I SAB/Wa 56/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-08-02
NSAnieruchomościWysokawsa
prawo własności czasowejużytkowanie wieczystedekret warszawskibezczynność organuplan zagospodarowania przestrzennegodecyzja o warunkach zabudowynieruchomości warszawskiepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, stwierdzając jego bezczynność mimo upływu wielu lat.

Skarga P.G. dotyczyła bezczynności Prezydenta W. w sprawie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, który toczył się od 1949 r. Po stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji i uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania, organ nadal zwlekał z wydaniem decyzji. Sąd uznał bezczynność za zasadną, zobowiązując Prezydenta do wydania decyzji w terminie dwóch miesięcy, podkreślając, że brak planu zagospodarowania przestrzennego ani konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy nie usprawiedliwiają zwłoki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę P.G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Sprawa wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu toczyła się od 1949 r. Po stwierdzeniu nieważności orzeczenia odmawiającego przyznania tego prawa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zobowiązało Prezydenta W. do załatwienia sprawy do 31 sierpnia 2003 r. Prezydent W. postanowieniem z września 2003 r. zawiesił postępowanie do czasu uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, jednak SKO uchyliło to postanowienie, uznając, że brak planu nie jest przesłanką do zawieszenia. Mimo to, Prezydent W. pismem z grudnia 2004 r. wezwał strony do przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy, co Sąd uznał za nieuzasadnione i nie stanowiące podstawy do dalszego zwlekania. Sąd stwierdził, że brak aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego (obowiązujący plan utracił moc z końcem 2003 r.) nie usprawiedliwia trwającej od lat bezczynności organu. Podkreślono, że obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego spoczywa na organie, a nie na stronie, i że decyzja o warunkach zabudowy nie może stanowić podstawy do orzekania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W związku z tym, Sąd uznał skargę za skuteczną i zasadną, zobowiązując Prezydenta W. do wydania decyzji w terminie dwóch miesięcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie podejmuje działań zmierzających do zakończenia sprawy i nie informuje stron o przyczynach zwłoki.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził bezczynność Prezydenta W., ponieważ mimo upływu lat i wyznaczonych terminów, organ nie wydał decyzji w sprawie wniosku dekretowego, a podjęte przez niego czynności (np. wezwanie do przedłożenia decyzji o WZ) nie usprawiedliwiały zwłoki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

dekret o gruntach warszawskich art. 7 § ust. 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Gmina uwzględni wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (planu zagospodarowania przestrzennego).

p.p.s.a. art. 149

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, stwierdzając bezczynność organu, zobowiązuje go do wydania decyzji w określonym terminie.

Pomocnicze

dekret o gruntach warszawskich art. 7 § ust. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Podstawę oceny, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela bądź jego następców prawnych, daje się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów stanowić może tylko plan zagospodarowania przestrzennego (plan zabudowania), a więc akt prawa miejscowego, zawierający normy o charakterze generalnym.

u.p.z.p. art. 59

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 37 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w określonym terminie.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu administracji publicznej zgromadzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek wniesienia skargi na bezczynność organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwała bezczynność organu w rozpatrywaniu wniosku dekretowego. Brak podstaw prawnych do uzależnienia rozpatrzenia wniosku dekretowego od dostarczenia decyzji o warunkach zabudowy. Obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego spoczywa na organie, a nie na stronie.

Odrzucone argumenty

Argument organu, że brak planu zagospodarowania przestrzennego i konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy usprawiedliwiają zwłokę.

Godne uwagi sformułowania

brak aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego nie może usprawiedliwiać trwającej 4 lata bezczynności organu zwłoki w załatwieniu sprawy nie może usprawiedliwić czynność organu, jaką było wystosowanie do następców prawnych dawnego właściciela w dniu 10 grudnia 2004 r. pisma z dnia zobowiązującego do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy brak jest podstaw prawnych do uzależnienia rozpatrzenia wniosku dekretowego od dostarczenia przez stronę wskazanej decyzji decyzja administracyjna wydawana w indywidualnej sprawie, nie może stanowić podstawy orzekania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, na mocy art. 77 kpa, obciąża organ administracji publicznej. Obowiązek ten - w zakresie, o którym mowa - nie może być przerzucony na stronę.

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący

Anna Łukaszewska-Macioch

sprawozdawca

Iwona Kosińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezczynności organu w sprawach dekretowych, interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy w kontekście wniosków dekretowych, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów warszawskich na podstawie dekretu z 1945 r. oraz przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w momencie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje długotrwałe problemy z reprywatyzacją i bezczynnością urzędów, co jest nadal aktualnym tematem społecznym i prawnym. Pokazuje też, jak sąd egzekwuje obowiązki organów.

4 lata bezczynności urzędu w sprawie gruntu. Sąd: "Nie można czekać w nieskończoność!"

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Wa 56/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący/
Anna Łukaszewska-Macioch /sprawozdawca/
Iwona Kosińska
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] zobowiązuje Prezydenta W. do wydania, w terminie dwóch miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, decyzji w przedmiocie wniosku J. G. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Uzasadnienie
P. G. wniósł w dniu 20 stycznia 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku J. G. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]".
Skarżący podał, że postępowanie w sprawie o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości toczy się od 1949 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2003 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia P. G., postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], uchyliło postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2003 r. Do dnia wniesienia skargi Prezydent W. nie wydał decyzji w niniejszej w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. poinformował, że nie jest w tej sprawie bezczynny. Organ wskazał, iż pismem z dnia 10 grudnia 2004 r. strony postępowania zostały wezwane do przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Decyzja taka pozwoli na określenie, czy została spełniona przesłanka zawarta w art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), tj. czy korzystanie z gruntu przez spadkobierców byłych właścicieli hipotecznych da się pogodzić z przeznaczeniem tegoż gruntu według planu zabudowania (miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Przedmiotowy teren nie jest obecnie objętym żadnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 59 i następnymi ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w takim wypadku wydawane są decyzje o warunkach zabudowy. Do chwili obecnej decyzja taka nie została dostarczona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Jak wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, w dniu 5 czerwca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1952 r., nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W związku z powyższym zaszła konieczność ponownego rozstrzygnięcia o tym wniosku. Na skutek zażalenia P. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], na podstawie art. 37 § 2 kpa, zobowiązało Prezydenta W. do załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia 31 sierpnia 2003 r.
Postanowieniem z [...] września 2003 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie o przyznanie następcom prawnym dawnego właściciela prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], do czasu uchwalenia przez Radę Miasta W. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego tę nieruchomość. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył P. G., wnosząc o jego uchylenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] lutego 2004 r., nr [...] uchyliło postanowienie Prezydenta W. z [...] września 2003 r. W ocenie Kolegium, podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi przesłanki uzasadniającej zawieszenie postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. Przesłanką taką nie jest również brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pismem z dnia 10 grudnia 2004 r., znak [...] Prezydent W. zobowiązał następców prawnych dawnego właściciela przedmiotowej nieruchomości do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej nieruchomości wskazując, że brak takiej decyzji stanowi przeszkodę uniemożliwiającą rozpatrzenie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego.
P. G. w dniu 17 października 2005 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kolejne zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na to zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pismem z 30 grudnia 2005 r. poinformowało stronę, że aktualnie nie ma możliwości wydania w niniejszej sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia w trybie art. 37 § 2 kpa. Postanowieniem z [...] czerwca 2003 r., nr [...] podjętym na podstawie art. 37 § 2 kpa zobowiązano już Prezydenta W. do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie do 31 sierpnia 2003 r. Ponieważ termin ten upłynął bezskutecznie strony mogą wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Prezydenta W.
W świetle przedstawionego stanu sprawy Sąd uznał, że skarga wniesiona przez P. G. jest skuteczna, gdyż został wyczerpany tryb przewidziany w art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Prezydent W. pozostaje w bezczynności w przedmiotowej sprawie.
Jak wynika z nadesłanych akt, postępowanie z wniosku dekretowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości, prowadzone po stwierdzeniu nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. nie zostało dotychczas zakończone, pomimo, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] wyznaczyło termin załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2003 r.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. gmina uwzględni wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (planu zagospodarowania przestrzennego). Plan zagospodarowania przestrzennego ustala przeznaczenie terenu i kształtuje sposób wykonywania prawa własności. Ustalenia te mają postać norm generalnych, a plan jako całość stanowi akt prawny o charakterze normatywnym. Decydującym o pozytywnym załatwieniu wniosku jest zawsze plan obowiązujący w dacie wydania orzeczenia na podstawie powołanego art. 7 ust. 2 dekretu. Jest poza sporem, że miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego W., zatwierdzony uchwałą Rady W. nr [...] z dnia [...] września 1992 r. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...] r., nr [...], poz. [...]) utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. Od 1 stycznia 2004 r. dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość, brak jest aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednak brak aktualnego planu nie może usprawiedliwiać trwającej 4 lata bezczynności organu w rozstrzygnięciu sprawy dekretowej. Zwłoki w załatwieniu sprawy nie może usprawiedliwić czynność organu, jaką było wystosowanie do następców prawnych dawnego właściciela w dniu 10 grudnia 2004 r. pisma z dnia zobowiązującego do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej nieruchomości.
Należy zwrócić przy tym uwagę, że brak jest podstaw prawnych do uzależnienia rozpatrzenia wniosku dekretowego od dostarczenia przez stronę wskazanej decyzji. Stanowisko takie zajął wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 14 marca 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 9/06 oraz z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 33/05 (niepubl.). Należy wyjaśnić, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wydawana jest w przypadku zamiaru dokonywania określonej w ustawie zmiany sposobu zagospodarowania danego terenu, a w szczególności jego zabudowy. Ponadto decyzja administracyjna wydawana w indywidualnej sprawie, nie może stanowić podstawy orzekania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...]. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dnia 26 października 1945 r. podstawę oceny, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela bądź jego następców prawnych, daje się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów stanowić może tylko plan zagospodarowania przestrzennego (plan zabudowania), a więc akt prawa miejscowego, zawierający normy o charakterze generalnym.
Niezależnie od tego należy podkreślić, że obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, na mocy art. 77 kpa, obciąża organ administracji publicznej. Obowiązek ten - w zakresie, o którym mowa - nie może być przerzucony na stronę.
Z materiału dokumentacyjnego wynika natomiast, że organ zobowiązany do załatwienia sprawy nie podjął żadnych czynności zmierzających do jej zakończenia, jak również nie poinformował stron o przyczynie zwłoki oraz nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Zarzut bezczynności w niniejszej sprawie jest więc uzasadniony.
Z przedstawionych względów Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI