I SAB/Wa 164/21

I SAB/Wa 164/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula
Elżbieta Lenart /przewodniczący/
Jolanta Dargas /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
658
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 768/22 - Wyrok NSA z 2023-09-19
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę na bezczynność
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), asesor WSA Anna Fyda - Kawula, , po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. (data wpływu do organu [...] lipca 2021 r.) T. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...].
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie podnosząc, że skarżący nie ma interesu prawnego z uwagi na to, że osoba wnosząca podanie o wznowienie postępowania nie była jego stroną. Ponadto wyjaśniono, że decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Prezydent [...] zatwierdził podział nieruchomości, a skarżący składając podanie o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją nie był stroną postępowania, w związku z czym postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania.
Ponagleniem z dnia [...] czerwca 2021 r. (data wpływu do organu [...] lipca 2021 r.) skarżący wezwał organ do rozpatrzenia jego wniosku o wznowienie postępowania.
Organ podniósł, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania bez zachowania terminu wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a. nie jest wynikiem złej woli, ale związane jest z sytuacją epidemiczną w kraju, dużą ilością składanych wniosków przy braku dostatecznej ilości pracowników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje w pierwszej kolejności, że była ona dopuszczalna – jej wniesienie zostało poprzedzone wniesieniem przez skarżącego ponaglenia. Nie podlegała odrzuceniu z uwagi na to, że skarżący złożył podanie, do rozpatrzenia którego organ administracji publicznej zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego jest zobowiązany.
Sąd zauważa w tym miejscu, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego treścią, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).
Zgodnie z ustawową definicją bezczynność jest to stan, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 (k.p.a.) lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (k.p.a.]" (art. 37 ust. 1 pkt 1 k.p.a.). Oznacza to a contrario, że organ nie będzie bezczynny tylko wówczas, gdy załatwi sprawę w terminie wyjściowym określonym prawem, albo przynajmniej w dodatkowym terminie przez siebie wyznaczonym. Równocześnie skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy przez organ wyższego stopnia na skutek ponaglenia (art. 37 § 6 pkt 2 lit. a k.p.a.) stanowi o wyznaczeniu "nowego terminu załatwienia sprawy" (por. art. 36 ust. 1 k.p.a.). Organ prowadzący postępowanie jest bowiem związany postanowieniem wydanym na skutek ponaglenia (art. 37 ust. 6 i 7 k.p.a.).
Dodatkowo wskazać należy, że organ prowadzący postępowanie oprócz zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) jest związany zasadą prawdy obiektywnej, która wyraża się w obowiązku organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). Konsekwentnie, jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej czy postanowienia, nie można mu zarzucić bezczynności.
Bezsprzecznie termin załatwienia sprawy rozpoczął swój bieg w przedmiotowej sprawie w dniu [...] kwietnia 2021 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek o wznowienie postępowania. Przyjmując regulacje art. 35 § 1 k.p.a. oraz mając na względzie maksymalne terminy załatwienia sprawy, jej rozstrzygnięcie powinno zatem nastąpić bez zbędnej zwłoki, a maksymalnie do dnia [...] czerwca 2021 r. (w terminie dwóch miesięcy). Należy jednak zauważyć, że przekroczenie terminu ustawowego załatwienia sprawy było nieznaczne, bo już [...] lipca 2021 r. organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem o wznowienie postępowania. Zaznaczyć przy tym należy ponownie, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Nie jest też uprawniony do zobowiązania organu, jak chciałby tego skarżący, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, do zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia określonej treści.
Równocześnie skład orzekający w niniejszej sprawie, jak wskazano wyżej, stoi na stanowisku, że wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy przez organ wyższego stopnia na skutek ponaglenia (art. 37 § 6 pkt 2 lit. a k.p.a.) stanowi o wyznaczeniu "nowego terminu załatwienia sprawy" (por. art. 36 ust. 1 k.p.a.). Organ prowadzący postępowanie jest bowiem związany postanowieniem wydanym na skutek ponaglenia (art. 37 ust. 6 i 7 k.p.a.). Tymczasem jak wynika z akt sprawy do organu w tej samej dacie wpłynęła skarga na bezczynność i ponaglenie, co oznacza, że organ wyższego stopnia pozbawiony został wskutek takiego działania skarżącego możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie zasadności bądź nie ponaglenia. Zastosowanie nadmiernego rygoryzmu procesowego i uznanie, że w tej sytuacji organ pozostawał w bezczynności wypaczałoby instytucję skargi na bezczynność mającej zapobiegać sytuacjom, gdzie organ nie rozstrzyga spraw terminowo, nie podejmując jednakże niezbędnych działań procesowych, które miały miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, aby mówić o bezczynności przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz również nie może znajdować żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach sprawy. W tej sprawie okoliczności faktyczne (konieczność ustalenia czy skarżącemu przysługuje legitymacja do zainicjowania postępowania o wznowienie postępowania) wskazują, że Prezydent [...] nie pozostawał w bezczynności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.