I SAB/WA 337/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący wnieśli skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z 1960 r. dotyczącego prawa własności czasowej do nieruchomości. Minister poinformował skarżących o umorzeniu postępowania z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie Kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje umorzenie postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zostały wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i nie zostały zakończone przed wejściem w życie ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Minister nieprawidłowo ocenił sytuację, gdyż umorzenie z mocy prawa wymagało wydania decyzji deklaratoryjnej, a nie tylko poinformowania strony. Sąd podkreślił, że organ musi każdorazowo zbadać, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące umorzenie postępowania. W związku z tym sąd zobowiązał Ministra do rozpoznania wniosku w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku i stwierdził, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił jednak żądanie skarżących o wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie sumy pieniężnej, uznając, że wystarczające jest stwierdzenie rażącej bezczynności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych nowelizacji KPA dotyczących umorzenia postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz obowiązków organów w takich sytuacjach. Podkreślenie konieczności wydania decyzji deklaratoryjnej zamiast jedynie informowania strony o umorzeniu z mocy prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. oraz interpretacji pojęcia bezczynności organu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej, który poinformował stronę o umorzeniu postępowania z mocy prawa na podstawie nowelizacji KPA, zakończył tym samym postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie zakończył postępowania, gdyż umorzenie z mocy prawa wymaga wydania decyzji deklaratoryjnej, a nie tylko poinformowania strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie postępowania z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. wymaga wydania decyzji, która stwierdza stan faktyczny i prawny. Samo poinformowanie strony o umorzeniu jest niewystarczające i nie pozbawia strony prawa do sądowej kontroli.
Czy bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z 1960 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opieszałe, niesprawne i nieskuteczne procedowanie organu od stycznia 2019 r. do marca 2022 r., polegające na braku podejmowania czynności przez długie okresy, świadczy o rażącym naruszeniu prawa i podważa zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.
Czy w przypadku stwierdzenia rażącej bezczynności organu należy wymierzyć grzywnę lub przyznać sumę pieniężną?
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku sąd odstąpił od wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dodatkowe środki finansowe powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki, gdy istnieje obawa, że bez sankcji organ nadal nie załatwi sprawy. W niniejszej sprawie sąd uznał, że wystarczające jest zobowiązanie organu do zakończenia sprawy w terminie i stwierdzenie rażącej bezczynności.
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności, stwierdza rażące naruszenie prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego art. 2 § 1 i 2
Przepisy przejściowe dotyczące umorzenia postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Nowelizacja KPA wchodząca w życie 16 września 2021 r.
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Sposób załatwiania spraw niezwłocznie.
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia stron o zwłoce w załatwieniu sprawy.
k.p.a. art. 36 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia stron o zwłoce z przyczyn niezależnych od organu.
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
k.p.a. art. 156 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 158 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada działania organów na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów.
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Stawka minimalna opłat za czynności radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego. • Niewłaściwa ocena sytuacji przez organ, który poinformował o umorzeniu postępowania z mocy prawa zamiast wydać decyzję. • Rażące naruszenie prawa przez organ wynikające z opieszałości i nieskuteczności postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra, że poinformowanie o umorzeniu postępowania z mocy prawa jest wystarczające do zakończenia sprawy. • Żądanie skarżących o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie sumy pieniężnej.
Godne uwagi sformułowania
Samo przeświadczenie organu, że w konkretnej sprawie przesłanki te zaistniały, czemu organ dał wyraz poprzez wysłanie do strony pisma informującego o zakończeniu postępowania, jest w ocenie Sądu niewystarczające. • Wydana w tym trybie decyzja ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza ona stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wejścia w życie tej ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., tj. w dniu 16 września 2021 r. • Opisane powyżej działanie Organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania, co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej.
Skład orzekający
Przemysław Żmich
przewodniczący
Joanna Skiba
członek
Łukasz Trochym
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych nowelizacji KPA dotyczących umorzenia postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz obowiązków organów w takich sytuacjach. Podkreślenie konieczności wydania decyzji deklaratoryjnej zamiast jedynie informowania strony o umorzeniu z mocy prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. oraz interpretacji pojęcia bezczynności organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy długotrwałej bezczynności organu administracji w kwestii historycznej nieruchomości, co pokazuje problemy proceduralne i potrzebę kontroli sądowej nad działaniami administracji.
“Minister zwlekał 3 lata z decyzją ws. nieruchomości z PRL. Sąd: 'To rażące naruszenie prawa!'”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.