I SAB/Wa 212/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie wniosku o nabycie nieruchomości, uznając sprawę za niedopuszczalną do kognicji sądów administracyjnych ze względu na jej cywilnoprawny charakter.
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpoznania wniosku o nabycie nieruchomości na mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na cywilny charakter sprawy. Sąd uznał, że sprawy o nabycie nieruchomości kończą się zawarciem umowy cywilnoprawnej, a nie decyzją administracyjną, co wyłącza ich kognicję sądów administracyjnych. W konsekwencji, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.
Sprawa dotyczyła skargi A.K. i P.K. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie rozpoznania wniosku o nabycie nieruchomości. Skarżący domagali się nabycia nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (ugn), powołując się na prawo pierwszeństwa jako spadkobiercy poprzedniego właściciela. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził, że wnioskowane nabycie nieruchomości następuje w drodze bezprzetargowej i kończy się zawarciem umowy cywilnoprawnej, a nie wydaniem aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także na bezczynność organów w tych sprawach. Jednakże, sprawy dotyczące zawierania umów cywilnoprawnych, nawet jeśli wynikają z przepisów prawa materialnego, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Ponieważ sprawa o nabycie nieruchomości przez spadkobiercę poprzedniego właściciela kończy się zawarciem umowy cywilnoprawnej, a nie aktem administracyjnym, sąd uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu w sprawach, które kończą się zawarciem umowy cywilnoprawnej, nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ takie sprawy nie mieszczą się w zakresie kognicji sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny badał, czy sprawa o nabycie nieruchomości na mocy art. 34 ugn, która kończy się zawarciem umowy cywilnoprawnej, podlega jego kontroli. Stwierdzono, że sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także na bezczynność organów w tych sprawach. Jednakże, sprawy kończące się zawarciem umowy cywilnoprawnej nie są objęte właściwością sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
Ppsa art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 3 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ugn art. 34 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 34 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 35 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 27
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 28
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 37 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o nabycie nieruchomości na mocy art. 34 ugn ma charakter cywilnoprawny i kończy się zawarciem umowy, a nie wydaniem aktu administracyjnego. Sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne. Bezczynność organu w zakresie zawierania umów cywilnoprawnych nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych z uwagi na jej cywilny charakter Sprawa o nabycie publicznej nieruchomości przez osobę której zgodnie z prawem przysługuje prawo pierwokupu, kończy się poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej. Skoro zatem sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega bezczynność polegająca na nie zawarciu umowy cywilnoprawnej.
Skład orzekający
Jolanta Dargas
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących nabywania nieruchomości i odróżnienie ich od spraw cywilnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o nabycie nieruchomości na podstawie przepisów ugn, które kończą się umową cywilnoprawną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądów administracyjnych i odróżnienia spraw administracyjnych od cywilnych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy sąd administracyjny nie jest właściwy? Sprawa o nabycie nieruchomości jako przykład.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Wa 212/14 - Postanowienie WSA w Warszawie Data orzeczenia 2014-06-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-05-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jolanta Dargas /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 658 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 55 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K. i P.K. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie rozpoznania wniosku o nabycie nieruchomości postanawia odrzucić skargę. Uzasadnienie Pismem z dnia 10 kwietnia 2014 r. A.K. i P.K. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie rozpoznania ich wniosku z dnia 17 października 2013 r. o nabycie na mocy art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - nieruchomości położonej w G. ozn. nr [...] o pow. [...] ha. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wniósł o jej odrzucenie wskazując, że sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych z uwagi na jej cywilny charakter. Organ podniósł, że w odpowiedzi na wniosek skarżących, wezwał ich do przedstawienia dokumentów potwierdzających ich prawo do nabycia przedmiotowej nieruchomości w drodze pierwszeństwa. Pismem z dnia 19 listopada 2013 r. skarżący uznali wezwanie za niezasadne twierdząc, że dokumenty są w posiadaniu gminy. Odpowiadając na pismo organ poinformował o stanie sprawy, wskazując na brak podstaw prawnych do uwzględnienia złożonego wniosku. W dniu 10 marca 2014 r. skarżący ponowili wniosek z dnia 17 października 2013 r., wskazując, że chcą skorzystać z prawa pierwszeństwa i nabyć przedmiotową działkę jako spadkobiercy poprzedniego jej właściciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed merytoryczną oceną zasadności skargi Sąd zobowiązany był do ustalenia, czy wskazana w skardze A. i P.K. bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 października 2013 r. o nabycie nieruchomości z mocy art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwana dalej "ugn" podlega kontroli sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej "Ppsa". Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do powyższego, sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości orzekają m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że skarżący wystąpili do Wójta Gminy G. w wnioskiem z dnia 17 października 2013 r. o nabycie na mocy art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 ugn. nieruchomości położonej w G. ozn. nr [...] o pow. [...] ha. Powyższy art. 34 ust. 1 stanowi, że w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, która spełnia jeden z następujących warunków: 1) przysługuje jej roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy niniejszej ustawy lub odrębnych przepisów, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu; 2) jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu. W ocenie Sądu uszło jednak uwadze skarżących, że sprzedaż nieruchomości albo oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste na rzecz osób określonych w art. 34 ust. 1 następuje w drodze bezprzetargowej, a warunki jej zbycia ustala się w rokowaniach przeprowadzanych z nabywcą. Protokół z rokowań stanowi zaś podstawę do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego (art. 27, art. 28, art. 37 ust. 2 pkt 1 ugn). Z przepisów Działu II ugn wynika, że sprawy o nabycie nieruchomości nie załatwia się poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, innego aktu administracyjnego (np. zarządzenia organu). Tego typu sprawy nie kończą się poprzez dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej, z której wynikają dla wnioskodawcy konkretne skutki o charakterze materialnoprawnym (określone prawa, czy obowiązki materialnoprawne). Sprawa o nabycie publicznej nieruchomości przez osobę której zgodnie z prawem przysługuje prawo pierwokupu, kończy się poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej. Skoro zatem sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega bezczynność polegająca na nie zawarciu umowy cywilnoprawnej. Oznacza to, że złożona w niniejszej sprawie skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI