I SAB/Wa 9/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził rażące naruszenie prawa przez Prezydenta m.st. Warszawy w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania o odszkodowanie za nieruchomość, umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania aktu i oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Skarżący zarzucił Prezydentowi m.st. Warszawy przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku o zwrot nieruchomości lub odszkodowanie. Sąd administracyjny uznał, że organ dopuścił się przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę ponad 22-letni okres od złożenia pierwszego wniosku. Postępowanie zostało umorzone w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na jego zawieszenie, a skarga została oddalona w pozostałym zakresie.
Skarga została wniesiona przez J. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości lub ustalenia odszkodowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów załatwiania spraw oraz brak zawiadomienia o zwłoce. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że od złożenia pierwszego wniosku o odszkodowanie w 1991 roku do dnia wyrokowania minęło ponad 22 lata, co stanowi niewystarczający czas do zakończenia sprawy. Dodatkowo, organ rażąco naruszył art. 36 k.p.a., nie zawiadamiając stron o zwłoce. Z uwagi na fakt, że organ zawiesił postępowanie administracyjne, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej został oddalony z uwagi na brak uzasadnienia i wystarczających podstaw. Skarga została oddalona w pozostałej części, a zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przewlekłe prowadzenie postępowania przez ponad 22 lata od złożenia pierwszego wniosku, bez zawiadamiania stron o zwłoce, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ponad 22-letni okres od złożenia pierwszego wniosku o odszkodowanie jest niewystarczający do zakończenia sprawy i stanowi rażące naruszenie prawa, zwłaszcza w kontekście braku zawiadomień o zwłoce.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_przewlekłość_i_rażące_naruszenie_prawa_umorzono_częściowo_i_oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do podjęcia czynności w określonym terminie.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli postępowanie zostało zawieszone.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przyznać na rzecz skarżącego od organu sumę pieniężną.
p.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie w przypadkach określonych w ustawie.
p.p.s.a. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Posiedzenie niejawne w sprawach o bezczynność lub przewlekłość.
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia stron o zwłoce w załatwieniu sprawy.
u.g.n. art. 214 § 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.n. art. 215 § 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
dekret warszawski art. 7 § 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Pomocnicze
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej.
k.p.a. art. 103
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów.
p.w.k.c. art. LIV
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej przez ponad 22 lata. Rażące naruszenie prawa przez organ w związku z przewlekłością postępowania. Brak zawiadomienia stron o zwłoce w załatwieniu sprawy przez organ.
Odrzucone argumenty
Wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej od organu z tytułu przewlekłości postępowania, z uwagi na brak wykazania wymiernego uszczerbku.
Godne uwagi sformułowania
nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa jest sytuacja, w której – mimo upływu ponad 22 lat od złożenia pierwszego wniosku o przyznanie odszkodowania - postępowanie w tym przedmiocie nadal jest w toku i nie zostało zakończone poprzez wydanie decyzji administracyjnej. organ rażąco naruszył art. 36 k.p.a., albowiem ani razu w toku prowadzonego przez ponad 22 lata postępowania nie zawiadomił stron o niezałatwieniu sprawy w terminie.
Skład orzekający
Jolanta Dargas
sprawozdawca
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący
Nina Beczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Przewlekłość postępowania administracyjnego, rażące naruszenie prawa przez organ, obowiązki organu w zakresie terminowości i informowania stron, skutki zawieszenia postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dekretami warszawskimi i długotrwałym postępowaniem odszkodowawczym, ale ogólne zasady dotyczące przewlekłości są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje skrajny przykład przewlekłości postępowania administracyjnego trwającego ponad dwie dekady, co jest niezwykle frustrujące dla obywateli i stanowi poważne naruszenie ich praw. Podkreśla znaczenie szybkości i efektywności działania organów państwa.
“Ponad 22 lata czekania na odszkodowanie za nieruchomość: Sąd Administracyjny stwierdza rażące naruszenie prawa przez Prezydenta Warszawy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Wa 9/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-05-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jolanta Dargas /sprawozdawca/ Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/ Nina Beczek Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich 659 Hasła tematyczne Grunty warszawskie Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Stwierdzono, iż przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 149 par. 1 pkt 3 oraz par. 1 lit. a i art. 161 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 149 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 200 i art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m. W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania 1. stwierdza, że Prezydent m. W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m. W. na rzecz J. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie J. K. (dalej jako skarżący), zastępowany przez adwokata, pismem z 13 grudnia 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] i ul. [...], ozn. hip. [...] lub ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie tej nieruchomości, zarzucając organowi: 1) naruszenie art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1, 3 i 4 k.p.a. polegające na niezałatwieniu sprawy bez zbędnej zwłoki w terminach przewidzianych w przepisach i braku podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie co najmniej od 7 maja 2021 r. kiedy pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy pismo informujące o następcach prawnych po J. W. i przedłożył sprostowany odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Łodzi z 14 czerwca 1983 roku, sygn. akt V Ns II 608/82, a wcześniej wykonywaniu jedynie pojedynczych czynności celem ustalenia kręgu zainteresowanych w sprawie; 2) naruszeniu art. 36 § 1 i 2 k.p.a. polegającym na zaniechaniu zawiadomienia skarżącego o zwłoce w rozpoznaniu sprawy i o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, a także braku wskazania terminu rozpoznania sprawy w sytuacji, w której ostatnią czynnością w sprawie było złożenie dnia 7 maja 2021 r. przez pełnomocnika skarżącego do akt sprawy pisma informującego o następcach prawnych po J. W. wraz ze sprostowanym odpisem postanowienia Sądu Rejonowego w Łodzi z 14 czerwca 1983 r, sygn. akt V Ns II 608/22. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta m.st. Warszawy postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie Prezydenta m.st. Warszawy do podjęcia w terminie 30 dni czynności zmierzających do ustalenia kręgu uczestników postępowania administracyjnego, w tym do uzyskania opinii prawnej co do spadku wakującego, która sprecyzowałaby grono stron postępowania; 4) przyznanie skarżącemu od Prezydenta m. st. Warszawy sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku 2021, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Komunikacie z dnia 9 lutego 2022 roku, tj. w wysokości 28 312 zł i 65 gr; 5) przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. wynagrodzenia adwokata według norm przepisanych, a także kosztów sądowych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; 6) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że mimo prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o zwrot przedmiotowej nieruchomości w Warszawie przez okres kilku lat i aktywności pełnomocnika wnioskodawcy polegającej na stałym pozostawaniu w kontakcie telefonicznym z prowadzącym postępowanie i oferowanie swojej pomocy w każdym zakresie w tym do poszukiwania dokumentów aktów stanu cywilnego i informacji odnośnie do spadkobierców prawnych po dawnych właścicielach oznaczonych nieruchomości do chwili obecnej postępowanie administracyjne w sprawie nie zostało zakończone. Pełnomocnik skarżącego w dniu 7 maja 2021 r. złożył do akt sprawy kolejne już pismo informujące o następcach prawnych po J. W. i przedłożył sprostowany odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Łodzi z 14 czerwca 1983 , sygn. akt V Ns II 608/82. W ocenie skarżącego postępowanie było prowadzone przewlekle. Przez kilka lat prowadzenia postępowania wykonano jedynie pojedyncze działania w celu ustalenia grona zainteresowanych sprawą. Organ administracji od ponad 2 lat przekazuje skarżącemu przez telefon informację, że w najbliższym czasie ma być wydana opinia prawna co do spadku wakującego, która sprecyzowałaby grono stron postępowania, jednak opinia ta do chwili obecnej nie została wydana. Stosownie do uzyskiwanych od organu informacji, miały zostać poczynione działania zmierzające do ustalenia spadkobierców A. D., jednak do chwili obecnej organ nie podjął w tym kierunku czynności. Skarżący podniósł, że czynności w zakresie innych potencjalnych zainteresowanych nie zostały nawet podjęte mimo ciążącego na organach prowadzących postępowanie administracyjne obowiązku ustalenia następców prawnych po dawnych właścicielach nieruchomości, której dotyczy wniosek o zwrot lub o wypłatę odszkodowania. Skarżący nie otrzymał również żadnej informacji od organu, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi podjęcie dalszych czynności w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o oddalenie skargi i nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ wskazał, że do gruntu przedmiotowej nie zostały złożone wnioski o przyznanie prawa własności czasowej lub prawa użytkowania wieczystego, w terminach określonych w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy i art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazał również, że C. B. wnioskiem z 8 kwietnia 1991 r., a W. B. wnioskiem z 14 września 1999 r., wystąpili o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość. Natomiast skarżący wnioskiem z 13 września 2010 r. wystąpił o zwrot ww. nieruchomości lub finansową rekompensatę za przejętą przez Państwo nieruchomość. Organ zauważył, że pismem 26 października 2010 r. poinformował skarżącego o treści art. 7 ust. 1 i 2 ww. dekretu oraz, iż z akt własnościowych wynika, że wniosek taki nie został złożony. Skarżący został poinformowany również o przepisach uchwały Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie i o treści art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Poinformowano również skarżącego o złożeniu przez C. B. w dniu 9 kwietnia 1991 r. wniosku o odszkodowanie za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, jak również o złożeniu takiego wniosku przez pełnomocnika spadkobierców K. B., oraz o tym, że w celu kontynuowania postępowania odszkodowawczego niezbędne jest przesłanie postanowień spadkowych po wszystkich współwłaścicielach nieruchomości hip. nr [...] położonej przy ul. [...], tj.: J. i C. W., K. B. i A. D. Organ wskazał, że w toku postępowania podejmował czynności niezbędne do ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość, określone w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgromadzono niezbędny materiał dowodowy do wydania decyzji m. in. dokumentację geodezyjną, w tym analizę geodezyjnę z 9 września 2020 r., sporządzoną przez geodetę uprawnionego, polegającą na rozliczeniu ww. nieruchomości hipotecznej w działkach ewidencyjnych i sporządzeniu szkicu nieruchomości hip. [...], zdjęcia lotnicze obejmujące ww. teren, wydruki z serwisów mapowych dla pracowników Urzędu. Ponadto podejmowane były czynności w celu zgromadzenia części dokumentów niezbędnych do prawidłowego ustalenia wszystkich osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu. Organ wskazał także, że pismem z 11 marca 2011 r. wystąpił do skarżącego, reprezentowanego przez R. K., o dostarczenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po C. B. oraz o podanie aktualnych adresów zamieszkania A. D., K. W., S. W., M. W., A. J. Pismami z 7 lutego 2018 r. organ wystąpił: - do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Centrum Personalizacji Dokumentów, o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców, rejestru PESEL dotyczących M. W. i A. W.; - wezwał m.in. skarżącego, reprezentowanego przez adwokata M. W., do dostarczenia do akt sprawy oryginałów lub czytelnie poświadczonych za zgodność z oryginałem: zaświadczenia hipotecznego dotyczącego nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] hip. nr [...], prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku po K. B., odpisu zupełnego aktu zgonu T. W. z d. R. żony K. W., wskazania adresu zamieszkania S. K., odpisu zupełnego aktu zgonu J. W. zawierającego informację kto zgłosił zgon wymienionej i wskazanie adresu zamieszkania tej osoby, odpisu zupełnego aktu zgonu M. W. Zaś pismem z 21 kwietnia 2022 r. organ wystąpił do Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu m.st. Warszawy o udzielenie informacji, czy pod adresem ul. [...] zamieszkują lub zamieszkiwały osoby o nazwisku D. i oraz o podanie danych tych osób (data urodzenia, okres zameldowania, nowy adres zameldowania tych osób). Natomiast pismami z 16 stycznia 2023 r. wystąpiono do: - Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy o wydanie odpisów zupełnych aktów stanu cywilnego A. D. z d. T. oraz ewentualnie jej krewnych. - Archiwum Państwowego w Warszawie o udzielenie informacji, czy w zasobach Archiwum znajdują się dokumenty dotyczące A. D. z d. T. (zamieszkałej w 1944 r. w Warszawie przy ul. [...]), a zwłaszcza dokumenty określające datę urodzenia, adres zamieszkania lub zameldowania tej osoby lub jej krewnych (np. księgi meldunkowe) oraz o nadesłanie kopii tych dokumentów. Organ zauważył, że do akt sprawy zostało złożone m.in. postanowienie Sądu Rejonowego w Łodzi z 14 czerwca 1983 r., sygn. akt V Ns II 608/82, zgodnie z którym spadek po J. W. zmarłym dnia 26 czerwca 1946 r., na podstawie ustawy nabyła żona C. B. z domu K. w 1/2 części oraz rodzeństwo: S. W., J. W., J. W.1, M. W., K. W. i A. J. z d. W. po 1/12 części każdy z nich. Wnioskiem z 3 stycznia 2023 r. Skarb Państwa - Prezydent m.st. Warszawy wystąpił do Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi o zmianę ww. postanowienia Sądu Rejonowego w Łodzi z 14 czerwca 1983 r., sygn. akt V Ns II 608/82 o stwierdzeniu nabycia spadku po J. W. i orzeczenie, że spadek po J. W. na podstawie ustawy nabył Skarb Państwa. W ocenie wnioskodawcy, ww. postanowienie z 14 czerwca 1983 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J. W., zapadło z obrazą art. LIV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny. Z uwagi na to, że na skutek powyższego wniosku może częściowo zmienić się krąg osób, które mają prawo uczestniczyć w charakterze stron w postępowaniu o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość – Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z 19 stycznia 2023 r., nr 40/SD/2023, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość, do czasu zakończenia postępowania z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy o zmianę postanowienia Sądu Rejonowego w Łodzi z 14 czerwca 1983 r., sygn. akt V Ns II 608/82, o stwierdzeniu nabycia spadku po J. W. Organ wskazał też, pismem z 17 stycznia 2023 r. wystąpił do pełnomocnika skarżącego - adw. M. W., o sprecyzowanie - w terminie 1 miesiąca od daty otrzymania pisma – czy skarżący wnosi o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (zwrot) ww. gruntu, czy o przyznanie odszkodowania za tą nieruchomość. Przy tym organ poinformował, iż z akt ww. nieruchomości wynika, że w terminie określonym w art. 7 ust. 1 ww. dekretu nie został złożony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej ww. gruntu oraz, że w terminie określonym w art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami również nie został złożony wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu. Organ podkreślił, że czynności podejmowane przez organ miały na celu zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ, odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej, wskazał, że nie zaistniały podstawy do uwzględnienia tego wniosku. Wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania i przedstawiać argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Skarżący nie wykazał, że przewlekłość postępowania spowodowała u niego jakikolwiek wymierny uszczerbek wymagający zadośćuczynienia poprzez przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775), dalej jako k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi zatem wówczas, gdy organ, nie pozostając jednocześnie w formalnej bezczynności (nie naruszył terminów załatwienia sprawy), prowadzi postępowanie ponad niezbędny czas do jej załatwienia (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 k.p.a. (zasada szybkości postępowania), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17; z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17; z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3750/17 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z 19 stycznia 2023 r., nr 40/SD/2023, zawiesił postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomości. Zawieszenie postępowania powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych przepisami k.p.a. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego - po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. W aktach sprawy brak jest również postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Dlatego też postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe i w tym zakresie podlega ono umorzeniu. Wskazać należy, że wprawdzie skarżący w skardze zaznaczył, że zarzuca przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydent m.st. Warszawy polegającą na braku załatwienia sprawy z jego wniosku o zwrot nieruchomości lub uzyskanie odszkodowania. Nie można jednak w rozpoznawanej sprawie pominąć faktu, że postępowanie o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostało zainicjowane wnioskiem C. B. z 8 kwietnia 1991 r. Dlatego też Sąd dokonał oceny całego postępowania od kwietnia 1991 r., nie jedynie od momentu złożenia wniosku przez skarżącego we września 2010 r. Należy podkreślić, że w sprawie ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem do dnia wyrokowania nie rozpatrzył wniosków: C. B. z 8 kwietnia 1991 r., W. B. z 14 września 1999 r. i skarżącego z 13 września 2010 r. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Natomiast oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać bowiem należy, że od złożenia wniosku przez C. B. w kwietniu 1991 r. do dnia wyrokowania upłynęło ponad 22 lata i jest to niewątpliwie wystarczający termin do zakończenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Organ bez wątpienia miał dostateczną ilość czasu do wydania merytorycznej decyzji kończącej postępowanie. Podkreślenia wymaga, że nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa jest sytuacja, w której – mimo upływu ponad 22 lat od złożenia pierwszego wniosku o przyznanie odszkodowania - postępowanie w tym przedmiocie nadal jest w toku i nie zostało zakończone poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Dodatkowo z analizy akt sprawy wynika, iż organ rażąco naruszył art. 36 k.p.a., albowiem ani razu w toku prowadzonego przez ponad 22 lata postępowania nie zawiadomił stron o niezałatwieniu sprawy w terminie. Podczas gdy w świetle powołanego art. 36 k.p.a. na organie ciąży obowiązek zawiadamia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie wraz z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Powyższej oceny nie mogą zmienić podejmowane przez organ w ostatnich pięciu latach przed zawieszeniem postępowania czynności mające na celu zgromadzenie materiału dokumentacyjnego i ustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania. Wskazać bowiem należy, że przez blisko 20 lat od złożenia w dniu 9 kwietnia 1991 r. przez C. B. wniosku wszczynającego postępowanie o odszkodowanie organ nie podejmował żadnych czynności merytorycznych. Organu nie zmobilizowało także do podjęcia merytorycznych czynności złożenie w międzyczasie, tj. w dniu 15 września 1999 r., kolejnego wniosku przez W. B. Dopiero po złożeniu wniosku przez skarżącego we września 2010 r. organ w 2011 r. podjął pierwszą czynność w sprawie (pismo z 11 marca 2011 r.). Kolejne czynności organ podjął w dopiero w 2018 r. (dwa pisma z 7 lutego 2018 r. i pismo z 21 kwietnia 2018 r.), a więc po blisko siedmiu latach od pierwszej czynności z marca 2011 r. Następne czynności organ podjął w 2020 r. (analiza geodezyjna z 9 września 2020 r.), w 2022 r. (pismo z 21 kwietnia 2022 r.), w 2023 r. (dwa pisma z 16 stycznia 2023 r.). Intensyfikacja czynności nastąpiła zatem w okresie od lutego 2018 r. do stycznia 2023 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - miało miejsce. Nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w k.p.a., a także sposób działania organu w sprawie, niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność wydania przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania, którego prawidłowości Sąd w przedmiotowym postępowaniu nie bada. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., jak w pkt 3 sentencji wyroku, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt 4 sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI