Orzeczenie · 2026-02-16

I SAB/Wa 319/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-02-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezczynnośćRzecznik Praw Obywatelskichsądy administracyjnewłaściwość sądudopuszczalność skargiochrona praw obywatelskich

Skarżąca A. Z. wniosła skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) w przedmiocie rozpoznania wniosku o pomoc w ochronie praw dotyczących nieruchomości. RPO wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Organ wskazał, że sprawa jest w toku rozpoznania w biurze RPO i że RPO podejmował już działania w tej sprawie. Podkreślono, że RPO jest konstytucyjnym organem ochrony prawa, a jego działania regulowane są przez Konstytucję i ustawę o RPO. Sąd administracyjny uznał, że skarga na bezczynność RPO nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Wyjaśniono, że RPO nie jest organem administracji publicznej, a jego działania, określone w ustawie o RPO, nie są aktami podlegającymi kontroli sądu administracyjnego. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd postanowił odrzucić skargę jako niedopuszczalną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska o braku kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących działań Rzecznika Praw Obywatelskich.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw o bezczynność RPO; nie wyłącza możliwości kontroli innych organów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy działania Rzecznika Praw Obywatelskich podlegają kontroli sądów administracyjnych w ramach skargi na bezczynność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, działania Rzecznika Praw Obywatelskich nie podlegają kontroli sądów administracyjnych w ramach skargi na bezczynność, ponieważ RPO nie jest organem administracji publicznej, a jego czynności nie są wymienione w art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że RPO jest organem ochrony prawa, niezależnym od innych organów państwowych, a jego działania są regulowane przez Konstytucję i ustawę o RPO. Czynności RPO nie są aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, które podlegają kognicji sądów administracyjnych. Dlatego skarga na bezczynność RPO jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich została odrzucona jako niedopuszczalna.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1, 2, 3, 4, 4a, 4b, 5, 6, 7, 8, 9

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądowoadministracyjnej obejmuje ściśle określone akty i czynności organów administracji publicznej lub organów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej. Działania RPO nie mieszczą się w tym katalogu.

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi niedopuszczalnej.

Pomocnicze

Konstytucja art. 208 § 1, 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa RPO jako organ ochrony prawa stojący na straży wolności i praw człowieka i obywatela.

Konstytucja art. 80

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo obywatela do wystąpienia do RPO o pomoc w ochronie praw naruszonych przez organy władzy publicznej.

uRPO art. 1 § 3

Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich

Rzecznik bada naruszenie prawa, zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej przez organy, organizacje i instytucje.

uRPO art. 11 § ust. 1

Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich

Określa możliwe działania RPO po zapoznaniu się z wnioskiem (podjęcie sprawy, wskazanie środków, przekazanie, niepodjęcie).

uRPO art. 14

Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich

Określa czynności, które RPO może podjąć po zbadaniu sprawy (wyjaśnienie, wystąpienie do organu, wniosek o wszczęcie postępowania, itp.).

K.p.a. art. 5 § 2 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja organu administracji publicznej, do której RPO nie należy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest organem administracji publicznej. • Działania Rzecznika Praw Obywatelskich nie podlegają kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 P.p.s.a. • Skarga na bezczynność RPO jest niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

RPO jest konstytucyjnym organem ochrony prawa • nie jest to organ administracji publicznej w rozumieniu art. 79 Konstytucji i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych • nie istnieje jakakolwiek norma prawna obligująca RPO do podejmowania żądanych przez obywateli działań we wszystkich sprawach • działania podejmowane przez RPO na podstawie przepisów uRPO, nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego

Skład orzekający

Anna Milicka-Stojek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska o braku kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących działań Rzecznika Praw Obywatelskich."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o bezczynność RPO; nie wyłącza możliwości kontroli innych organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii zakresu kognicji sądów administracyjnych i relacji między sądami a Rzecznikiem Praw Obywatelskich, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Czy Rzecznik Praw Obywatelskich jest poza kontrolą sądów administracyjnych? Wyrok WSA w Warszawie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst