I SAB/Wa 288/23

I SAB/Wa 288/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Sawa
Nina Beczek
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
659
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1421/24 - Wyrok NSA z 2024-10-18
Skarżony organ
Zarząd Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono, iż przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par. 1 i 1a; art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Nina Beczek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. S. i J. S. na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. stwierdza, że Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 4. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy na rzecz J. S. i J. S. solidarnie kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z 8 października 2020 r. J.S. i J.S. (dalej: "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy (dalej: "organ") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżących z 7 grudnia 1998 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] (dz. ew. nr [...] i [...] w obrębie [...]) w prawo własności.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, przy ewentualnym rozważeniu uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r. nr KOC/2536/Go/20. Ponadto, wnieśli o zasądzenie na rzecz skarżących od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący relacjonując dotychczasowy przebieg postępowania podkreślili, m. in., że postanowieniem z 11 września 2000 r., nr 43/2000 organ zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie, mimo że brak było podstaw do jego zawieszenia. Dopiero, postanowieniem z 28 grudnia 2006 r., nr 11/2006 organ podjął zawieszone postępowanie.
Następnie, decyzją z 3 kwietnia 2013 r., nr 4/2013 Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy umorzył postępowanie a decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 24 września 2013 r., nr KOC/3289/Go/13. Sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z 27 lipca 2015 r., nr 17/25 Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] i [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 15 października 2015 r., nr KOC/5366/Go/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2205/15, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
Postanowieniem z 15 maja 2017 r., nr UD-XVII-WND-GN.6826.100.2012.WDZ(90) organ zawiesił z urzędu postępowanie dotyczące przekształcenia użytkowania wieczystego nieruchomości. W dniu 29 maja 2017 r. J.S. wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Pismem z 2 czerwca 2017 r. organ przekazał zażalenie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.
Skarżący podnieśli, że zawieszenie postępowania trwa do dnia wniesienia skargi. Jednocześnie podkreślili, że organ zupełnie pominął, że ewentualne roszczenia dawnych właścicieli dotyczą jedynie części nieruchomości (i to w dodatku niezmiernie małej). W związku z tym ewentualne zawieszenie postępowania powinno odnosić się do przedmiotowej części nieruchomości.
Pismem z 24 marca 2021 r. organ udzielił odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie.
Opisując przebieg postępowania i czynności podjęte w sprawie organ uzupełniająco wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Warszawie postanowieniem z 30 maja 2019 r. nr KOC/3540/Go/17 uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z 15 maja 2017 r.
W dniu 18 lipca 2019 r. wpłynęło do organu pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nr KOS/1046/Go/19, informujące że w dniu 9 lipca 2019 r. wpłynęła skarga J.S. i J.S. na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 30 maja 2017 r.
Pismem z 26 lipca 2019 r. organ przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie akta sprawy dot. przedmiotowego postępowania, celem udzielenia odpowiedzi na skargę.
Wyrokiem z 19 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1650/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi J.S. i J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 30 maja 2019 r., nr KOC/3540/Go/17 w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania, uchylił zaskarżone postanowienie.
W dniu 30 kwietnia 2020 r. wpłynęło do organu ponaglenie skarżących w sprawie toczącego się postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...].
W dniu 27 sierpnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem nr KOC/2536/Go/20 uznało zażalenie/ponaglenie w sprawie toczącego się postępowania za nieuzasadnione.
W dniu 12 października 2020 r. do Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Warszawie wpłynęła skarga J.S. i J.S. na ww. postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r.
W piśmie z 25 listopada 2020 r. organ poinformował Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Warszawie, że akta sprawy zostały dołączone do pisma z 26 lipca 2019 r. nr KOC/3540/Go/17.
W konsekwencji, Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy stwierdził, że przeszkody jakie napotykał organ prowadzący postępowanie, w tym duża ilość czynności do wykonania nałożonych wolą ustawodawcy, uniemożliwiła zakończenie postępowania w terminie ustawowym. Nie bez znaczenia też są kolejne nowelizacje ustawy przekształceniowej jak i wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP przepisów ustawy regulujących m.in. sposób ustalania opłaty za przekształcenie. Zdaniem organu stwierdzenie przewlekłego postępowania bez kompleksowej oceny sytuacji w jakiej organ się znalazł na skutek okoliczności od niego niezależnych jest nie do przyjęcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 63/21, oddalił skargę J.S. i J.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Oddalając skargę Sąd wyjaśnił, że przyjął do rozpoznania wniesiony środek zaskarżenia jako skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, pomimo alternatywnego posłużenia się przez jej autorów we wnioskach skargi sformułowaniem: bezczynności organu. Dokonując powyższej kwalifikacji skargi Sąd miał na uwadze, że w piśmie z 22 stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że skarga z 8 października 2020 r. jest skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
Sąd podniósł, że w wyniku skargi skarżących postanowienie Kolegium z 30 maja 2019 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z 19 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1650/19. Uwzględniając powyższe rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że postanowienie o zawieszeniu postępowania pozostaje w obiegu prawnym. W tej sytuacji okoliczność zawieszenia postępowania wyklucza możliwość przyjęcia, że organ dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. ewid. nr [...] i [...] w obrębie [...]). Istnienie postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego w momencie wniesienia skargi, jak i w dniu wyrokowania przez Sąd czyniło skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania niezasadną. Przeniosło ono bowiem ciężar sporu na kwestię zasadności samego zawieszenia, co wykracza poza granice sprawy objętej rozpoznawaną skargą.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 63/21, wnieśli skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 września 2023 r., sygn. akt I OSK 243/23 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna rozpatrywana pod tym kątem wniesionych zarzutów - ma usprawiedliwione podstawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istota zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej sprowadza się do zagadnienia, czy możliwe jest wydanie merytorycznego orzeczenia ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (w tym w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) w sytuacji, gdy w chwili wyrokowania przez Sąd I instancji postępowanie administracyjne było zawieszone. "Odnosząc się do tak zarysowanego problemu Sąd I instancji odwołał się do tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2007 r. II OSK 1380/07, z której wynika, że postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje możność powstania bezczynności lub przewlekłości związanej z upływem terminu załatwienia sprawy dając jednocześnie stronie możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego tego postanowienia. Nie jest natomiast możliwe wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłość dopóki we właściwym trybie nie zostanie wzruszone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Teza ta była jeszcze kilkukrotnie powielana w orzecznictwie NSA, także po zasadniczej zmianie stanu prawnego (zob. np. wyroki NSA z: 28.02.2023 r. I OSK 1752/22; z 12.04.2023 r. I OSK 2164/22)."
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że "obecne brzmienie art. 149 p.p.s.a. (bez konieczności, na użytek tej sprawy, przytaczania całej historii zmiany tego przepisu od czasu wydania wyroku NSA z 29 listopada 2007 r. II OSK 1380/07, do którego odwołał się Sąd I instancji) zostało ukształtowane ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). W zakresie istotnym w niniejszej sprawie konieczne jest odnotowanie, że przepis art. 149 § 1 po tej zmianie składa się trzech punktów, zawierających trzy dyspozycje. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania."
Dalej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w uzasadnieniu uchwały NSA z 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19 trafnie podniesiono, że "(...) art. 149 § 1 p.p.s.a w jego brzmieniu sprzed nowelizacji z kwietnia 2015 r. dopuszczał wyłącznie dwie możliwości orzekania, odpowiadające obecnej treści art. 149 § 1 pkt 1) i pkt 2), co w przypadku załatwienia sprawy przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność, skutkowało postanowieniem umarzającym postępowanie, blokującym możliwość uzyskania przez stronę stwierdzenia na drodze sądowej dopuszczenia się bezczynności, a w dalszej kolejności uniemożliwiając ewentualne dochodzenie odszkodowania na drodze cywilnej. Przepis art. 149 § 1 pkt 3) p.p.s.a. miał na celu przeciwdziałanie temu zjawisku i umożliwienie sądowi rozstrzyganie w sprawach skarg na bezczynność (przewlekłość) w przypadku zakończenia postępowania w toku sprawy sądowoadministracyjnej i z tego powodu braku potrzeby zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności (podobnie: A. Kabat [w] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ...)". Wobec tego NSA podniósł, że z tego to powodu teza zawarta w przywołanym przez Sąd I instancji wyroku NSA z 29 listopada 2007 r. II OSK 1380/07 utraciła swoją aktualność, gdyż obecnie zawieszenie postępowania administracyjnego stoi jedynie na przeszkodzie wydaniu rozstrzygnięcia opartego na art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z powodu wstrzymania biegu terminów (art. 103 k.p.a.). Aktualnie podnosi się w orzecznictwie – i tezę tę Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie podziela – że "również wydanie przez organ administracji postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego przed datą wyrokowania w przedmiocie bezczynności, czy nawet przed datą złożenia skargi, nie stanowi przeszkody - wbrew twierdzeniom Sądu I instancji - do orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny w takiej sprawie. W tej sytuacji konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. W przeciwnym razie organ mógłby zawsze uniknąć uwzględnienia przez Sąd administracyjny skargi na jego bezczynność, gdy tylko przed dniem wyrokowania przez Sąd wydałby postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w danej sprawie. Choć postanowienie o zawieszeniu postępowania podlega ocenie (zaskarżeniu) w odrębnym trybie, to jednak przyjęcie tezy o braku możliwości stwierdzenia bezczynności w przypadku wydania takiego postanowienia, może prowadzić do podejmowania przez organ czynności pozornych, mających na celu uniknięcie odpowiedzialności za swoje działania (czy ich brak)" – por. wyrok NSA z 30.12.2014 r. I OSK 623/14.
NSA wskazał, że takiemu stanowisku nie stoi na przeszkodzie teza wspomnianej już wyżej uchwały NSA z 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19, w brzmieniu: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", gdyż odnosi się ona do stanu zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W przypadku zawieszenia postępowania, które z oczywistych względów nie zostało jeszcze zakończone ostateczna decyzją, konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania, gdyż, jak wspomniano wyżej, zawieszenie postępowania administracyjnego stoi jedynie na przeszkodzie wydaniu rozstrzygnięcia opartego na art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wobec powyższego NSA stwierdził, że w tych okolicznościach sprawy uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia (z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej) stało się konieczne.
Przechodząc do oceny niniejszej sprawy przypomnieć należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania przez Zarząd Dzielnicy Warszawa [...] m. st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku J.S. i J.S. z 7 grudnia 1998 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], z obrębu [...] w prawo własności.
Skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1 – § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych. O tym natomiast, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z przewlekłością postępowania czy bezczynnością - ostateczną decyzję podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku.
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Zobowiązane są także - w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - do podejmowania z urzędu i na wniosek strony wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Stosownie natomiast do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W przypadku postępowań inicjowanych na wniosek strony datą wszczęcia postępowania jest, w myśl 61 § 3 k.p.a., dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na przewlekłość, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
W ocenie Sądu, taka sytuacja niewątpliwie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
Należy wskazać, że już w zawiadomieniu z 10 listopada 2016 r. organ poinformował strony o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia 30 grudnia 2016 r. W dniu 6 grudnia wpłynął do organu operat szacunkowy określający [...]. Zawiadomieniem z 28 grudnia 2016 r. organ wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy - do dnia 28 lutego 2017 r., wskazując na czynności konieczne do wykonania, celem zakończenia postępowania. Kolejnym zawiadomieniem z 6 marca 2017 r. Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, podnosząc konieczność zebrania całości dokumentacji niezbędnej w sprawie, przedłużył po raz kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 28 kwietnia 2017 r.
Następnie, postanowieniem z 15 maja 2017 r., nr UD-XVII-WND-GN.6826.100.2012.WDZ(90) organ - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku właścicieli dawnej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonej numerem hipotecznym [...] o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 ust. 1 dekretu oraz wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z 19 maja 1967 r., nr GT-III-II-6/W/59/67 o odmowie przyznania prawa własności czasowej do dawnej nieruchomości hipotecznej ul. [...], nr hip [...] i [...], gdyż wynik tych postępowań ma znaczenie dla dalszego rozstrzygnięcia o prawach do przedmiotowej nieruchomości.
Jak już wyżej wskazywano, w wyniku skargi skarżących postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 30 maja 2019 r. (uchylające postanowienie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania) zostało wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 19 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1650/19. Powyższe oznacza, że w dniu wniesienia skargi organ nadal nie zakończył sprawy, będąc w stanie zawieszenia.
Kierując się oceną prawną i zaleceniami NSA wynikającymi z wyroku z 26 września 2023 r., sygn. akt I OSK 243/23 oraz stanem faktycznym sprawy a także charakterem podejmowanych przez organ czynności (w sposób nieefektywny, w dużym odstępie czasu) Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ - do czasu zawieszenia postępowania.
W tym miejscu należy podnieść, że wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wpłynął do organu już 9 grudnia 1998 r. Nawet przy ocenie, że kolejne nowelizacje ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 26 stycznia 2010 r., sygn. akt 9/08, czy kolejny z 25 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 - uniemożliwiały organowi zakończenie postępowania w terminie ustawowym, to należy zwrócić uwagę, że w grudniu 2016 r. wpłynął do organu operat szacunkowy określający wartość nieruchomości przy ul. [...] obręb [...], działka nr [...] i [...] KW [...], sporządzony na zlecenie organu celem zakończenia postępowania. Wyrazem tego było zawiadomienie z 28 grudnia 2016 r. Pomimo tego organ po raz kolejny przedłużył termin zakończenia sprawy, ostatecznie go zawieszając.
Powyższe działanie organu, w ocenie Sądu, świadczy o tym, że organ nie wywiązał się z ustawowych terminów wynikających z art. 35 k.p.a. Postępowanie organu pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art.12 k.p.a., podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
Dlatego też Sąd w punkcie 1 wyroku stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżących o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Sąd uznał także - w punkcie 2 wyroku - że przewlekłość miała charakter rażący bowiem mimo upływu ponad 25 lat od złożenia wniosku o przekształcenie ale przede wszystkim od dnia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2016 r. (sygn. akt I SA/Wa 2205/15), którym uchylono zaskarżoną decyzję SKO w Warszawie z 15 października 2015 r. oraz decyzję Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z 27 lipca 2015 r. – organ nie rozpoznał skutecznie wniosku skarżących.
Natomiast Sąd oddalił skargę (punkt 3 wyroku) w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu albowiem w obrocie prawnym pozostaje na dzień wyrokowania postanowienie Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z 15 maja 2017 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zdaniem Sądu, ocena zasadności zawieszenia postępowania wykracza poza granice sprawy objętej rozpoznawaną skargą.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1, 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) - 100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłata skarbowa od złożenia dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł (pkt 5 sentencji wyroku).