I SAB/Wa 269/21

I SAB/Wa 269/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Ścieszka
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
659
Hasła tematyczne
Inne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), asesor WSA Iwona Ścieszka, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z [...] sierpnia 2021 r. W. Z. (Skarżący) wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] (Prezydenta) w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] lutego 2001 r., złożonego przez T. Z., C. Z., E. S., M. Z., J. Z. i B. Z. w przedmiocie ustalenie odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Miasta [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279), położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...].
W skardze wniósł o:
1. zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie, w terminie 7 dni;
2. stwierdzenie przez Sąd, że doszło do rażącej przewlekłości postępowania;
3. przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.;
4. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że Prezydent przez dwadzieścia i pół roku nie był w stanie dokonać niezbędnych ustaleń i zebrać dostatecznych dowodów do rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Skarżącego, w sprawie doszło zatem do rażącego nadużywania prawa wynikającego z art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020, poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez bezprawne wykorzystywanie go do wielokrotnego przedłużania ostatecznego terminu zakończenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że Prezydent postanowieniem z [...] lipca 2020 r. nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia ww. wniosku z [...] lutego 2001 r. w przedmiocie ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...], do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku S. Z. i innych z [...] września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do ww. nieruchomości oraz wniosku z [...] marca 1997 r. o zwrot ww. nieruchomości. Organ wskazał także, że zgodnie z art. 103 K.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Ponadto organ wskazał, że Wojewoda [...], postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu ponaglenia Skarżącego na bezczynność Prezydenta w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomości uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Prezydent podkreślił końcowo, że obecnie prowadzi postępowania w trybie art. 7 dekretu w stosunku do ww. nieruchomości, a Skarżący, pismem z [...] lipca 2021 r., został poinformowany, że przewidywany termin rozpatrzenia wniosku dekretowego to [...] września 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako taka podlega oddaleniu.
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", kognicja sądu administracyjnego obejmuje, między innymi, kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przypadku, gdy nie wydaje on decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych podlegających załatwieniu w trybie przepisów K.p.a.
Kontrola Sądu przy rozpatrywaniu skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ogranicza się do zbadania, czy postępowanie organu zaskarżone jako bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie narusza przepisów postępowania administracyjnego wskutek pozostawania organu w zwłoce w załatwieniu sprawy.
O bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, ale także wtedy, gdy nie dokonuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację, w której organ działa w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 69 - 70).
W rozpoznawanej sprawie skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta została wniesiona w związku z wnioskiem z [...] lutego 2001 r., złożonym przez T. Z., C. Z., E. S., M. Z., J. Z. i B. Z. w przedmiocie ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...].
W skardze zarzucono Prezydentowi przewlekłe prowadzenie postępowania w rozpoznaniu ww. wniosku.
Odnosząc się do powyższego podkreślić trzeba, że skuteczna skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być wniesiona do sądu administracyjnego tylko w razie niepodejmowania przez organy nakazanych prawem aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Formę działania organu administracji w konkretnej sprawie administracyjnej określają przepisy prawa materialnego lub w szczególnych przypadkach przepisy proceduralne. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 K.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1 ). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (§ 2 ). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego - w myśl art. 35 § 3 K.p.a. - powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminu tego, po myśli § 5 art. 35 K.p.a., nie wlicza się m.in. okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Zatem dla uznania bezczynności organu niezbędne będzie pozytywne ustalenie, że organ w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. nie wydał decyzji w sprawie przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość.
Nie ulega wątpliwości, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma stanowić środek dyscyplinujący organ administracji publicznej służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można jednak stwierdzić przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta. Jak wynika z akt administracyjnych, w sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] doszło do wydania postanowienia Prezydenta o zawieszeniu [...] lipca 2021 r. przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku S. Z. i innych z dnia [...] września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do ww. nieruchomości oraz wniosku z dnia [...] marca 1997 r. o zwrot ww. nieruchomości. Prawomocne postanowienie o zawieszeniu postępowania Prezydent wydał [...] lipca 2020 r., a zatem jeszcze przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, którą to skargę wniesiono do organu [...] sierpnia 2021 r. (data wpływu do organu). Ponadto akta sprawy potwierdzają, że postanowienie z [...] lipca 2020 r. o zawieszeniu postępowania odszkodowawczego pozostaje w obrocie prawnym i było doręczone B. Z. [...] lipca 2020 r. W tym miejscu podkreślić trzeba, że postępowanie w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania wyłącza możliwość merytorycznej oceny orzeczeń wydanych w innych postępowaniach. Zatem, w przedmiotowym postępowaniu w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wyłączona jest możliwość oceny przez Sąd prawidłowości postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość. Jednocześnie w tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych rozpatrzenie wniosku dekretowego ma pierwszeństwo przed wszelkimi innymi trybami dysponowania gruntami warszawskimi (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 1995 r., sygn. akt III ARN 8/95 (OSNP 1995/18/223); wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1764/06 (niepubl.)).
Podkreślić też należy, że zawieszenie postępowania administracyjnego jest takim stanem postępowania, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy lis pendens i - jakkolwiek nadal istnieją powstałe w nim stosunki prawnoprocesowe - to tok postępowania ulega wstrzymaniu. Innymi słowy mówiąc, sprawa spoczywa bez nadawania jej biegu i żadne czynności procesowe nie mogą być podejmowane. Nie wnikając w istotę i cel zawieszenia postępowania – bowiem nie jest to przedmiotem kontroli sądowej w przedmiotowym postępowaniu – należy zważyć, że w świetle art. 103 K.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Stan zawieszenia postępowania administracyjnego eliminuje zatem możność powstania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ związanych z upływem terminu załatwienia sprawy. Oznacza to, że nieuzasadniona jest skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta w rozpoznaniu wniosku z [...] lutego 2001 r. o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość, dopóki we właściwym trybie nie zostanie wzruszone prawomocne postanowienie Prezydenta z [...] lipca 2020 r. o zawieszeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem z [...] lutego 2001 r. o przyznanie odszkodowania lub przedmiotowe postępowanie nie zostanie podjęte w przewidzianym prawem trybie w formie postanowienia.
Z podanych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.