I SAB/WA 331/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-01-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuzaświadczeniepracownik socjalnyKodeks postępowania administracyjnegoprawo administracyjnenaruszenie prawazadośćuczynienie

WSA w Warszawie stwierdził rażące naruszenie prawa przez Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w związku z bezczynnością w wydaniu zaświadczenia o prawie do wykonywania zawodu pracownika socjalnego i przyznał skarżącej zadośćuczynienie.

Skarżąca A.H. wniosła skargę na bezczynność Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie wydania zaświadczenia potwierdzającego prawo do wykonywania zawodu pracownika socjalnego. Mimo upływu ponad półtora roku, organ nie wydał ani zaświadczenia, ani postanowienia o odmowie. Sąd stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu z uwagi na jego późniejsze wydanie, przyznał skarżącej 3000 zł zadośćuczynienia i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Skarżąca A.H. złożyła skargę na bezczynność Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego prawo do wykonywania zawodu pracownika socjalnego. Skarżąca podnosiła, że organ przez ponad półtora roku nie wydał ani żądanego zaświadczenia, ani postanowienia o odmowie jego wydania, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Minister argumentował, że pismo skarżącej z początku nie było wnioskiem o wydanie zaświadczenia w rozumieniu przepisów o uznawaniu kwalifikacji zawodowych, a następnie strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów. Ostatecznie, po złożeniu skargi, Minister wydał zaświadczenie i uchylił postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, umarzając postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe z uwagi na późniejsze wydanie zaświadczenia. Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, ale stwierdził rażące naruszenie prawa i przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 3000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu w przedmiocie wydania zaświadczenia, która uniemożliwia stronie kwestionowanie stanowiska organu przed sądem, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie lub postanowienie o odmowie jego wydania w terminie 7 dni. Długotrwała zwłoka, która uniemożliwia stronie realizację jej praw, jest rażącym naruszeniem tych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (17)

Główne

P.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 217

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 219

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 154 § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

u.z.k.z. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej

u.p.s.

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwała bezczynność organu w wydaniu zaświadczenia stanowi rażące naruszenie prawa. Niewydanie zaświadczenia uniemożliwiło skarżącej realizację planów zawodowych i życiowych.

Odrzucone argumenty

Minister argumentował, że skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów i że jej pierwsze pismo nie było wnioskiem o wydanie zaświadczenia.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Ministra Rodziny i Polityki Społecznej do wydania aktu przyznaje od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz A.H. sumę pieniężną w kwocie 3.000 (trzy tysiące) złotych zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz A.H. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego nie można uznać, że prowadząc przedmiotową sprawę organ działał w sposób rzetelny i efektywny, czy też wnikliwie i bez zbędnej zwłoki

Skład orzekający

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

członek

Mateusz Rogala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że długotrwała bezczynność organu w wydaniu zaświadczenia może być uznana za rażące naruszenie prawa i stanowić podstawę do przyznania zadośćuczynienia."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej procedury wydawania zaświadczeń w administracyjnym postępowaniu, a przyznana kwota zadośćuczynienia jest zryczałtowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwała bezczynność urzędu może prowadzić do naruszenia prawa i jak sąd administracyjny może zareagować, przyznając zadośćuczynienie. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów KPA i PPSA.

Bezczynność urzędu kosztowała 3000 zł! Sąd ukarał Ministerstwo za zwłokę w wydaniu zaświadczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Wa 331/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 217,218, 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A.H. na bezczynność Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia 1. stwierdza, że Minister Rodziny i Polityki Społecznej dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Rodziny i Polityki Społecznej do wydania aktu; 3. przyznaje od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz A.H. sumę pieniężną w kwocie 3.000 (trzy tysiące) złotych; 4. zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz A.H. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
A. H. pismem z 18 sierpnia 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydania zaświadczenia potwierdzającego prawo do wykonywania w Polsce zawodu pracownika socjalnego.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Minister dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wydania – w terminie 7 dni – postanowienia w sprawie; zobowiązanie do wydania zaświadczenia potwierdzającego uprawnienie do wykonywania w Polsce zawodu pracownika socjalnego, ewentualnie o stwierdzenie przez Sąd, że A. H. ma prawo do wykonywania w Polsce ww. zawodu; przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. w wysokości 24 723,95 zł oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg postępowania podkreślając, że pismem z 21 stycznia 2021 r. zwróciła się do Ministra Rodziny i Polityki Społecznej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jej prawo do wykonywania w Polsce zawodu regulowanego - pracownika socjalnego. Pismami z 8 lutego 2021 r., a następnie 31 maja 2021 r. oraz 14 lipca 2021 r. Minister poinformował o braku podstaw do wydania zaświadczenia. Żadne z tych pism nie stanowiło jednak postanowienia w rozumieniu art. 219 kpa, które Minister był zobowiązany wydać w przypadku odmowy wydania postanowienia o żądanej przez wnioskodawcę treści.
Skarżąca zaznaczyła, że 11 maja 2022 r. wniosła ponaglenie. W odpowiedzi Minister zwrócił się o wskazanie, czy podtrzymuje ona wniosek o wydanie zaświadczenia, pomimo że wniosku tego nigdy nie wycofała oraz o nadesłanie dokumentów, które już wcześniej zostały organowi przekazane. Minister nie poinformował o sposobie załatwienia złożonego ponaglenia. W konsekwencji, A. H. w piśmie z 23 czerwca 2022 r. wskazała, że wniosek podtrzymuje oraz że wszystkie żądane dokumenty zostały już przedłożone i znajdują się w posiadaniu Ministra. Pismo to pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi.
Skarżąca podkreśliła, że do dnia złożenia skargi na bezczynność Minister Rodziny i Polityki Społecznej ani nie wydał zaświadczenia o żądanej treści, ani nie wydał postanowienia o odmowie wydania tego zaświadczenia. Tymczasem termin na wydanie stosownego zaświadczenia lub postanowienia wynosi 7 dni. Jak wynika z pisma z 8 lutego 2021 r. organ posiadał wszelkie dane i dokumenty niezbędne do załatwienia sprawy już w lutym 2021 r. Nie wzywał bowiem strony do nadesłania jakichkolwiek dalszych dokumentów czy wyjaśnień. Jednakże mimo ciążącego z mocy art. 219 kpa obowiązku, Minister nie wydał postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. W ten sposób od ponad półtora roku uniemożliwia skarżącej kwestionowanie przed sądem stanowiska prezentowanego przez organ, co do meritum. Stanowi to rażące naruszenie prawa i nie ma żadnego usprawiedliwienia.
Odnosząc się do żądania przyznania sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że niewydanie żądanego zaświadczenia uniemożliwia jej realizację planów życiowych i podjęcie w innym państwie Unii Europejskiej pracy w zawodzie pracownika socjalnego. Organ nie tylko, mimo braku podstaw do odmowy, nie wydał stosownego zaświadczenia, ale również działa w sposób uniemożliwiający kwestionowanie merytorycznego stanowiska organu przed sądem. Zasadne jest zatem przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, która będzie stanowiła swoiste zadośćuczynienie za bezczynność organu, która ma charakter rażący. Okres bezczynności organu, tj. półtora roku, brak jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla bezczynności, a także negatywne konsekwencje dla skarżącej (brak możliwości zrealizowania zamierzonych planów) przemawia za tym, żeby przyznać sumę pieniężną w maksymalnej wysokości, tj. w kwocie 24 723,95 zł.
W cenie skarżącej przedłożone w sprawie dokumenty potwierdzają, że spełnia ona warunek przewidziany w art. 116 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, a Minister nie jest uprawniony do kwestionowania treści dyplomu i suplementu, czy dokonywania oceny zgodności programu ukończonych przez skarżącą studiów z wymogami przewidzianymi w rozporządzeniu.
W świetle powyższego skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia o wnioskowanej treści na podstawie art. 149 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie o orzeczenie przez Sąd o nabyciu przez skarżącą tych uprawnień na podstawie art. 149 § 1b powołanej ustawy.
Minister Rodziny i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jak bezzasadnej. Organ podkreślił, że z analizy dokumentacji wynika, że na bieżąco była prowadzona korespondencja ze stroną w przedmiotowej sprawie, w której udzielano wyjaśnień w zakresie uznawania kwalifikacji uprawniających do wykonywania zawodu pracownika socjalnego.
Minister zaznaczył, że pierwsze pismo strony z 27 stycznia 2021 r. – wbrew twierdzeniu skarżącej - nie stanowiło wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego kwalifikacje do wykonywania w Polsce zawodu regulowanego pracownika socjalnego, złożonego na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, ponieważ nie wskazywało, że A. H. ubiega się o uznanie kwalifikacji w tym zawodzie w państwach Unii Europejskiej. W piśmie tym strona zwróciła się jedynie o zweryfikowanie dokumentów potwierdzających wykształcenie i udzielenie odpowiedzi czy na podstawie uzyskanych dyplomów ma prawo do wykonywania zawodu pracownika socjalnego. Stosowna odpowiedź udzielona została pismem z 8 lutego 2021 r.
Zdaniem Ministra o wydanie zaświadczenia potwierdzającego prawo do wykonywania w Polsce zawodu pracownika socjalnego, celem możliwości wykonywania tego zawodu w Belgii, A. H. zwróciła się pismem z 28 kwietnia 2021 r., które wpłynęło do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej 5 maja 2021 r. Organ opisał szczegółowo podejmowane w sprawie czynności podkreślając m.in., że w aktach sprawy brak jest powoływanego w skardze pisma z 23 czerwca 2022 r. oraz że skarżąca – mimo wystosowanego 20 maja 2022 r. wezwania, nie przedstawiła żądanych dokumentów (oryginału uwierzytelnionego dyplomu potwierdzającego ukończenie studiów wyższych w pełnej treści). Ponadto na rachunek Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej nie wpłynęła opłata za wydanie stosownego zaświadczenia.
W związku z powyższym Minister Rodziny i Polityki Społecznej 15 września 2022 r. wydał postanowienie, którym odmówił wydania A. H. stosownego zaświadczenia.
Odnosząc się do żądania przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej organ podkreślił, że jest ono bezzasadne, bowiem na dzień wydania pierwszej opinii w sprawie kwalifikacji skarżącej (pismo z 8 lutego 2021 r.) do dnia ostatniej korespondencji (pismo z 22 września 2021r.), przed złożeniem ponaglenia A. H. nie posiadała kwalifikacji uprawniających do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, zatem nie mogła zostać zatrudniona na tym stanowisku, w związku z czym nie poniosła szkody finansowej na skutek działań organu, a tym samym organ nie uniemożliwił jej realizacji planów życiowych i podjęcia pracy.
Zdaniem Ministra podnoszone w skardze zarzuty i żądania są więc bezzasadne, zwłaszcza, że korespondencja w sprawie prowadzona była na bieżąco, skarżąca nie przedstawiła, ani nie powołała zaś okoliczności, które mogłyby wskazywać na zasadność przyznania sumy pieniężnej.
Z analizy akt administracyjnych wynika, że Minister Rodziny i Polityki Społecznej 21 października 2022 r. wydał zaświadczenie nr [...] poświadczające, że A. H. posiada uprawnienia do wykonywania zawodu pracownika socjalnego w Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z 4 listopada 2022 r. nr DPS-VI.5120.9.2021.AP Minister uchylił zaś postanowienie z 15 września 2022 r. odmawiające wydania zaświadczenia i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Instytucja skargi na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Zauważyć należy, że z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest bezczynność Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w przedmiocie wydania zaświadczenia.
Wskazać zatem trzeba, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII kpa. Stosownie do treści art. 217 § 1 i § 2 kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). Zgodnie z art. 217 § 3 kpa zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.
W myśl zaś art. 218 kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, stosownie do art. 219 kpa, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia cechuje się zatem szczególną, uproszczoną procedurą i może zakończyć się przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, lub przez odmowę wydania zaświadczenia, np. gdy organ jest niewłaściwy, gdy nie dysponuje danymi, gdy wnioskodawca nie ma interesu prawnego, gdy organ nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia, np. z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Zatem, po złożeniu wniosku o wydanie zaświadczenia, strona powinna uzyskać albo zaświadczenie o żądanej treści, albo postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia bądź postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że termin na wydanie zaświadczenia lub jego odmowę, określony w art. 217 § 3 kpa, stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 kpa, co oznacza, że ogólne terminy na załatwienie sprawy przewidziane ustawą nie mogą być stosowne nawet odpowiednio. Tak określony termin nakłada na organ, do którego został złożony wniosek, duży rygoryzm co do sprawności prowadzonego postępowania związanego z rozpatrzeniem żądania wydania zaświadczenia, albowiem podstawowym nakazem dla organu jest w tym przypadku działanie nieujawniające zbędnej zwłoki.
W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że skarżąca zasadnie zarzuciła Ministrowi Rodziny i Polityki Społecznej bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie stosownego zaświadczenia. Zdaniem Sądu zaistniała bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania skargi co do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w sprawie wydania zaświadczenia stwierdzić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Jak wynika z akt sprawy Minister Rodziny i Polityki Społecznej postanowieniem z 15 września 2022 r. nr DPS-VI.5120.9.2021.AP/MJ/AP odmówił wydania zaświadczenia. Następnie 21 października 2022 r. organ wydał zaświadczenie nr [...] poświadczające, że A. H. posiada uprawnienia do wykonywania zawodu pracownika socjalnego w Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z 4 listopada 2022 r. nr DPS-VI.5120.9.2021.AP Minister uchylił z kolei postanowienie z 15 września 2022 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
Wydanie przez Ministra Rodziny i Polityki Społecznej ww. zaświadczenia wyłącza możliwość uwzględnienia skargi w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W sprawie zaistniały więc przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w tym zakresie. Przy czym zaznaczyć trzeba, że wydane przez organ rozstrzygnięcia podlegają odrębnej kontroli sądu administracyjnego.
Oceniając zaś prowadzenie postępowania przez organ do czasu załatwienia sprawy stwierdzić należy, że oczywiste jest, że Minister Rodziny i Polityki Społecznej prowadząc postępowanie przekroczył terminy załatwienia sprawy określone ww. przepisach kpa.
Zauważyć trzeba, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że po wpłynięciu do organu pisma skarżącej z 27 stycznia 2021 r. zawierającego prośbę o potwierdzenie kwalifikacji zawodowych pracownika socjalnego, pismem z 8 lutego 2021 r. przedstawiono skarżącej stanowisko Departamentu Pomocy i Integracji Społecznej Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wskazujące na brak uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego. Następnie pismem z 31 maja 2021 r., w odpowiedzi na pismo skarżącej z 28 kwietnia 2021 r., które organ zakwalifikował jako wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego prawo do wykonywania w Polsce zawodu pracownika socjalnego, wezwano stronę m.in. do przedstawienia kompletnych dokumentów umożliwiających przeprowadzenie wstępnej weryfikacji posiadanych kwalifikacji. Pismem z 14 lipca 2021 r. poinformowano z kolei skarżącą o braku możliwości wydania zaświadczenia potwierdzającego prawo do wykonywania zawodu pracownika socjalnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Następnie pismem z 22 września 2021 r. ponownie przedstawiono skarżącej stanowisko organu o braku podstaw do wydania zaświadczenia i postanowienia o odmowie jego wydania. W piśmie z 20 maja 2022 r., w odpowiedzi na złożone ponaglenie wskazano natomiast m.in. na możliwość zastosowania procedury uzyskania stosownego zaświadczenia po zmianie przepisów ustawy o pomocy społecznej w tym zakresie.
Postanowienie w trybie art. 219 kpa odmawiające wydania A. H. stosownego zaświadczenia wydane natomiast zostało przez organ dopiero 15 września 2022 r. Po złożeniu zaś przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 21 października 2022 r. Minister Rodziny i Polityki Społecznej wydał zaświadczenie nr [...] poświadczające posiadanie uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, a następnie postanowieniem z 4 listopada 2022 r. uchylił postanowienie z 15 września 2022 r. i umorzył postępowanie.
W świetle powyższego nie można uznać, że prowadząc przedmiotową sprawę organ działał w sposób rzetelny i efektywny, czy też wnikliwie i bez zbędnej zwłoki, a tym samym, że wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających ze ww. przepisów kpa. Nie ulega wątpliwości, że stosowne rozstrzygnięcie wydane zostało ze znacznym przekroczeniem 7 - dniowego terminu określonego w art. 217 § 3 kpa. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że obowiązkiem organu było wydanie stosownego zaświadczenia lub postanowienia o odmowie jego wydania. Minister tymczasem przez ponad 1,5 roku kierował do strony pisma, które – jak słusznie wskazała skarżąca – nie rozstrzygały sprawy w sposób przewidziany w kpa, co uniemożliwiało jej jednocześnie kwestionowanie stanowiska organu przed sądem. Istotne przy tym jest, że wydania zaświadczenia miało miejsce po złożeniu przez skarżącą ponaglenia i skargi do sądu administracyjnego. Tym samym – jak wskazano wyżej – w ocenie Sądu bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszeniem prawa.
Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., w wysokości 3000 zł. Przy czym – zdaniem Sądu - żądana w skardze kwota była żądaniem zbyt wygórowanym Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. W rozpoznawanej sprawie określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania, a także okoliczność, że na skutek wadliwych działań organu skarżąca nie miała możliwości realizacji planów zawodowych i życiowych. Uwzględniono jednocześnie, że stosowne zaświadczenie zostało wydane. Jeszcze raz zaznaczyć trzeba, że przyznawana na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zasądzenie sumy pieniężnej stanowi zaś uprawnienie sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1a i art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 100 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI