Orzeczenie · 2022-06-28

I SAB/WA 182/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2022-06-28

NSAnieruchomościŚredniawsa

nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniebezczynność organuKodeks postępowania administracyjnegonowelizacja KPAstwierdzenie nieważności decyzjiorzeczenie z PRLWSA Warszawa

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Skarga została wniesiona przez M. J., A. M. i J. J. przeciwko Ministrowi Rozwoju i Technologii z powodu bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 6 września 2021 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z 8 stycznia 1972 r. dotyczącego odszkodowania za wywłaszczone działki. Skarżące podniosły, że decyzja rażąco narusza prawo, ponieważ skierowano ją do osoby nieżyjącej, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Pomimo złożenia ponaglenia, organ nie wydał decyzji merytorycznej, a jedynie pismo o umorzeniu postępowania z mocy prawa na podstawie nowelizacji KPA z 11 sierpnia 2021 r. Skarżące zarzuciły organowi opieszałość, lekceważenie przepisów i celowe zaniechanie. Minister Rozwoju i Technologii wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że postępowanie umorzyło się z mocy prawa zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, ponieważ od doręczenia orzeczenia z 1972 r. do złożenia wniosku minęło blisko 50 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za częściowo zasadną. Sąd zobowiązał Ministra do rozpoznania wniosku w terminie jednego miesiąca, stwierdzając jednocześnie, że organ dopuścił się bezczynności. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, wskazując, że wynikała ona z błędnej interpretacji przepisów nowej ustawy, a nie z celowego działania organu. Sąd oddalił również żądanie przyznania sumy pieniężnej, uznając, że nie ma podstaw do jej przyznania, a celem postępowania nie jest ustalanie szkody. Wyrok nakazuje organowi merytoryczne rozpoznanie wniosku, mimo że organ sam uznał postępowanie za umorzone z mocy prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o umorzeniu postępowania z mocy prawa na podstawie nowelizacji KPA z 2021 r. oraz wymogi dotyczące stwierdzenia bezczynności organu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA i konieczności potwierdzenia tego umorzenia aktem administracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bezczynność organu administracji w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1972 r. uzasadnia zobowiązanie organu do jej rozpoznania, mimo że organ uznał postępowanie za umorzone z mocy prawa na podstawie nowelizacji KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku, stwierdzając bezczynność, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie, co stanowi bezczynność. Jednakże, błędna interpretacja przepisów nowelizacji KPA przez organ, a nie celowe działanie, wykluczyła rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że umorzenie z mocy prawa wymaga potwierdzenia aktem administracyjnym.

Czy umorzenie postępowania administracyjnego z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie KPA wymaga potwierdzenia decyzją administracyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że umorzenie z mocy prawa wymaga potwierdzenia odpowiednim aktem administracyjnym dla zapewnienia pewności i bezpieczeństwa prawnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo WSA i NSA, wskazując, że nawet jeśli umorzenie następuje z mocy prawa, konieczne jest jego potwierdzenie aktem stosowania prawa, aby skonkretyzować sytuację prawną stron.

Czy w przypadku stwierdzenia bezczynności organu można przyznać skarżącemu sumę pieniężną na podstawie art. 149 § 2 ppsa?

Odpowiedź sądu

Tak, ale sąd odmówił jej przyznania w tej sprawie, uznając brak podstaw do jej zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter represyjno-dyscyplinujący i powinno być stosowane, gdy istnieje obawa, że organ nie wyda rozstrzygnięcia bez dodatkowej sankcji. W tej sprawie, wobec zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, sąd nie widział takiej konieczności. Ponadto, celem postępowania nie jest ustalanie szkody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zobowiązano Ministra Rozwoju i Technologii do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1972 r. w terminie jednego miesiąca. Stwierdzono bezczynność organu, ale nie rażące naruszenie prawa. Oddalono skargę w pozostałej części.

Przepisy (25)

Główne

u.zm.k.p.a. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Sąd uznał, że wymaga to potwierdzenia aktem administracyjnym.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7