I SAB/Wa 531/16

I SAB/Wa 531/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/
Jolanta Dargas
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
659
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku
Stwierdzono, iż przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 149 par. 1a,  art. 161 par. 1 pkt 3,  art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7-8,  art. 35 par. 3,  art. 61 par. 1,  art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi A. U. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz A. U. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 kwietnia 2016 r. A. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty zapadłego wyroku i zwrócenia akt sprawy, stwierdzenie, że prowadzone postępowania było przewlekłe z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie wskazując, że decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. U., utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2015 r. Minister wskazał ponadto, że z uwagi na konieczność dokonania pogłębionej analizy geodezyjnej i archiwalnych materiałów, stopień skomplikowania sprawy oraz konieczność rozpatrywania spraw według kolejności wpływu, niemożliwe było rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Powyższe okoliczności oraz zakończenie postępowania i wydanie decyzji z dnia [...] maja 2016 r. wskazują na brak przewlekłości organu w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Ministra decyzji z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2015 r., orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Rozpoznanie odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Decyzja Ministra stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. (pkt 2 sentencji wyroku).
Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (jak w niniejszej sprawie) nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz. U z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. wpłynęło do Ministra w dniu 18 września 2015 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po otrzymaniu odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. do dnia wydania decyzji z dnia [...] maja 2016 r. organ nie podjął jakiegokolwiek działania zmierzającego do merytorycznego zakończenia postępowania. Jedyną czynnością organu podjętą w sprawie (poza wydaniem decyzji w dniu [...] maja 2016 r.), było zwrócenie się pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego o wyjaśnienie, czy odwołanie złożono osobiście w kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego, czy też wpłynęło ono za pośrednictwem poczty. Zaznaczenia wymaga, że organ podjął wskazaną czynność po dwukrotnym ponagleniu ze strony skarżącej wyrażonym w pismach z dnia 30 listopada 2015 r. i dnia 7 grudnia 2015 r. W odpowiedzi, Wojewoda w piśmie doręczonym Ministrowi w dniu 26 stycznia 2016 r. wskazał, że odwołanie zostało wniesione bezpośrednio w kancelarii Urzędu. Następnie Minister po upływie czteromiesięcznej bezczynności wydał w dniu [...] maja 2016 r. decyzję w przedmiocie rozpoznania odwołania. Jednakże nie sposób nie zauważyć, że powyższy akt administracyjny organ wydał dopiero w konsekwencji wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, co wynika z zestawienia daty ich wpływu (tj. wezwania – 5 kwietnia 2016 r. oraz skargi – 25 kwietnia 2016 r.). Organ przy tym nie zastosował się do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a., bowiem nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ przewlekle prowadził postępowanie, a przewlekłość ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie od momentu złożenia odwołania do wydania decyzji w sprawie nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniałe w sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.