I SAB/Wa 209/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie zobowiązał Ministra Rozwoju i Technologii do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1951 r. w części dotyczącej nieruchomości Skarbu Państwa, stwierdzając jego bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i wymierzając grzywnę.
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z 1951 r. dotyczącego nieruchomości. Sąd uznał, że Minister pozostawał w bezczynności przez ponad 6 lat, rażąco naruszając przepisy KPA dotyczące terminów załatwiania spraw. W związku z tym zobowiązał Ministra do rozpatrzenia wniosku w określonym terminie, stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył grzywnę.
Skarżący domagali się rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z 1951 r. dotyczącego nieruchomości, zarzucając Ministrowi Rozwoju i Technologii bezczynność i rażące naruszenie przepisów KPA. Sąd administracyjny stwierdził, że Minister pozostawał w bezczynności przez ponad 6 lat, co stanowi rażące naruszenie prawa. W związku z tym zobowiązał Ministra do rozpatrzenia wniosku w terminie jednego miesiąca, stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył grzywnę w wysokości 3000 zł. Sąd oddalił żądanie przyznania skarżącym odszkodowania, uznając je za nieuzasadnione. Minister argumentował, że postępowanie zostało umorzone z mocy prawa na podstawie nowelizacji KPA, jednak sąd uznał, że nawet w takim przypadku należało wydać decyzję administracyjną kończącą postępowanie. Sąd odrzucił również argumenty Ministra dotyczące wewnętrznych trudności organizacyjnych jako usprawiedliwienia bezczynności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność Ministra trwająca ponad 6 lat, mimo otrzymania akt sprawy, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy, brak aktywności organu przez długi okres oraz brak zawiadomień o przyczynach zwłoki świadczą o rażącym naruszeniu prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
ppsa art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis regulujący zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności oraz wymierzenie grzywny.
ppsa art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający termin wykonania zobowiązania.
ppsa art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis regulujący zasądzenie od organu na rzecz strony sumy pieniężnej.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
Pomocnicze
ppsa art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Maksymalny termin załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia o przyczynach zwłoki.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 2 - rażące naruszenie prawa.
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego art. 2 § 2
Przepis dotyczący umorzenia postępowań wszczętych po upływie trzydziestu lat.
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 7 § 2
Przepis dotyczący planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Stawki minimalne opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność Ministra w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego. Rażące naruszenie przepisów KPA dotyczących terminów załatwiania spraw. Brak wydania decyzji kończącej postępowanie, mimo upływu wielu lat.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra o umorzeniu postępowania z mocy prawa na podstawie nowelizacji KPA. Argumentacja Ministra dotycząca wewnętrznych trudności organizacyjnych i kadrowych jako usprawiedliwienia bezczynności. Argumentacja Ministra o niezasadności wymierzenia grzywny i zasądzenia sumy pieniężnej.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia wniosku rażące naruszenie przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy rażące naruszenie przepisów postępowania Minister pozostaje w bezczynności bezczynność organu nadzoru miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa pismo Ministra [...] jedynie informujące wnioskodawców o umorzeniu z mocy prawa [...] nie ma waloru decyzji administracyjnej trudności o charakterze wewnętrznym [...] nie miały znaczenia dla oceny wystąpienia w sprawie samego stanu bezczynności i jego kwalifikacji
Skład orzekający
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący
Anna Fyda-Kawula
asesor
Przemysław Żmich
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezczynności organu administracji publicznej, rażącego naruszenia prawa, konieczności wydania decyzji administracyjnej kończącej postępowanie nawet w przypadku umorzenia z mocy prawa, a także oceny zasadności wymierzenia grzywny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wnioskami o stwierdzenie nieważności orzeczeń administracyjnych wydanych przed laty, w kontekście przepisów dotyczących gruntów warszawskich i nowelizacji KPA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje długotrwałą bezczynność organu administracji i pokazuje, jak sąd administracyjny reaguje na takie sytuacje, podkreślając znaczenie praworządności i terminowości postępowań. Jest to przykład walki obywatela z aparatem państwowym.
“Ponad 6 lat bezczynności Ministra: Sąd ukarał za opieszałość w sprawie orzeczenia z 1951 roku.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Wa 209/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Fyda-Kawula Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/ Przemysław Żmich /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich 658 Hasła tematyczne Gospodarka mieniem Sygn. powiązane I OSK 883/23 - Wyrok NSA z 2023-12-12 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1369 art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 149 par. 1a, art. 149 par. 2 i art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4, art. 120 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Anna Fyda-Kawula, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 20 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. M., D. M., M. M., P. M. i T. M. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. zobowiązuje Ministra Rozwoju i Technologii do rozpatrzenia wniosku z 27 października 2015 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 7 marca 1951 r. nr PB/2917/50/U, w części dotyczącej nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku wymienionego w pkt 1, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Rozwoju i Technologii grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz B. M., D. M., M. M., P. M. i T. M. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie B. M., P. M., T. M., D. M., M. M. – dalej zwani "skarżący" wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 7 marca 1951 r. nr PB/2917/50/U o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. [...], nr rej. [...], KW [...], zarzucając organowi rażące naruszenie przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy (art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 kpa) oraz rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 8 § 1 i art. 12 § 1 kpa). Wobec tego wnieśli o: 1) zobowiązanie Ministra Rozwoju i Technologii do wydania decyzji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 7 marca 1951 r. nr PB/2917/50/U, w terminie 1 miesiąca od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2) stwierdzenie, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie Ministrowi Rozwoju i Technologii grzywny w wysokości 4.944,79 zł (jednokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r., ogłoszonego przez Prezesa GUS w obwieszczeniu z 18 lutego 2022 r.); 4) przyznanie od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 4.944,79 zł (jednokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r., ogłoszonego przez Prezesa GUS w obwieszczeniu z 18 lutego 2022 r.); 5) zasądzenie od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, że dawna nieruchomość położona w W. przy ul [...] stanowi aktualnie własność m.st. Warszawy (część działek nr: [...], [...], i [...] z obrębu [...]) oraz Skarbu Państwa (część działki nr [...] z obrębu [...]). Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 7 marca 1951 r. odmówiono S. i M. (M) małż. M. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul [...] w W., nr hip. [...], nr jej. [...], następnie KW [...], uzasadniając ww. orzeczenie administracyjne przeznaczeniem terenu pod społeczne budownictwo mieszkaniowe wg bliżej nieokreślonego, opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia administracyjnego, przy czym Minister Rozwoju i Technologii rozpatruje ww. wniosek w zakresie dotyczącym części dawnej nieruchomości stanowiącej aktualnie własność Skarbu Państwa (część działki nr [...] z obrębu [...]). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia administracyjnego (w zakresie dotyczącym części dawnej nieruchomości stanowiącej aktualnie własność m.st. Warszawy) stwierdziło, iż ww. orzeczenie administracyjne rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a to art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) – dalej zwanego "dekretem" wobec braku wyjaśnienia kwestii związanych z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego w dacie wydawania ww. orzeczenia administracyjnego (decyzja SKO w Warszawie z 27 marca 2019 r. nr KOC/542/Go/18). Następnie skarżący przytoczyli treść art. 35 § 1 i 3 kpa i wskazali, że niniejsza sprawa wymagała postępowania wyjaśniającego, więc termin jej załatwienia powinien wynosić miesiąc. W tym stanie faktycznym (oparcie odmowy przyznania prawa własności czasowej na bliżej niekreślonym opracowywanym planie zagospodarowania przestrzennego) stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a to art. 7 ust. 2 dekretu - wobec utrwalonego dorobku judykatury w tej materii - jest oczywiste, więc trudno mówić o szczególnym skomplikowaniu sprawy. Jeżeli jednak nawet przyjąć, że sprawa była szczególnie skomplikowana, to termin 3 miesięcy na jej załatwienie upłynął w 2016 r. więc został rażąco przekroczony i to bez winy strony, z przyczyn zależnych wyłącznie od organu. Skarżący podali, że w przeciwieństwie do sprawy prowadzonej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie (nr KOC/542/Go/18), w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia administracyjnego prowadzonej przed Ministrem Rozwoju i Technologii, a dotyczącej części dawnej nieruchomości stanowiącej aktualnie własność Skarbu Państwa (część działki nr [...] z obrębu [...]), nie ma w sprawie komplikacji procesowych związanych z wielopodmiotowością sprawy albowiem stronami są wnioskodawcy oraz Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta m.st. Warszawy. W kontekście tak jednoznacznego stanu faktycznego sprawy niezrozumiałym jest dotychczasowy brak jej załatwienia. Postępowanie administracyjne nie zostało zakończone w terminie określonym przepisami kpa. Minister Rozwoju i Technologii nie tylko nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa, ale także nie uczynił zadość obowiązkom z art. 36 § 1 kpa. Nigdy nie zawiadomiono skarżących o przyczynach zwłoki, ani nie wskazano nowego terminu załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie doszło więc do rażącego naruszenia przepisów kpa dotyczących terminów załatwienia spraw. Zaniechania organu (brak wydania decyzji w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., brak zawiadomienia w trybie art. 36 § 1 kpa) wskazują także na rażące naruszenie przepisów ogólnych kpa, tj.: art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 12 § 1 kpa (rażące naruszenie zasad: praworządności, uwzględniania słusznego interesu obywateli, pogłębiania zaufania oraz szybkości postępowania). Skarżący zaznaczyli, że 18 marca 2022 r. wystosowali ponaglenie, jednakże Minister Rozwoju i Technologii ani nie załatwił niezwłocznie sprawy, ani też nie poinformował skarżących o rozpatrzeniu ponaglenia (art. 37 § 5 i 8 kpa). Wobec złożenia ponaglenia skarżący wyczerpali środki zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według stanowiska skarżących pismo Ministra Rozwoju i Technologii z 26 stycznia 2022 r. nie stanowi załatwienia niniejszej sprawy, która powinna zostać zakończona decyzją administracyjną, pozwalającą na zweryfikowanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym ewentualnego zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491). W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu wskazał, że 6 listopada 2015 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju wpłynął wniosek B. M., K. M., P. M., T. M., D. M. i M. M. z 27 października 2015 r. (który wpłynął do Wojewody Mazowieckiego 30 października 2015 r.) o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy nr PB/2917/50/U z 7 marca 1951 r., w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa. Po otrzymaniu ww. wniosku organ przystąpił do jego analizy i pismem z 11 kwietnia 2016 r. wystąpiono do właściwych organów o nadesłanie akt własnościowych. 26 kwietnia 2016 r. wpłynęła informacja, że przedmiotowe akta znajdują się w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie. Pismem z 8 września 2016 r., a następnie pismami z: 17 kwietnia 2020 r., 24 kwietnia 2020 r. wystąpiono o nadesłanie przedmiotowych akt. 14 września 2020 r. wpłynęły akta własnościowe nieruchomości. Mając na uwadze obecny stan prawny Minister podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, która weszła w życie 16 września 2021 r. postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Zdaniem Ministra przepisy ww. ustawy nie przewidują wydawania decyzji w tym zakresie. Tym samym postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zakończone i nie można zarzucić organowi bezczynności w sprawie. Pismem z 26 stycznia 2022 r. poinformowano strony postępowania o jego umorzeniu z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. bowiem, jak wynikało z akt sprawy, wniosek o stwierdzenie nieważności wpłynął do organu w 2015 r., a więc po ponad 60 latach od dnia doręczenia orzeczenia, które nastąpiło 9 marca 1951 r., a postępowanie nie zostało zakończone. 22 marca 2022 r. skarżący złożyli ponaglenie na bezczynność organu. 12 kwietnia 2022 r. do Ministerstwa Rozwoju i Technologii wpłynęła skarga na bezczynność Ministra. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Minister wskazał, że zasada szybkości postępowania nie jest zasadą nadrzędną w stosunku do innych zasad postępowania wymienionych w kpa. Zasada szybkości postępowania określona w art. 12 kpa jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz rozpatrzenie sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W sprawie podejmowane były czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz wszystkich stron postępowania. Minister podał, że podejmowanie przez referentów wielu czynności materialno-technicznych, w tym w sprawach dotyczących skomplikowanych postępowań, wymagających dużego nakładu pracy i czasochłonnych, wpływa na okres podejmowania czynności w innych sprawach. Powyższe czynności powodują opóźnienie również innych postępowań, które nie wymagają tych działań, jednakże wszystkie postępowania są prowadzone przez tych samych referentów równolegle, z uwzględnieniem konieczności uzupełnienia materiału dowodowego. Ponadto reorganizacja w Ministerstwach w październiku 2020 r., w tym brak możliwości podejmowania niezwłocznie działań, ze względu m.in. na brak pełnomocnictw, co utrudniało wystosowywanie jakiejkolwiek korespondencji w sprawach, uniemożliwiało załatwienie przedmiotowych spraw w terminie wynikającym z art. 36 kpa. Również bardzo duża liczba spraw prowadzonych przez każdego z referentów, stan pandemii, utrudniona ciągłość w pracy (pracownicy pracujący zdalnie) oraz braki kadrowe uniemożliwiają wyprowadzenie zaległości w krótkim czasie. Minister podkreślił, że długotrwałe prowadzenie postępowania wynikało przede wszystkim z faktu prowadzenia przez skarżących postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie, czego mieli pełną świadomość, a co przełożyło się na brak jakichkolwiek interwencji w zakresie prowadzonego postępowania przed Ministrem. Złożone do akt sprawy ponaglenie stanowiło bowiem konsekwencję uzyskania informacji o zakończeniu postępowania z mocy prawa. Zdaniem organu nadzoru za niczym nieuzasadnione należy uznać żądania zasądzenia od organu grzywny w wysokości 4.944,79 zł oraz przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 4.944,79 zł. Zasądzenie od organu sumy pieniężnej, czy też wymierzenie ewentualnej grzywny ma charakter wyjątkowy. Powinny one bowiem przede wszystkim dyscyplinować organ, zaś ich funkcja prewencyjna (czy też restrykcyjna) powinna być uznawana tylko za uzupełniającą. Tym samym zasądzanie sum pieniężnych bądź grzywny winno być stosowane tylko w przypadku uporczywego uchylania się przez organ od wydania decyzji, a także w razie dostrzeżenia w działaniu organu systematycznego działania polegającego na celowym opóźnieniu załatwiania spraw. Indywidualnie występujące opóźnienia, które nie wynikają ze złej woli organu, nie powinny skutkować stosowaniem tak dotkliwych sankcji. Z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych można wywieść generalną zasadę, że wysoką wagę naruszeń prawa przypisuje się tym organom, które prowadzą postępowania w sposób noszący znamiona rażącego niedbalstwa lub rażącej niekompetencji. Wymierzanie grzywny, czy zasądzanie sumy pieniężnej za prowadzenie postępowania z naruszeniem ustawowych terminów, w okolicznościach niniejszej sprawy, należy uznać za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Minister Rozwoju i Technologii pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym jaki przewiduje art. 35 § 3 kpa (termin 2 miesięcy) został w niniejszej sprawie wielokrotnie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek skarżących z 27 października 2015 r. (data wpływu do Ministra: 6 listopad 2015 r.) o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 7 marca 1951 r. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja kończąca postępowanie nieważnościowe nie została wydana. Zdaniem Sądu waloru decyzji administracyjnej załatwiającej indywidualną sprawę administracyjną, o której mowa w art. 104 w zw. z art. 1 pkt 1 kpa, nie ma znajdujące się w aktach sprawy pismo Ministra Rozwoju i Technologii z 26 stycznia 2022 r. jedynie informujące wnioskodawców o umorzeniu z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. prowadzonego postępowania nieważnościowego, wydane na podstawie art. 9 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491). Uszło uwadze Ministra, że to, czy w konkretnej sprawie administracyjnej wystąpiły przesłanki z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. może być sporne, np. w zakresie oceny skuteczności doręczenia kwestionowanej decyzji albo w zakresie oceny, czy dane podanie zawierało żądanie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Jeżeli zatem – zdaniem organu nadzoru - w danej sprawie administracyjnej nastąpił skutek umorzenia postępowania nieważnościowego z mocy prawa (czego w niniejszej sprawie Sąd nie oceniał), to należało skonkretyzować sytuację prawną stron poprzez wydanie decyzji administracyjnej kończącej postępowanie nieważnościowe. Oceniając natomiast stan bezczynności Ministra, licząc od daty otrzymania przez organ wniosku nieważnościowego (11 listopada 2015 r.) do daty orzekania przez Sąd (20 września 2022 r.), z uwzględnieniem w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. wstrzymania biegu terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym wynikającego z ustawodawstwa dotyczącego COVID-19, Sąd uznał, że bezczynność organu nadzoru miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu przekroczenie przez Ministra maksymalnego terminu 2 miesięcy na załatwienie sprawy w postępowaniu nadzorczym miało charakter rażąco nadmierny, skoro organ rozpatruje niniejszy wniosek nieważnościowy od ponad 6 lat, mimo, że akta nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. [...], nr rej. [...], KW [...], Minister otrzymał 14 września 2020 r. Organ miał bowiem możliwość zapoznania się z aktami będącymi w dyspozycji SKO w Warszawie w siedzibie tego organu, skoro - mimo kierowanych do Kolegium pism z 8 września 2016 r. i 17 kwietnia 2020 r. i upływających lat - akta nieruchomości nie zostały Ministrowi wypożyczone. Szczególnie negatywnie należało ocenić fakt braku jakiejkolwiek aktywności Ministra w okresie od 8 września 2016 r. do 17 kwietnia 2020 r. oraz w okresie od 14 września 2020 r. do 26 stycznia 2022 r. Poza tym Minister nie wykonywał obowiązków z art. 36 kpa. Te okoliczności przemawiają za zakwalifikowaniem tak długo trwającej bezczynności Ministra jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podnoszone w odpowiedzi na skargę trudności o charakterze wewnętrznym (organizacyjne, kadrowe) nie miały znaczenia dla oceny wystąpienia w sprawie samego stanu bezczynności i jego kwalifikacji. Takie okoliczności jak: przyjęta przez organ kolejność i tryb rozpatrywania spraw, ilość spraw przypadających do załatwienia na jednego referenta, trwający od 20 marca 2020 r. stan epidemii, konieczność pracy zdalnej, reorganizacja Ministerstwa - nie podlegały kontroli sądu administracyjnego. Rola sądu administracyjnego nie polega bowiem na wykonywaniu czynności z zakresu tzw. kontroli zarządczej (art. 68 ust. 1 i 2 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz.U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm.). Sąd administracyjny nie jest kompetentny do wyjaśniania, gdzie tkwi problem bezczynności organu i czy są to ograniczone możliwości organizacyjno-kadrowe Ministerstwa obsługującego organ. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy zasadne było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3.000 zł Na taki wymiar orzeczonej sankcji finansowej miały wpływ: 1) okres bezczynności organu – ponad 6 lat i procedowanie przez organ nadzoru w warunkach trwającego od 20 marca 2020 r. stanu epidemii SARS-CoV-2, 2) to, że organ, choć w dużych odstępach czasowych, to podejmował próby pozyskania akt własnościowych nieruchomości i uzyskał te akta dopiero po upływie ponad 4 lat, 3) to, że przyczyny bezczynności podyktowane są m.in. okolicznościami o charakterze obiektywnym, tj. prowadzeniem przez organ bardzo dużej ilości spraw z zakresu nieruchomości [...], co jest okolicznością znaną Sądowi z urzędu. Sąd uznał natomiast za bezzasadną skargę w zakresie przyznania od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ppsa. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznała ta strona na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17). W treści skargi nie została zawarta żadna argumentacja w tym zakresie przemawiająca za zasadnością przyznania skarżącym od organu sumy pieniężnej. Opisany wyżej uszczerbek w dobrach skarżących nie wynika z nadesłanych Sądowi akt sprawy. Mając na uwadze stan niniejszej sprawy Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Ministra Rozwoju i Technologii do rozpoznania wniosku z 27 października 2015 r., w części dotyczącej nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 149 § 1a, art. 149 § 2 (pkt 1-3 wyroku) oraz art. 151 (pkt 4 wyroku) w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI