Orzeczenie · 2026-07-23

I SAB/Wa 295/26Odrzucenie skargi ZUS właściwość sądu 34

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-07-23
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneZUSbezczynnośćwłaściwość sądudopuszczalność skargipostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku o zmianę terminu zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. Skarżąca domagała się zmiany terminu zgłoszenia z dnia 1 lipca 2017 r. na dzień 27 stycznia 2017 r. ZUS wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd podkreślił, że dopuszczalność skargi wymaga badania jej zgodności z prawem, właściwości sądu, legitymacji strony oraz wymogów formalnych. Analizując właściwość rzeczową, sąd odwołał się do przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. skargi na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednakże, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, właściwość sądów administracyjnych jest ograniczona do spraw ściśle wymienionych w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, takich jak decyzje przyznające lub odmawiające świadczenia w drodze wyjątku, decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek oraz decyzje w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego. Ponieważ sprawa dotycząca wniosku o zmianę terminu zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego nie została wymieniona w tym katalogu, sąd administracyjny nie był właściwy do jej rozpoznania. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie wąskiego zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i konieczności badania właściwości rzeczowej przed merytorycznym rozpoznaniem skargi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości sądu administracyjnego w konkretnym rodzaju sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu rentowego (ZUS) w przedmiocie wniosku o zmianę terminu zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takiej skargi, ponieważ sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych podlegają jego kognicji tylko w ściśle określonym zakresie, a sprawa dotycząca wniosku o zmianę terminu zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego nie mieści się w tym katalogu.

Uzasadnienie

Właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ograniczona do spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sprawa skarżącej, dotycząca bezczynności ZUS w przedmiocie wniosku o zmianę terminu zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego, nie znajduje się w tym katalogu, co czyni drogę sądowoadministracyjną niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona jako niedopuszczalna z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę jako niedopuszczalną, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w § 1 pkt 1-4.

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli z mocy przepisów ustawy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

u.s.u.s. art. 83 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa zamknięty katalog spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których właściwe są sądy administracyjne (decyzje przyznające świadczenie w drodze wyjątku, decyzje odmawiające przyznania takiego świadczenia, decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek, decyzje w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego).

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, interpretacje przepisów prawa podatkowego, akty prawa miejscowego, akty organów jednostek samorządu terytorialnego, akty nadzoru, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ponieważ zakres kontroli sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ograniczony do spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a sprawa skarżącej nie mieści się w tym katalogu.

Godne uwagi sformułowania

merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia • Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. • w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwość sądów administracyjnych jest ograniczona i obejmuje tylko sprawy szczegółowo wymienione w art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych • Katalog bowiem decyzji, o których mowa w tym przepisie, wydawanych przez ZUS w zakresie indywidualnych spraw jest katalogiem otwartym. Świadczy o tym użyty w art. 83 ust. 1 tej ustawy zwrot "w szczególności". • Kontroli sądów powszechnych nie podlegają natomiast tylko te decyzje, które zostały wyraźnie wskazane jako niepodlegające odwołaniu, czyli decyzje wymienione w art. 83 ust. 4 ww. ustawy.

Skład orzekający

Marta Kołtun-Kulik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wąskiego zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i konieczności badania właściwości rzeczowej przed merytorycznym rozpoznaniem skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości sądu administracyjnego w konkretnym rodzaju sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji dla szerszej publiczności.

“Kiedy ZUS nie podlega kontroli sądu administracyjnego? Kluczowa kwestia właściwości sądu w sprawach ubezpieczeniowych.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst