I SAB/WA 271/22

I SAB/Wa 271/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Łukasz Trochym /sprawozdawca/
Marta Kołtun-Kulik
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1641/23 - Wyrok NSA z 2024-01-10
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 par. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Ministra Rozwoju i Technologii do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2021 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr 18 z dnia 15 października 1949 roku w części dotyczącej "[...] sp. z o.o. w [...]" – w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W piśmie z [...] czerwca 2022 r., Zakłady Przemysłowe [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] (dalej również jako "Skarżąca") reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii (dalej również "Organ") polegającą na niezałatwieniu do dnia sporządzenia skargi wniosku Spółki z "21 grudnia 2018 r." o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z dnia [...] października 1949 roku w części dotyczącej Zakładów Przemysłowych [...] sp. z o.o. w [...] (dalej również jako "orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z [...] października 1949 roku we wskazanej części") – poprzez zaniechanie wydania w przedmiotowej sprawie decyzji administracyjnej.
Wobec powyższego Skarżąca wniosła o:
1/ zobowiązanie Ministra Rozwoju i Technologii do wydania decyzji administracyjnej w sprawie wniosku z "21 grudnia 2018 r." o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z [...] października 1949 roku we wskazanej części tj. decyzji na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. (w związku z art. 156 § 2 k.p.a.) stwierdzającej wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa – względnie decyzji stwierdzającej nieważność ww. decyzji zgodnie z wnioskiem, w terminie 21 dni od daty zwrotu akt z odpisem prawomocnego otrzymania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie;
2/ stwierdzenie, że Minister Rozwoju i Technologii (poprzednio Minister Rozwoju, Pracy i Technologii) dopuścił się bezczynności, polegającej na niewydaniu decyzji administracyjnej;
3/ stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym wymierzenie Organowi grzywny;
4/ zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że "pismem z 21 grudnia 2018 r." Skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z [...] października 1949 r. we wskazanej części. W związku z nowelizacją dokonaną ustawą z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491), powszechnie uznaną w przeważającej części za rażąco naruszającą podstawowe zasady Konstytucji RP Skarżąca w pierwszej kolejności zażądała wydania decyzji nadzorczej o tzw. słabszym skutku stwierdzającej wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a.
Pismem z [...] stycznia 2022 r., znak: [...] Organ poinformował Skarżącą, iż przedmiotowe postępowanie nieważnościowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami "uległo umorzeniu z mocy prawa, z dniem [...] września 2021 roku, jako niezakończone do dnia 15 września 2021 roku" i to w sytuacji, gdy k.p.a. nie przewiduje takiej formy zakończenia postępowania administracyjnego".
Skarżąca pismem z 28 lutego 2022 r. wniosła ponaglenie do Organu celem niezwłocznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji ze względu na grożącą Skarżącej szkodę wielkich rozmiarów. Jak wskazano w ponagleniu, z pisma z 10 stycznia 2022 r. jednoznacznie wynika, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte i jako takie, powinno zostać zakończone decyzją administracyjną, która nie została wydana przez Organ.
Skarżąca uznała, że w okolicznościach sprawy, wbrew twierdzeniom Organu w piśmie z 10 stycznia 2022 r., nie istnieją żadne przeszkody w wydaniu przez Organ stosownej decyzji nadzorczej, załatwiającej wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z [...] października 1949 r. we wskazanej części.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie w całości, względnie o jej oddalenie.
W pierwszej kolejności wskazano, że postępowanie z wniosku "Zakłady Przemysłowe [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] z [...] grudnia 2018 r." działającej przez likwidatora P. L. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z [...] października 1949 r. we wskazanej części zostało już zakończone wydaniem przez Ministra Rozwoju postanowienia z [...] grudnia 2019 r., znak: [...] utrzymującego w mocy postanowienia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] lutego 2019 r., znak: [...], w którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w ww. zakresie. Aktualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zawisła sprawa w związku ze skargą kasacyjną wniesioną przez Spółkę, działającą przez likwidatora od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 559/20 oddalającego skargę na ww. postanowienie z [...] grudnia 2019 r.
Dodatkowo Organ podniósł, że wystąpienie okoliczności faktycznych skutkujących umorzeniem z mocy prawa, z dniem 16 września 2021 r. określonych w ustawie nowelizującej postępowanie administracyjne, stanowi o braku podstawy prawnej do ponownego orzeczenia o umorzeniu na podstawie decyzji wydanej w oparciu o art. 105 k.p.a. Umorzenie postępowania z mocy prawa nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania. Tak jak stwierdzona bezprzedmiotowość postępowania stanowi przesłankę do umorzenia postępowania z urzędu lub na wniosek, na podstawie art. 105 k.p.a., tak umorzenie postępowania z mocy prawa następuje z mocy ustawy i argumentacja Skarżącej w istocie kwestionuje sposób zakończenia postępowań wprowadzony do kodeksu postępowania administracyjnego przez ustawodawcę, domagając się obejścia prawa i wydania decyzji przez Organ z urzędu na podstawie art. 105 k.p.a., całkowicie ignorując wolę ustawodawcy zakończenia postępowania z mocy ustawy. Umorzenie postępowania następuje w takim przypadku w razie ziszczenia się ustawowych przesłanek (art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a.), które stanowią prosty element stanu faktycznego w niniejszej sprawie i nie jest zależne od czynności Organu.
Pismem z 12 sierpnia 2022 r. Skarżąca Spółka, już jako prawidłowo oznaczona - Zakłady Przemysłowe [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], uzupełniła skargę na bezczynność.
Jak wyjaśniła skarga na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii polegająca na niezałatwieniu sprawy do dnia sporządzenia skargi dotyczy sprawy z wniosku Skarżącej z 14 września 2021 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z [...] października 1949 r. we wskazanej części – a nie jak wcześniej określiła z "21 grudnia 2018 r.". Ponadto skarga na bezczynność posiadała również błędne oznaczenie Skarżącej, albowiem zgodnie z wnioskiem z 14 września 2021 r. Skarżącą w tej sprawie są Zakłady Przemysłowe [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] albowiem [...] września 2021 r. podjęta została uchwała nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników o uchyleniu likwidacji Spółki i powołaniu do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu P. L.. Jak dalej wyjaśniła, błędne oznaczenie Skarżącej "w likwidacji" wynikało z omyłki redakcyjnej, a dane Skarżącej bezpośrednio wynikają z treści wniosku z 14 września 2021 r.
Dalej wyjaśniono, że w rozpatrywanej sprawie tj. z wniosku z 14 września 2021 r., w rzeczywistości przedmiot postępowania pozostaje tożsamy albowiem w obu przypadkach podmiot wnioskuje o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z [...] października 1949 r. we wskazanej części. Nie można jednak uznać, że stan faktyczny sprawy pozostaje taki sam. W sprawie, która obecnie oczekuje na rozpatrzenie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdzie odmówiono wszczęcia postępowania uznano, że likwidator działający w imieniu Spółki nie posiada uprawnienia do wszczęcia postępowania nieważnościowego. W przypadku zaś przedmiotowego wniosku z 14 września 2021 r., którego dotyczy niniejsze postępowanie zaszły istotne zmiany stanu faktycznego z uwagi na podjęcie ww. uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników o uchyleniu likwidacji. Ta istotna zmiana spowodowała powstanie nowej sprawy administracyjnej w rozumieniu k.p.a.
W piśmie z 26 sierpnia 2022 r. Spółka poinformowała tut. Sąd na skutek wezwania, że dane dotyczące usunięcia stanu likwidacji nie zostały ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jak dalej wskazała uchwała nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników wywołuje skutki prawne od chwili jej podjęcia.
Minister Rozwoju i Technologii w piśmie z 13 października 2022 r. ustosunkowując się do stanowiska Spółki na wezwanie tut. Sądu, wniósł o oddalenie skargi. Jak dalej podkreślił, argumentacja przedstawiona w odpowiedzi na skargę dotycząca braku podstaw do wydania decyzji w związku z wystąpieniem przesłanek umorzenia postępowania z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a., pozostaje aktualna. Organ podtrzymał swoje stanowisko w zakresie braku podstaw do wydania decyzji stwierdzającej wydanie orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z rażącym naruszeniem prawa.
Na wezwanie tut. Sądu, Skarżąca Spółka w piśmie z 6 grudnia 2022 r. przesłała poświadczony przez profesjonalnego pełnomocnika za zgodność z oryginałem odpis protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z [...] września 2021 r., podczas którego podjęto przedmiotową uchwałę o uchyleniu likwidacji Spółki. Ponadto Skarżąca poinformowała, że dokumenty związane z usunięciem stanu likwidacji zostały złożone do Krajowego Rejestru Sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Skargę̨ na bezczynność organu administracji dopuszczają̨ przepisy p.p.s.a. Przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność́ lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które powinno być zakończone decyzją administracyjną.
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.).
Z akt sprawy wynika, iż Skarżąca Spółka (już bez stanu likwidacji) wyczerpała wymóg ustawowy warunkujący rozpatrzenie przedmiotowej skargi, wnosząc do Organu uprzednio środek przewidziany w art. 37 k.p.a. (ponaglenie z 28 lutego 2022 r.).
W rozpoznawanej sprawie Spółka na skutek wezwania tut. Sądu, sprecyzowała, że 14 września 2021 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z [...] października 1949 roku we wskazanej części. Wniosek ten złożyła jako Spółka bez ustanowionego stanu likwidacji – tj. jako "Zakłady Przemysłowe [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]". Wynikało to z faktu, że [...] września 2021 r. została podjęta uchwała nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników o uchyleniu likwidacji Spółki i powołaniu do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu. Uchwała ta wywołuje skutki prawne od chwili jej podjęcia. Na dzień orzekania zmiana ta nie została ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzonym dla Spółki pod numerem [...].
Powyższe uwagi są istotne dla sprawy, bowiem aktualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zawisła sprawa w związku ze skargą kasacyjną wniesioną przez Spółkę, działającą przez likwidatora od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 559/20 oddalającego skargę na postanowienie Ministra Rozwoju z [...] grudnia 2019 r. utrzymującego w mocy postanowienie z [...] lutego 2019 r., w którym to odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na brak uprawnienia likwidatora do złożenia wniosku, którego treść jest tożsama jak w przedmiotowym wniosku z 13 września 2021 r. w rozpatrywanej sprawie. Należy przy tym zaznaczyć, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lipca 2020 r. jest nieprawomocny – a zatem nie wiąże w sprawie, a zaskarżone postanowienie z [...] grudnia 2019 r. wydane zostało w innym stanie prawnym, gdzie formalnie zakończono postępowanie i odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie.
Aktualnie na skutek złożonego wniosku z 14 września 2021 r., pismem z 10 stycznia 2022 r., Organ poinformował Skarżącą, iż przedmiotowe postępowanie nieważnościowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami "uległo umorzeniu z mocy prawa, z dniem 16 września 2021 roku". Wyjaśnić bowiem należy, że w obecnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 16 września 2021 r. (dzień wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), nie stwierdza się już nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), jak też nie wszczyna się̨ postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.). Na skutek wejścia w życie ustawy z 11 sierpnia 2021 r. mamy do czynienia z nowym stanem prawnym w rozpatrywanej sprawie.
Powyższe uwagi były konieczne, bowiem prowadzą one do wniosku, że skargę na bezczynność należało rozpoznać merytorycznie.
Przechodząc do oceny zasadności złożonej skargi należy wskazać, że pojęcie bezczynności organu do czasu nowelizacji kpa, która weszła w życie 1 czerwca 2017 r., nie było zdefiniowane ustawowo. Pojęcie to w orzecznictwie sądowym ograniczone zostało przede wszystkim do niewydania w terminie decyzji administracyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. II OSK 1031/12). Przy czym zgodnie z obecnym brzmieniem art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność organu ma miejsce jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 §1.
Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę̨ łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Powyższe oznacza, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym. Celem skargi na bezczynność́ jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2114/13). Bezczynność ma miejsce zarówno wtedy, gdy w określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, jak i również gdy prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana okolicznościami zawinionymi przez organ. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy mają natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również̇ w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu ma na celu sprawdzenie, czy istotnie organ administracji publicznej pozostawał w stanie bezczynności lub prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę̨ stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Niezałatwienie sprawy w terminie narusza zasadę sformułowaną w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają̨ na podstawie przepisów prawa. Odnosi się to również do przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw (art. 35 k.p.a.). Przy czym pozostaje w bezpośrednim związku z ogólnymi zasadami prawa administracyjnego, w tym zasadą praworządności - art. 7 k.p.a. oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów - art. 8 k.p.a.
Tak jak wspomniano powyżej, w obecnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 16 września 2021 r. (dzień wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021, poz. 1491), dalej jako "ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r."), nie stwierdza się już nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), jak też nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.). Natomiast z brzmienia przepisów przejściowych uregulowanych w art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. wynika, że do postepowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 1). Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (ust. 2).
Uwzględniając realia niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że Minister Rozwoju i Technologii nieprawidłowo ocenił, że w przypadku zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania nadzorczego dotyczącego kontrolowanego orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z [...] października 1949 roku we wskazanej części dotyczącego z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., nie ma potrzeby wydania decyzji o umorzeniu tego postępowania.
Sąd zwraca uwagę, że choć umorzenie postępowania z przyczyny, o której mowa powyżej następuję z mocy prawa, to jednak aby można było sformułować tak kategoryczny wniosek, w danej sprawie muszą zostać spełnione określone przesłanki, tj. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności winno być zainicjowane po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. ostateczną decyzją lub postanowieniem. Organ musi zatem każdorazowo zbadać, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące umorzenie postępowania. W przedmiotowej sprawie tak się jednak nie stało. Samo bowiem przeświadczenie organu, że w konkretnej sprawie przesłanki te zaistniały, czemu organ dał wyraz poprzez wysłanie do strony pisma informującego o zakończeniu postępowania (vide: pismo Ministra z 10 stycznia 2022 r.), jest w ocenie Sądu niewystarczające. Wszak aby postępowanie mogło być umorzone z mocy prawa muszą się zaktualizować oba warunki z art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. W takiej sytuacji strona postępowania nie może zostać pozbawiona możliwości domagania się kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, czemu służyć ma właśnie wydanie decyzji administracyjnej, na którą stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wydana w tym trybie decyzja ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza ona stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wejścia w życie tej ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., tj. w dniu 16 września 2021 r. Strona powinna mieć zatem zapewnioną możliwość prześledzenia racji decyzyjnych organu, a jeżeli się z nimi nie zgadza – prawo do sądowej kontroli takiego aktu.
Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że Minister Rozwoju i Technologii nie zakończył sprawy – nie wydał bowiem stosowanego rozstrzygnięcia kończącego, a więc nadal pozostaje w zwłoce w niniejszej sprawie. Z tego względu Sąd zobowiązał Ministra do zakończenia sprawy w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku). W ocenie Sądu, termin ten jest wystarczający do załatwienia sprawy.
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność Organu w rozpoznaniu sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku).
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
Rażące naruszenie prawa, związane z pozostawaniem przez organ w bezczynności, wymaga wykazania, że organ rażąco uchybił stawianym mu wymogom staranności w prowadzeniu postępowania. Nie można przyjąć zapatrywania, że każdy obiektywny stan bezczynności czy przewlekłego prowadzenia sprawy takie kryteria spełnia. W niniejszej sprawie brak wydania orzeczenia w sprawie wynikał z niewłaściwej interpretacji zmiany legislacyjnej nadającej nowe brzmienie art. 156 § 2 K.p.a. z dniem 16 września 2021 r. Tym bardziej, że wniosek nieważniościowy z 14 września 2021 r. Skarżącej wpłynął do Organu 15 września 2021 r., a więc dzień przed wejściem w życie nowych przepisów. Zdaniem Sądu, nie doszło zatem do kwalifikowanej bezczynności organu w rozpatrywaniu wniosku Skarżącej (pkt 2 sentencji wyroku).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania sadowego (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.