokości odszkodowania oraz zatwierdzenie warunków ugody, które były przewidziane w zapisach ww. uchwały, nie są aktami podejmowanymi w zakresie administracji publicznej. Słuszne jest więc stanowisko organu, iż żądanie skarżącego ma charakter cywilny.

Skład orzekający

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących roszczeń cywilnoprawnych, nawet jeśli są powiązane z działaniami organów administracji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dekretami warszawskimi i uchwałami zarządu gminy, ale ogólna zasada rozgraniczenia właściwości sądów jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozgraniczenia między prawem administracyjnym a cywilnym, co jest istotne dla praktyków obu dziedzin.

Kiedy sąd administracyjny mówi 'nie': sprawa o odszkodowanie za grunt warszawski.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Wa 763/15 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
I OSK 1559/16 - Postanowienie NSA z 2016-07-07
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 3 par. 2 i 3, art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie przystąpienia do negocjacji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu S.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
S.M. pismem z dnia 12 października 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. Powołując się na art. 101 i art. 101 a pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95), wniósł o nakazanie Prezydentowi W. przystąpienie do negocjacji i uzgodnienie ze skarżącym w protokole negocjacji wysokości odszkodowania za nieustanowienie na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. stanowiącej obecnie część działki nr [...] o pow. [...] m2 oraz część działki o nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] oznaczonej w dawnej księdze wieczystej jako hip [...] o ogólnej pow. [...] m2. Wskazał, że odszkodowanie powinno być ustalone według wartości nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego zgodnie z uchwałą Zarządu Gminy [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...].
W uzasadnieniu skargi stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Byli współwłaściciele (m.in. S.M. – ojciec skarżącego) złożyli wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Został on rozpoznany odmownie decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. nr [...]. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2001 r. stwierdziło jej nieważność. W konsekwencji prawomocną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, gdyż przedmiotowe grunty przed dniem wydania decyzji wniesiono aportem do spółki [...].
Jednocześnie skarżący wskazał, że uchwałą nr [...] na wniesienie do kapitału zakładowego spółki z o.o. [...] prawa własności m.in. spornej nieruchomości stanowiącej współwłasność S.M. (ojca), oraz na zawarcie w akcie notarialnym przenoszącym własność zobowiązania gminy do uregulowania roszczeń byłych właścicieli lub ich następców prawnych. Podniósł, że aktem notarialnym z dnia [...] marca 2001 r. przeniesiono m.in. przedmiotowy grunt do spółki [...], a W. zobowiązało się zaspokoić roszczenia dawnych właścicieli. Ponadto podniósł, że w dacie zawarcia ww. umowy nie został rozpatrzony wniosek o przyznanie prawa użytkowania co do nieruchomości przy ul. [...], na rzecz następców prawnych dawnych współwłaścicieli.
Skarżący wskazał także, że w dniu [...] lutego 2002 r. zarząd Gminy [...] uchwalą [...] wyraził zgodę na zawarcie ugody w formie aktu notarialnego z następcami prawnymi dawnych właścicieli w przedmiocie zapłaty odszkodowania za nieustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] w W. Niniejsza uchwała wydana została na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 i 58 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 7 ust 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. Rady Gminy [...] w sprawie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania, nieruchomości stanowiących własność gminy [...] oraz zasad ich wydzierżawienia lub najmu na okres dłuższy niż 3 lata. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2002 r. (Rep. Nr [...]) Gmina [...] zawarła z częścią współwłaścicieli spornej nieruchomości ugodę w przedmiocie odszkodowania, której warunki zostały zatwierdzone przez Zarząd Gminy [...] w uchwale nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. Podkreślił, że S.M. (ojciec) ugody nie zawarł i nie wypłacono mu odszkodowania.
Zdaniem skarżącego obowiązkiem organu administracji było i jest przystąpienie do negocjacji i w ich wyniku ustalenie na podstawie opinii rzeczoznawcy wysokości odszkodowania za nieustanowienie prawa użytkowania wieczystego na jego rzecz. Następnie organ administracji zobowiązany jest zatwierdzić warunki zawarcia ugody notarialnej w przedmiocie zapłaty odszkodowania za nieustanowienie prawa użytkowania wieczystego co umożliwi z kolei przystąpienie do aktu notarialnego i zawarcia ugody w kwestii ustalenia wysokości odszkodowania i jego wypłaty.
Podniósł, że pomimo upływu kilkunastu lat organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem i określonych w podjętej uchwale Rady Gminy i Zarządu Gminy, w następstwie czego pismem z dnia 3 września 2015 r. wystosował wezwanie w trybie art. 101 a w zw. z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, które pozostało bez odpowiedzi. Bezczynność organu w przystąpieniu do negocjacji uniemożliwia skarżącemu zawarcie ugody, pomimo iż zawarte zostały ugody z pozostałą częścią współwłaścicieli.
Reasumując skarżący stwierdził, że trzy etapy postępowania (przystąpienie do negocjacji i ustalenie warunków, zatwierdzenie ustalonych warunków, zawarcie ugody w formie aktu notarialnego) mające na celu realizację uchwały z dnia [...] lutego 2002 r. wchodzą w zakres uprawnień organów administracyjnych i ewentualna bezczynność w ich realizacji podlegają kontroli sądu administracyjnego w trybie art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie w całości. Wskazał, że uchwała Zarządu b. Gminy [...] na którą powołuje się skarżący, została podjęta w sferze dominium a nie imperium działania gminy. Ponadto uchwała ta, jako akt kierownictwa wewnętrznego, nie rodzi żadnych praw ani obowiązków dla osób znajdujących się poza strukturą organów administracji. Przystąpienie do negocjacji w sprawie wysokości odszkodowania oraz zatwierdzenie warunków ugody, które były przewidziane w zapisach ww. uchwały, nie są aktami podejmowanymi w zakresie administracji publicznej. Powyższa uchwała, podjęta przez organ wykonawczy gminy, z istoty swojej nie może kreować sprawy z zakresu administracji publicznej. Jednocześnie podniósł, że przepis art. 7 ust. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie może stanowić podstawy jakichkolwiek obowiązków Prezydenta W. co najmniej od dnia 1 sierpnia 1985 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99), a w szczególności jej art. 89 ust. 1.
W związku z powyższym organ stwierdził, że w niniejszej sprawie właściwa jest droga cywilnoprawna a w razie braku porozumienia stron - właściwy do jej rozstrzygnięcia jest sąd powszechny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powołana dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ustawy. Kontrola obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Aby zatem skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu musi istnieć sprawa administracyjna zawisła przed tym organem, w której organ jest właściwy i zobowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a i tych aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się od organu przystąpienia do negocjacji i uzgodnienia z nim w protokole z negocjacji wysokości odszkodowania za nieustanowienie na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy według wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego, zgodnie z uchwałą Zarządu Gminy [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...].
Jednakże żądanie to nie mieści się w kategorii spraw podlegających kontroli przez sądy administracyjne, do której mają zastosowanie przepisy art. 3 § 2 p.p.s.a., jak również nie jest sprawą z art. 3 § 3 p.p.s.a. A skoro tak, to skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Wskazany przez skarżącego przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym dotyczy zaskarżania uchwał lub zarządzeń podjętych przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż skarżący nie składał skargi na taką uchwałę.
Natomiast powołana przez skarżącego uchwała Zarządu Gminy [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] nie jest aktem podejmowanym w zakresie administracji publicznej. Jako akt wewnętrzny nie kreuje dla skarżącego żadnych praw i obowiązków.
Słuszne jest więc stanowisko organu, iż żądanie skarżącego ma charakter cywilny.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI