I SAB/Wa 212/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-06-30
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamiprawo cywilneprawo administracyjnesąd administracyjnybezczynność organuodrzucenie skargiwłaściwość sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie wniosku o nabycie nieruchomości, uznając sprawę za niedopuszczalną do kognicji sądów administracyjnych ze względu na jej cywilnoprawny charakter.

Skarżący złożyli skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpoznania wniosku o nabycie nieruchomości na mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na cywilny charakter sprawy. Sąd uznał, że sprawy o nabycie nieruchomości kończą się zawarciem umowy cywilnoprawnej, a nie decyzją administracyjną, co wyłącza ich kognicję sądów administracyjnych. W konsekwencji, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Sprawa dotyczyła skargi A.K. i P.K. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie rozpoznania wniosku o nabycie nieruchomości. Skarżący domagali się nabycia nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (ugn), powołując się na prawo pierwszeństwa jako spadkobiercy poprzedniego właściciela. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził, że wnioskowane nabycie nieruchomości następuje w drodze bezprzetargowej i kończy się zawarciem umowy cywilnoprawnej, a nie wydaniem aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także na bezczynność organów w tych sprawach. Jednakże, sprawy dotyczące zawierania umów cywilnoprawnych, nawet jeśli wynikają z przepisów prawa materialnego, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Ponieważ sprawa o nabycie nieruchomości przez spadkobiercę poprzedniego właściciela kończy się zawarciem umowy cywilnoprawnej, a nie aktem administracyjnym, sąd uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu w sprawach, które kończą się zawarciem umowy cywilnoprawnej, nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ takie sprawy nie mieszczą się w zakresie kognicji sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny badał, czy sprawa o nabycie nieruchomości na mocy art. 34 ugn, która kończy się zawarciem umowy cywilnoprawnej, podlega jego kontroli. Stwierdzono, że sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także na bezczynność organów w tych sprawach. Jednakże, sprawy kończące się zawarciem umowy cywilnoprawnej nie są objęte właściwością sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Ppsa art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 3 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ugn art. 34 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 34 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 35 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 27

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 28

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 37 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o nabycie nieruchomości na mocy art. 34 ugn ma charakter cywilnoprawny i kończy się zawarciem umowy, a nie wydaniem aktu administracyjnego. Sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne. Bezczynność organu w zakresie zawierania umów cywilnoprawnych nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych z uwagi na jej cywilny charakter Sprawa o nabycie publicznej nieruchomości przez osobę której zgodnie z prawem przysługuje prawo pierwokupu, kończy się poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej. Skoro zatem sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega bezczynność polegająca na nie zawarciu umowy cywilnoprawnej.

Skład orzekający

Jolanta Dargas

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących nabywania nieruchomości i odróżnienie ich od spraw cywilnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o nabycie nieruchomości na podstawie przepisów ugn, które kończą się umową cywilnoprawną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądów administracyjnych i odróżnienia spraw administracyjnych od cywilnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy sąd administracyjny nie jest właściwy? Sprawa o nabycie nieruchomości jako przykład.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Wa 212/14 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Dargas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 55 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K. i P.K. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie rozpoznania wniosku o nabycie nieruchomości postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 kwietnia 2014 r. A.K. i P.K. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie rozpoznania ich wniosku z dnia 17 października 2013 r. o nabycie na mocy art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - nieruchomości położonej w G. ozn. nr [...] o pow. [...] ha.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wniósł o jej odrzucenie wskazując, że sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych z uwagi na jej cywilny charakter.
Organ podniósł, że w odpowiedzi na wniosek skarżących, wezwał ich do przedstawienia dokumentów potwierdzających ich prawo do nabycia przedmiotowej nieruchomości w drodze pierwszeństwa.
Pismem z dnia 19 listopada 2013 r. skarżący uznali wezwanie za niezasadne twierdząc, że dokumenty są w posiadaniu gminy.
Odpowiadając na pismo organ poinformował o stanie sprawy, wskazując na brak podstaw prawnych do uwzględnienia złożonego wniosku.
W dniu 10 marca 2014 r. skarżący ponowili wniosek z dnia 17 października 2013 r., wskazując, że chcą skorzystać z prawa pierwszeństwa i nabyć przedmiotową działkę jako spadkobiercy poprzedniego jej właściciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niedopuszczalna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed merytoryczną oceną zasadności skargi Sąd zobowiązany był do ustalenia, czy wskazana w skardze A. i P.K. bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 października 2013 r. o nabycie nieruchomości z mocy art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwana dalej "ugn" podlega kontroli sądów administracyjnych.
Zgodnie z art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej "Ppsa". Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Stosownie do powyższego, sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości orzekają m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że skarżący wystąpili do Wójta Gminy G. w wnioskiem z dnia 17 października 2013 r. o nabycie na mocy art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 ugn. nieruchomości położonej w G. ozn. nr [...] o pow. [...] ha.
Powyższy art. 34 ust. 1 stanowi, że w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, która spełnia jeden z następujących warunków:
1) przysługuje jej roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy niniejszej ustawy lub odrębnych przepisów, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu;
2) jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu.
W ocenie Sądu uszło jednak uwadze skarżących, że sprzedaż nieruchomości albo oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste na rzecz osób określonych w art. 34 ust. 1 następuje w drodze bezprzetargowej, a warunki jej zbycia ustala się w rokowaniach przeprowadzanych z nabywcą. Protokół z rokowań stanowi zaś podstawę do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego (art. 27, art. 28, art. 37 ust. 2 pkt 1 ugn). Z przepisów Działu II ugn wynika, że sprawy o nabycie nieruchomości nie załatwia się poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, innego aktu administracyjnego (np. zarządzenia organu). Tego typu sprawy nie kończą się poprzez dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej, z której wynikają dla wnioskodawcy konkretne skutki o charakterze materialnoprawnym (określone prawa, czy obowiązki materialnoprawne). Sprawa o nabycie publicznej nieruchomości przez osobę której zgodnie z prawem przysługuje prawo pierwokupu, kończy się poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej.
Skoro zatem sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega bezczynność polegająca na nie zawarciu umowy cywilnoprawnej. Oznacza to, że złożona w niniejszej sprawie skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI