II SAB/Rz 92/24

II SAB/Rz 92/24 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 § 2, art. 3 § 2a, art. 3 § 3, art. 1 § 2, art. 58 § 1 pkt 1, art. 183 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 221
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
9 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu 9 września 2024 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 8 lipca 2024 r. B. B. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej: "Komendant" lub "Organ") w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi (zignorowanie wniosku), podnosząc że pismem z 27 maja 2024 r. ponownie wystąpił do Komendanta Komisariatu Policji w [...] o udzielenie informacji i do dnia złożenia skargi nie uzyskał odpowiedzi. W uzasadnieniu wskazał, iż odpowiedź na pismo nie była skomplikowana i powinna nastąpić bez zbędnej zwłoki. Nadmienił, że Policja jest organem administracji publicznej zobowiązanym do stosowania przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego (dalej: "k.p.a."), tak więc brak odpowiedzi na pismo stanowi naruszenie przepisów k.p.a.
Do skargi dołączył przedmiotowe pismo z 27 maja 2024 r. zatytułowane "wniosek", zaadresowane do Komendanta Komisariatu Policji w [...] i Komendy Miejskiej Policji w [...].
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że zarzuty podniesione przez Skarżącego są niezasadne. Naprowadził, że Komisariat Policji w [...] pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w [...] prowadzi dochodzenie o czyn z art. 267 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17) - dalej: "k.k.". W toku prowadzonego postępowania w dniu 20 marca 2024 r. na podstawie art. 219 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 37) - dalej: "k.p.k." funkcjonariusze ww. jednostki przeprowadzili czynności w tym trybie.
Skarżący wnioskiem z 27 maja 2024 r. zwrócił się do Komendanta Komisariatu Policji w [...], w ramach prowadzonego postępowania [...] o niezwłoczny zwrot zabezpieczonych w toku czynności przedmiotów. W toku prowadzonego postępowania, jako osoba uprawniona był na bieżąco informowany o wydawanych postanowieniach w zakresie zabezpieczonych przedmiotów. Komendant Wojewódzki wskazał, że w jego ocenie niniejsza sprawa pozostaje poza właściwością sądów administracyjnych, a prowadzona jest w trybie k.p.k. i w ramach tych czynności Skarżący korespondował z Komendantem Komisariatu Policji w [...]. Składane wnioski były w trybie k.p.k. nie k.p.a. Końcowo wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie był adresatem pism/wniosków B. B. dlatego też niezależnie od powyższego nie dopuścił się bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) kontrola sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem odnosi się do działalności administracji publicznej.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skargach na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie,
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do § 2a ww. przepisu, Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 p.p.s.a., oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, sąd administracyjny jest zobowiązany zbadać w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w zakresie kognicji sądu administracyjnego, wyznaczonej zgodnie z powołanymi wyżej przepisami art. 3 § 2 i § 2a oraz 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Po zbadaniu przesłanek dopuszczalności, wniesienia skargi Sąd doszedł do przekonania, że podlega ona odrzuceniu, gdyż wskazany przez Skarżącego przedmiot skargi nie mieści się w katalogu aktów i czynności objętych zakresem kontroli sądu administracyjnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie rozpoznania pisma z 27 maja 2024 r. W piśmie tym Skarżący podał cyt. "[...]". Wnioski dotyczące zabezpieczonych dowodów rzeczowych wraz z zażaleniem na postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] z 26 marca 2024 r. zatwierdzającym czynności zatrzymania ww. przedmiotów zostały przekazane do rozpoznania przez Prokuraturę do Sądu Rejonowego w [...]. Postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. prokurator nadzorujący postępowanie wydał postanowienie o przeszukaniu i otwarciu korespondencji zabezpieczonej w toku postępowania, zlecając wykonanie postanowienia Laboratorium Kryminalistycznemu Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. O powyższym Skarżący został poinformowany pismem z 5 maja 2024 r. W dniu 14 maja 2024 r. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie z 24 kwietnia 2024 r. o przeszukaniu i otwarciu korespondencji. Powyższe zażalenia prokurator przekazał celem rozpoznania do Sądu Rejonowego w [...]. Postanowieniem z 17 czerwca 2024 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych.
Za bezczynność organu administracji publicznej należy uznać taki stan postępowania, w którym organ administracji publicznej prowadzący postępowanie narusza obowiązujący w tym postępowaniu termin załatwienia sprawy. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Nie ma zatem znaczenia czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten będąc właściwym w sprawie - nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu. Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 37).
W uzasadnieniu skargi Skarżący powołując się na art. 221 k.p.a. wskazał, że Policja jako organ administracji publicznej zobowiązana jest do stosowania przepisów k.p.a. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w ramach postępowania skargowego - regulowanego działem VIII k.p.a. "Skargi i wnioski" - realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji RP prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie skargowo-wnioskowe ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów działu II k.p.a., ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.
Tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem zaś skargi powszechnej, przewidzianej w art. 227 i następnych k.p.a. może być zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie rozstrzyga się o indywidualnych prawach, a więc nie wydaje się aktów adresowanych do strony skarżącej, a jedynie zawiadamia się o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze.
Podkreślić należy, że właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami powszechnymi na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2009 r., sygn. II OSK 241/09). Zasadą jest, że w sprawach dotyczących tzw. skarg powszechnych nie przysługuje skarg do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. II OSK 241/09, postanowienie NSA z dnia 18 lutego 1997 r., sygn. akt III SAB 1/97, publ. LEX nr 29038; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, publ. LEX nr 5426; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 213/00, publ. LEX nr 5455, dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, bowiem nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych kontroli sądu administracyjnego - art. 3 § 2 i § 2a oraz § 3 p.p.s.a.
Nadto tutejszy Sąd pragnie zwrócić uwagę, że wszelkie aspekty toczącego się postępowania karnego zarówno w fazie postępowania sądowego jak i postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuratora reguluje ustawa Kodeks postępowania karnego. Działalność organów prowadzących postępowanie karne w takim zakresie w jakim polega ona na prowadzeniu tego postępowania nie należy do administracji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy Kodeksu postępowania karnego nie zawierają również unormowań szczególnych poddających działalność organów prowadzących postępowanie karne kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Nie należy zatem do właściwości sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, czy w sprawie organ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia Skarżącemu żądanej informacji. Brak bowiem jest przepisu prawa, który przewidywałby dopuszczalność wniesienia w tym zakresie skargi do tego sądu.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.