I SAB/Wa 163/21

I SAB/Wa 163/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/
Anna Falkiewicz-Kluj
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art 149 par 1 pkt 3 i par 1a, art 161 par 1 pkt , art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj po rozpoznaniu w dniu 28 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skarg E.T. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] stycznia 1987 r, nr [...]; 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej E.T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
E. T. pismem z [...] czerwca 2021 r. wniosła skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] stycznia 1987 r., nr [...], w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej we wsi [...], stanowiącej byłą własność jej matki A. T..
Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Wa 163/21.
Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji, stwierdzenie, że organ dopuścił się rażącej bezczynności, przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości określonej art. 149 § 2 ppsa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że wnioskiem z [...] października 2019 r. zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji - w części dotyczącej nieruchomości nr [...] objętej księgą wieczystą nr KW [...]. Podała, że Minister wszczął postępowanie nieważnościowe i wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy do [...] czerwca 2020 r. Dodała, że nawet przyjmując, iż sprawa niniejsza miała charakter sprawy szczególnie skomplikowanej, z czym się nie zgadza, postępowanie wszczęte [...] stycznia 2020 r. powinno się zakończyć [...] marca 2020 r. Zaznaczyła, że korzysta z elektronicznego sposobu komunikowania się z organem, a zatem [...] marca 2020 r. powinna mieć na swojej skrzynce ePUAP decyzję Ministra. Tymczasem upłynął ponad rok, a organ nadal nie załatwił sprawy.
Skarżąca dodała, że nic jej nie wiadomo, aby organ podejmował jakiekolwiek czynności zmierzające do wydania decyzji, poza zwróceniem się do Urzędu Gminy
w [...] z zapytaniem czy posiada dokumenty dotyczące sprawy. Podniosła, że zapytanie to zostało wysłane drogą listowną, pomimo możliwości skorzystania z elektronicznych form komunikowania się między urzędami państwowymi oraz pomimo przedłożenia przez nią dokumentu, który zawierał już żądane informacje.
Zdaniem skarżącej organ początkowo działał przewlekle, jeśli nie pozornie. Upływ czasu spowodował natomiast, że organ znalazł się w bezczynności.
Skarżąca wskazała, że pismem z [...] czerwca 2021 r. wniosła ponaglenie. Minister dwukrotnie informował o nowym terminie załatwienia sprawy, wskazując jako powód przesunięcia w czasie wydania decyzji dużą liczbę tego rodzaju spraw, które są rozpatrywane według kolejności wpływu.
Zdaniem skarżącej Minister dopuścił się rażącej bezczynności, gdyż po upływie ponad roku od wszczęcia postępowania nie wydał rozstrzygnięcia. Skarżąca zaznaczyła, że gdyby nie występowanie po stronie organu stanu bezczynności lub początkowo przewlekłości uzyskałaby rozstrzygnięcie ostateczne w stanie prawnym obowiązującym przed [...] czerwca 2021 r. i w przypadku niezadowolenia z rozstrzygnięcia mogłaby poddać je skutecznej kontroli sądu administracyjnego.
Podniosła, że do Sejmu [...] marca 2021 r. wpłynął projekt ustawy o zmianie kpa, w którym znalazły się zapisy bardzo niekorzystne dla niej, przewidujące brak możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat.
Skarżąca zaznaczyła, że uruchomiła szereg postępowań sądowych zależnych i miała prawo oczekiwać, że ich wynik będzie korzystny w dotychczas obowiązującym stanie prawnym. Wskazała, że w sprawie występuje także inny powód, dla którego bezczynność zagraża jej sytuacji prawnej. Podała, że Gmina [...] podejmuje działania zmierzające do nieodpłatnego przejęcia nieruchomości nr [...] na własność pod pozorem wykorzystania jej na cele sportowe. Skarżąca zaznaczyła, że utrata możliwości odzyskania przez nią nieruchomości, czy to w wyniku zajścia niekorzystnych zmian prawnych, czy to w wyniku doprowadzenia przez [...] do wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, uzasadnia przyznanie jej kwoty maksymalnej.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej odrzucenie albo oddalenie jako niezasadnej. Uzasadniając odrzucenie skargi wskazał, że wniesienie przez E. T. skargi na bezczynność nastąpiło przed upływem siedmiu dni od otrzymania przez organ ponaglenia. Dodał, że niezłożenie ponaglenia z odpowiednim wyprzedzeniem, tj. co najmniej siedmiodniowym przed wniesieniem skargi stanowi brak formalny skargi skutkujący jej odrzuceniem.
Z ostrożności procesowej wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że rozpatrzenie wniosku w ustawowym terminie nie było możliwe z powodu konieczności rozpatrywania podań według kolejności wpływu. Minister podkreślił, że sprawa ma skomplikowany stan faktyczny (z uwagi, m.in. na niepełny materiał dowodowy). W celu odnalezienia dokumentacji dotyczącej decyzji Naczelnika Gminy [...] wystąpił do Urzędu Gminy [...] (pismo z [...] marca 2020 r.), Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] (pismo z [...] czerwca 2021 r.) oraz Starostwa Powiatowego w [...] (pismo z [...] lipca 2021 r.). Zaznaczył, że obecnie oczekuje na odpowiedź z Archiwum Państwowego w [...] oraz ze Starostwa w [...]. Minister wyjaśnił, że w związku z tym skarżąca otrzymała zawiadomienie, w którym termin załatwienia sprawy został przedłużony do [...] września 2021 r.
Po odebraniu odpowiedzi na skargę skarżąca w piśmie z [...] sierpnia 2021 r. obszernie odniosła się do stanowiska organu zawartego w tej odpowiedzi .
Pismem z [...] sierpnia 2021 r. E. T. wniosła skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z
[...] stycznia 1987 r., nr [...], w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej na terenie wsi [...] stanowiącej byłą własność jej matki.
Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Wa 270/21.
Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra do niezwłocznego wydania decyzji oraz o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosła także o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości maksymalnej określonej art. 149 § 2 ppsa oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania skarżąca przedstawiła przebieg postępowania, jak w skardze na bezczynność i częściowo tożsame argumenty. Dodała, że po otrzymaniu skargi na bezczynność organ zaczął podejmować czynności w sprawie, zwracając się drogą elektroniczną do Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...], co w jej ocenie stanowi o przejściu ze stanu bezczynności do stanu przewlekłości. Organ przedłużył także termin rozpoznania sprawy do [...] września 2021 r., co w ocenie skarżącej nie znajduje
oparcia w art. 36 § 3 kpa. Skarżąca podała, że nie widząc oznak efektywnego działania organu złożyła [...] sierpnia 2021 r. ponaglenie. Odniosła się obszernie do odpowiedzi organu na ponaglenie. Wskazała, że organ działa powoli i nieefektywnie, co wskazuje, że działa na zwłokę. Brak harmonogramu działań powoduje, że skarżąca nie ma możliwości przeciwdziałania niewłaściwemu działaniu organu. Podniosła, że organ podejmował czynności i występował z zapytaniami do różnych instytucji (np. Archiwum Państwowe w [...]), w sytuacji kiedy skarżąca samodzielnie wcześniej z takimi pytaniami występowała do tych podmiotów.
W ocenie skarżącej przewlekłość postępowania jest oczywista i rażąca.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że sprawa ma skomplikowany stan faktyczny (z uwagi, m.in. na niepełny materiał dowodowy). Wyjaśnił, że wysłane zostało do skarżącej zawiadomienie, w którym termin załatwienia sprawy został przedłużony do [...] września 2021 r. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego opieszałości w działaniach Ministra mającej wynikać z prowadzonych do niedawna w Sejmie prac nad nowelizacją Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 158 § 2 kpa), organ wskazał, że prowadzone w sejmie prace legislacyjne nie mają wpływu na prowadzone przez niego postępowania administracyjne. Dodał, że działa na podstawie przepisów prawa obowiązującego, a nie projektowanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z
27 października 2021 r., na podstawie art. 111 § 1 ppsa, połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg E. T. na bezczynność organu (sygn. akt I SAB/Wa 163/21) i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (sygn. akt I SAB/Wa 270/21) oraz postanowił prowadzić je pod sygn. akt I SAB/Wa 163/21.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznał wniosek skarżącej i wydał [...] września 2021 r. decyzję nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] stycznia 1987 r., nr [...], w części dotyczącej działki nr [...], położonej we wsi [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Skargi są w znacznej części zasadne.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ppsa sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a ppsa sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W przypadku skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania ich wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 kpa. Stosownie do art. 37 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa (bezczynność), lub gdy postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - do organu prowadzącego postępowanie.
Wniesione skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ są dopuszczalne, gdyż skarżąca dopełniła wymogu formalnego wyczerpania środków zaskarżenia przed ich złożeniem, składając [...] czerwca 2021 r. oraz [...] sierpnia 2021 r. ponaglenia.
Odnosząc się do twierdzenia organu, że skarga na bezczynność powinna być odrzucona z uwagi na jej złożenie przed upływem siedmiu dni od wniesienia ponaglenia, wskazać należy, że stanowisko to jest chybione.
Zgodnie z art. 53 § 2b ppsa skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wobec tego nie można przyjmować, że skargę można złożyć dopiero po upływie terminu, w którym zgodnie z art. 37 § 5 kpa właściwy organ administracji byłby zobowiązany rozpatrzyć ponaglenie. Taka wykładnia prawa prowadziłaby do przyjęcia, że istnieje dodatkowy, nie przewidziany przez prawo, warunek od którego zależy dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania (por. wyroki NSA z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1314/19, z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2558/19, z 29 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2012/19). Wobec tego nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi na bezczynność.
Wskazać należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać
w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 kpa). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). W myśl reguły z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z tym że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). Przy czym do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 kpa). Zgodnie z art. 36 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanej w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa (por. np. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.
Przewlekłość postępowania administracyjnego została natomiast zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 2 kpa. Wynika z niego, że przewlekłe prowadzenie postępowania wystąpi wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Jest to brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje takie przypadki prowadzenia postępowania, jak np.: wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy, stan zastoju procesowego wynikający z zaniechania lub wadliwości działań organu.
Skarżąca zarzuciła organowi zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania. Zarzuty te są zasadne.
Wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] z [...] stycznia 1987 r. wpłynął do organu [...] stycznia 2020 r. Zatem jednomiesięczny termin do rozpoznania wniosku upływał [...] lutego 2020 r., a w przypadku uznania sprawy za szczególnie skomplikowaną [...] marca 2020 r. Przed upływem tych terminów organ powinien załatwić sprawę albo zgodnie z art. 36 § 1 kpa powiadomić stronę o nowym terminie jej załatwienia, z podaniem przyczyn zwłoki oraz z pouczeniem o prawie wniesienia ponaglenia.
Z akt sprawy wynika, że organ dopiero pismem z [...] marca 2020 r. zawiadomił stronę, że złożony wniosek zostanie rozpatrzony do [...] czerwca 2020 r. Pismem z tej samej daty wystąpił do Urzędu Gminy w [...] o przeprowadzenie kwerendy w archiwum zakładowym w celu odszukania ewentualnie posiadanych dokumentów dotyczących decyzji z [...] stycznia 1987 r. Pomimo, że [...] marca 2020 r. wpłynęła odpowiedź Wójta na powyższe pismo organ nie podejmował żadnych czynności. Następnie pismami z [...] lipca 2020 r. i [...] grudnia 2020 r. wyznaczał nowe terminy rozpatrzenia sprawy, ostatni na [...] września 2021 r.
Dopiero po złożeniu przez skarżącą ponaglenia z [...] czerwca 2021 r. i skargi na bezczynnosć organ pismami z [...] czerwca 2021 r. oraz z [...] lipca 2021 r. wystąpił do Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] oraz do Starostwa Powiatowego w [...] o udzielenie informacji, odnośnie posiadania akt zakończonych decyzją Naczelnika Gminy [...] z [...] stycznia 1987 r. Pismem z [...] lipca 2021 r. organ udzielił odpowiedzi na ponaglenie skarżącej.
Jak wynika z akt sprawy organ rozpatrywał wniosek skarżącej zbyt długo, podejmując po wpłynięciu wniosku jedną czynność (pismo z [...] marca 2020 r.), a następnie kierował pisma informujące o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i dopiero na skutek złożonej skargi na bezczynność podjął działania zmierzające do zakończenia postępowania. Jak wyżej wskazano organ pozostawał więc w bezczynności oraz przewlekle prowadził postępowanie, gdyż na początku podejmował czynności w dużym odstępie czasu nie koncentrując ich, działał opieszale, niesprawnie pomimo ponagleń i pism skarżącej.
Organ wydał decyzję dopiero [...] września 2021 r., a zatem stan bezczynności ustał po wniesieniu skargi, przed dniem wydania niniejszego wyroku.
Sąd uznał, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły i do dnia wniesienia skargi pozostawał w bezczynności. Stan ten ustał dopiero na skutek wydania decyzji z [...] września 2021 r. Wydanie decyzji skutkowało koniecznością umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (pkt 3 sentencji wyroku).
O ile bowiem oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania, to ustanie bezczynności nie zwalnia Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie istotnie wystąpiła bezczynność i czy miała ona miejsce rażącym naruszeniem prawa. To samo dotyczy oceny w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania, która może być dokonana, jeśli skarga w tym zakresie została wniesiona przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19).
Stwierdzając w niniejszej sprawie bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd uznał (z przyczyn wyżej omówionych), że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Od dnia wpłynięcia wniosku skarżącej ([...] stycznia 2020 r.) do dnia wydania decyzji upłynęło półtora roku. Niewątpliwie zatem znacznie przekroczone zostały terminy przewidziane dla rozpoznania sprawy, wskazane w przepisach art. 35 kpa. Organ pozostawał bezczynny, a także działał opieszale, nie koncentrował dowodów.
Sąd dokonując oceny bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania oraz charakteru zwłoki uwzględnił okoliczność, że zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6) ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 i poz. 567) oraz ustawą nowelizującą z 31 marca 2020 r. (Dz. U. Nr 568) w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów w postępowaniach administracyjnych ulega zawieszeniu na ten okres (tj. od 14 marca 2020 r.). Natomiast zgodnie z art. 15 zzs ust. 10 pkt 1) ustawy w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub epidemii przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. Na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) art. 15 zzs został uchylony. Zmiana ta weszła w życie 16 maja 2020 r. Jednakże na mocy art. 68 ust. 7 ostatnio wymienionej ustawy, terminy biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Oznacza to, że ustanie przyczyny powodującej zawieszenie biegu terminu nastąpiło [...] maja 2020 r. Z powyższych względów przy ocenie bezczynności organu Sąd nie uwzględnił okresu od [...] marca 2020 r. do [...] maja 2020 r.
Z przyczyn wyżej omówionych nie zmienia to jednak oceny, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały charakter rażący.
Konieczność dotarcia do akt postępowania zwykłego zakończonego decyzją z [...] stycznia 1987 r. przez tak długi okres czasu nie stanowi usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpatrywaniu sprawy. Także rozpatrywanie podań według kolejności wpływu oraz skomplikowany charakter sprawy nie są okolicznościami uzasadniającymi tak długie prowadzenie postępowania. Kwestia organizacji pracy w organie i obsady kadrowej pozostają poza oceną Sądu.
Dlatego Sąd z mocy art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa orzekł jak w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku.
Sad uznał, za niezasadne wnioski skarżącej o przyznanie sum pieniężnych na podstawie art. 149 § 2 ppsa i w tej części skargi oddalił. Z treści powołanego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił uznaniu sądu uprawnienie do rozstrzygania w tym zakresie (w przywołanym przepisie użyto słowa "może"). Przyznanie sumy pieniężnej nie jest zatem obligatoryjne. Zastosowanie tej instytucji mogą uzasadniać tylko szczególne okoliczności sprawy, w tym obawa, że bez zastosowania tego środka orzeczenie organu nie zostanie wydane. W niniejszych sprawach taka sytuacja nie wystąpiła. Suma pieniężna poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W związku z tym wnioski o przyznanie sum pieniężnych powinny zawierać uzasadnienia, w których skarżąca powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością i przewlekłością postępowania. W niniejszych sprawach skarżąca nie wskazała natomiast, czy i ewentualnie jaką szkodę poniosła w skutek działań organu. Podała, że projektowana (w dacie sporządzania skargi) zmiana przepisu art. 156 § 1 kpa nie pozwoli organowi na zakończenie postępowania. Jednakże organ rozpoznał merytorycznie wniosek skarżącej decyzją z [...] września 2021 r. Sąd wziął również pod uwagę okoliczność, że choć przedmiotowe postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły, a także organ dopuścił się bezczynności, to jednak Minister rozpoznał wniosek skarżącej i wydał decyzję. Odpadła więc funkcja dyscyplinująca, jaką ma, m.in. spełniać suma pieniężna.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa orzekł jak w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku. W pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, a w pkt 4 na podstawie art 151 ppsa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa. Na koszty te składają się uiszczone wpisy sądowe od skarg (pkt 5 sentencji).