I SAB/Wa 63/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-03-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
Rzecznik Praw Obywatelskichbezczynnośćsąd administracyjnywłaściwość sąduniedopuszczalność skargipostępowanie administracyjne

WSA w Warszawie odrzucił skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich, uznając, że działania RPO nie podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Skarga została wniesiona przez J. K. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie rozpoznania skargi z 22 grudnia 2024 r. na Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Sąd administracyjny uznał, że Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest organem administracji publicznej, a jego działania nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. K. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie rozpoznania skargi z 22 grudnia 2024 r. na Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności RPO. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o odrzucenie skargi. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w szczególności art. 3 § 2, stwierdził, że kontrola sądu administracyjnego obejmuje sprawy dotyczące działalności administracji publicznej. Podkreślono, że Rzecznik Praw Obywatelskich jest samodzielnym, konstytucyjnym organem ochrony prawa, niezależnym od innych organów państwowych, a jego działalność nie jest objęta zakresem kontroli sądu administracyjnego. Ugruntowane orzecznictwo wskazuje, że rozpatrywanie wniosków przez RPO nie odbywa się w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a ocena jego działań nie należy do sądu administracyjnego. W związku z tym, że działania RPO nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, wniesiona skarga została uznana za niedopuszczalną i odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, działania Rzecznika Praw Obywatelskich podejmowane na podstawie przepisów ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Rzecznik Praw Obywatelskich jest samodzielnym, konstytucyjnym organem ochrony prawa, niezależnym od innych organów państwowych. Jego działalność nie jest objęta zakresem kontroli sądu administracyjnego, który orzeka w sprawach dotyczących działalności administracji publicznej. Ugruntowane orzecznictwo potwierdza, że ocena działań RPO nie należy do sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych sprawach.

p.p.s.a. art. 58 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę postanowieniem.

Konstytucja RP art. 210

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzecznik Praw Obywatelskich w swojej działalności jest niezawisły, niezależny od innych organów państwowych i odpowiada jedynie przed Sejmem.

u.RPO art. 11 § 1

Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich

Rzecznik po zapoznaniu się z wnioskiem może podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu środków, przekazać sprawę lub nie podjąć sprawy, zawiadamiając wnioskodawcę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest organem administracji publicznej. Działania Rzecznika Praw Obywatelskich nie podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest organem administracji publicznej. rozpatrywanie przez Rzecznika Praw Obywatelskich kierowanych do niego wniosków nie następuje w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. ocena podejmowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich działań nie należy do sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Bożena Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych i wyłączenie spod ich kontroli działań Rzecznika Praw Obywatelskich."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których przedmiotem skargi są działania Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i postępowaniem przed sądami administracyjnymi, ponieważ precyzuje granice ich jurysdykcji.

Czy Rzecznik Praw Obywatelskich jest poza kontrolą sądów administracyjnych? WSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Wa 63/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie rozpoznania skargi z 22 grudnia 2024 r. postanawia: - odrzucić skargę -
Uzasadnienie
Pismem z 24 lutego 2025 r. J. K. wniósł skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie rozpoznania skargi z 22 grudnia 2024 r. na Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej.
W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także, na mocy art. 3 § 3 tej ustawy, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jednocześnie na gruncie art. 4 omawianej ustawy sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W rozpoznawanej sprawie J. K. zaskarżył bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie rozpoznania skargi z 22 grudnia 2024 r. na Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej.
Stwierdzić należy, że niniejsza sprawa nie należy do spraw z zakresu administracji publicznej, bowiem Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest organem administracji publicznej. Jest on natomiast samodzielnym konstytucyjnym organem ochrony prawa (rozdział 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.). Stosownie do treści art. 210 Konstytucji RP Rzecznik Praw Obywatelskich w swojej działalności jest niezawisły, niezależny od innych organów państwowych i odpowiada jedynie przed Sejmem na zasadach określonych w ustawie. Tryb rozpatrywania spraw należących do kompetencji tego organu uregulowany został w przepisach ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, zgodnie z którymi zarówno o sposobie działania jak i o podjętych środkach prawnych w danej sprawie decyduje autonomicznie Rzecznik Praw Obywatelskich.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 627 ze zm.), Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania, przekazać sprawę według właściwości lub nie podjąć sprawy – każdorazowo zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i powszechnych ugruntowane jest zaś stanowisko, że rozpatrywanie przez Rzecznika Praw Obywatelskich kierowanych do niego wniosków nie następuje w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Dlatego też ocena podejmowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich działań nie należy do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia 9 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SAB 41/98; z dnia 9 lutego 2000 r. sygn. akt II SA 2652/99, z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. I OSK 3272/14, z dnia 12 maja 2017 r., sygn. I OZ 589/17).
Skoro działania Rzecznika Praw Obywatelskich podejmowane na podstawie przepisów ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego to należy uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna. Wobec powyższego, Sąd nie jest uprawniony do badania zasadności i legalności niepodjętych czynności.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI