I SAB/Wa 184/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie wypłaty świadczenia, uznając brak kognicji sądu administracyjnego do kontroli czynności materialno-technicznych.
Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezesa ZUS w zakresie niewykonania decyzji przyznającej świadczenie "Aktywni rodzice w pracy", domagając się wypłaty świadczenia wraz z odsetkami. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że brak wypłaty świadczenia jest czynnością faktyczną, a nie aktem administracyjnym podlegającym kontroli sądu. Sąd przychylił się do stanowiska organu, odrzucając skargę jako niedopuszczalną z powodu braku kognicji sądu administracyjnego.
Skarżący P. B. złożył skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zarzucając organowi niewykonanie decyzji z dnia 15 maja 2025 r. przyznającej świadczenie z programu "Aktywny Rodzic – Aktywni rodzice w pracy". Skarżący domagał się zobowiązania organu do wypłaty przyznanego świadczenia wraz z odsetkami za opóźnienie, wskazując, że mimo wydania ostatecznej decyzji i złożenia ponaglenia, świadczenie nie zostało wypłacone. Prezes ZUS wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, podnosząc, że brak wypłaty świadczenia nie jest bezczynnością w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a jedynie czynnością faktyczną. Organ dodatkowo poinformował, że świadczenie zostało już wypłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd uznał, że sama wypłata świadczenia jest czynnością materialno-techniczną, która nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie czynności faktyczne, takie jak wypłata świadczenia, która jest konsekwencją wcześniejszego uwzględnienia wniosku. W związku z tym, skarga została uznana za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, brak wypłaty świadczenia jest czynnością faktyczną (materialno-techniczną), a nie aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a., która podlegałaby kontroli sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej, w tym nad bezczynnością organów, jednakże zakres tej kontroli jest ograniczony do spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wypłata świadczenia jest czynnością faktyczną, która następuje w konsekwencji wydanej decyzji, a nie czynnością, która ustala lub stwierdza uprawnienia lub obowiązki strony. Dlatego też, brak wypłaty świadczenia nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1 - skarga niedopuszczalna
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a.
Ustawa z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O.p.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wypłaty świadczenia jest czynnością faktyczną, a nie aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Sama wypłata takowego świadczenia jest zatem czynnością faktyczną, nie następuje bowiem w formie decyzji administracyjnej albo postanowienia. wypłata świadczenia wychowawczego jako czynność materialno-techniczna nie mieści się w zakresie kontroli sądowoadministracyjnej.
Skład orzekający
Przemysław Żmich
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sprawach świadczeń, rozróżnienie między czynnością materialno-techniczną a aktem administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wypłaty świadczenia, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o prawie do świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną granicę kognicji sądów administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i ubezpieczeń społecznych.
“Czy ZUS może być pozwany za brak wypłaty świadczenia? Sąd administracyjny wyjaśnia granice swojej jurysdykcji.”
Dane finansowe
WPS: 1500 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Wa 184/25 - Postanowienie WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-10-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-08-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Przemysław Żmich /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 658 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 października 2025r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi P. B. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wykonania decyzji z dnia 15 maja 2025 r. nr 010070/684/9707768/2024 postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącemu P. B. wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. Uzasadnienie Pismem z 28 lipca 2025 r. P. B. (dalej: skarżący) złożył skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ) w zakresie niewykonania decyzji z 15 maja 2025 r. o przyznaniu świadczenia z programu "Aktywny Rodzic – Aktywni rodzice w pracy" i wniósł o zobowiązanie organu do wykonania decyzji z 15 maja 2025 r. poprzez wypłatę przyznanego świadczenia oraz zobowiązanie organu do wypłaty świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Skarżący uzasadnił, że 15 maja 2025 r. organ wydał ostateczną decyzję, która uchyliła decyzję odmowną I instancji w sprawie nr 010070/684/9707768/2024 i przyznał skarżącemu prawo do świadczenia "Aktywni rodzice w pracy" na dziecko T. B. za okres od 1 października 2024 r. do 31 maja 2025 r. w wysokości 1500 zł miesięcznie. Skarżący w dniu 14 lipca 2025 r. złożył ponaglenie do organu, jednakże do dnia złożenia skargi organ nie wypłacił świadczenia. W odpowiedzi na skargę z 12 sierpnia 2025 r. organ o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalanie skargi i umorzenie postępowania. Organ uzasadnił, że skarga nie dotyczy bezczynności organu w rozumieniu art. 53 § 2 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002 r.(Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm, dalej: ppsa), a jedynie tyczy się braku wypłaty świadczenia. Ponadto organ wskazał, że w dniu złożenia odpowiedzi na skargę świadczenie zostało już wypłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 ppsa, który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: kpa) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1785) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 ppsa). Powołane przepisy dopuszczają zatem wniesienie skargi na bezczynność organów tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, które zostały wymienione w przywołanym wyżej art. 3 § 2 ppsa. Uwzględniając przedmiot wniesionej skargi odnoszący się do braku dokonywania wypłat świadczenia wychowawczego przez Prezesa ZUS, należy wyjaśnić że świadczenie to przyznane zostało skarżącemu decyzją z dnia 15 maja 2025 r. nr 010070/684/9707768/2024. Sama wypłata takowego świadczenia jest zatem czynnością faktyczną, nie następuje bowiem w formie decyzji administracyjnej albo postanowienia. Natomiast inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa musi dotyczyć określonych uprawnień lub obowiązków określonych przepisami prawa. Wypłata świadczenia następuje jako konsekwencja uprzedniego uwzględnienia wniosku o wypłatę świadczenia wychowawczego. Organ przez czynność tą nie ustala jednak, nie stwierdza uprawnień bądź też obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa – co w konsekwencji oznacza, że wypłata świadczenia wychowawczego jako czynność materialno-techniczna nie mieści się w zakresie kontroli sądowoadministracyjnej. Analiza skargi prowadzi do stwierdzenia, że sama skarga jest niedopuszczalna, przedmiot zaskarżenia nie mieści się bowiem w zakresie przedmiotowym powołanego wcześniej art. 3 § 2 i 2a ppsa. Skarga została wniesiona w sprawie znajdującej się poza kognicją sądu administracyjnego, zatem stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Sąd taką skargę odrzuca. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi § 3 powołanego ostatnio artykułu. Marginalnie należy zaznaczyć, że organ poinformował o wypłacie świadczenia wychowawczego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI