I SAB/WA 307/25

I SAB/Wa 307/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-12-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art 58 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Marszałka Sejmu w przedmiocie rozpoznania skargi na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
M. W. (dalej jako "skarżący") pismem z 27 października 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Marszałka Sejmu (dalej jako "organ") w przedmiocie rozpoznania jego skargi z 22 września 2025 r. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie wniosku o wniesienie skargi do Sądu Najwyższego w sprawie o podział majątku porozwodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
a także w sprawach, w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Z powyższego wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organu, czy przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności.
Tymczasem przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność, w której według skarżącego pozostaje Marszałek Sejmu nie rozpoznając jego skargi z 22 września 2025 r. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie wniosku o wniesienie skargi do Sądu Najwyższego w sprawie o podział majątku porozwodowego.
Jak już natomiast zauważono powyżej, skargę do sądu administracyjnego wnosi się na akt lub czynność organu administracji publicznej, która wywołuje skutki prawne "na zewnątrz" administracji publicznej. Przytoczone przepisy umożliwiają zatem zaskarżenie do sądu administracyjnego aktów lub czynności organów administracji publicznej oraz podmiotów, które na mocy przepisów szczególnych uprawnione są do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalności publicznej". Zaskarżenie bezczynności możliwe jest zaś tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", T. Woś (red.) H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2005, str. 49 - 62, 85).
Wskazywana przez skarżącego bezczynność Marszałka Sejmu, mająca miejsce wobec wniesionego w dniu 22 września 2025 r. pisma, nie może zostać potraktowana jako bezczynność podlegająca kontroli sądowej z perspektywy przepisów prawnych regulujących postępowanie administracyjne. Wyjaśnić należy, że nawet kwalifikując pismo skarżącego z dnia 22 września 2025 r. jako skargę skierowaną do Marszałka Sejmu na podejmowane czynności (lub ich niepodejmowanie) przez Rzecznika Praw Obywatelskich, to nie mieści się ona w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu. Wniesienie skargi na działalność Rzecznika Praw Obywatelskich, która zdaniem skarżącego powinna być rozpoznana przez Marszałka Sejmu, nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny (w sytuacji stwierdzenia, że bezczynność dotyczy pisma nieinicjującego postępowania administracyjnego), czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Ocena przez sąd administracyjny tego, czy na Marszałku Sejmu ciążył obowiązek rozpoznania pisma z dnia 22 września 2025 r. byłaby możliwa, a zatem dopuszczalna, tylko wówczas, gdyby pismo to inicjowało postępowanie administracyjne. Taka zaś sytuacja w tej sprawie nie miała miejsca.
Na marginesie jedynie zwrócić należy uwagę, na co słusznie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę, że Rzecznik Praw Obywatelskich jest konstytucyjnym organem ochrony prawa, którego zadaniem jest stanie na straży praw i wolności człowieka i obywatela. Podstawy prawne i działania Rzecznika Praw Obywatelskich określa zaś Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawa z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz.U. z 2024 r. poz. 1264 ze zm.). Stosownie do art. 210 Konstytucji RP Rzecznik Praw Obywatelskich w swojej działalności jest niezawisły, niezależny od innych organów państwowych i odpowiada jedynie przed Sejmem na zasadach określonych w ustawie. Tryb rozpatrywania spraw należących do kompetencji tego organu uregulowany został w przepisach ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, zgodnie z którymi zarówno o sposobie działania jak i o podjętych środkach prawnych w danej sprawie decyduje autonomicznie Rzecznik Praw Obywatelskich.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.