I SAB/Wa 149/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z 1948 r. w sprawie prawa własności czasowej do nieruchomości, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu i wymierzając grzywnę.
Skarżący zarzucili Prezydentowi m.st. Warszawy bezczynność w rozpoznaniu wniosku z 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez organ. Zobowiązano Prezydenta do rozpoznania wniosku w terminie trzech miesięcy, umorzono postępowanie w części, w której sprawa została już załatwiona, oraz wymierzono organowi grzywnę w wysokości 2000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 31 marca 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości. Skarżący zarzucili organowi rażące naruszenie przepisów postępowania i długotrwałe zwlekanie z załatwieniem sprawy, mimo że postępowanie zostało reaktywowane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 2018 r. Sąd stwierdził, że organ prowadził postępowanie przez ponad 4 lata od doręczenia decyzji SKO, wydając decyzje kończące sprawę w części dopiero po blisko 4 latach od upływu ustawowych terminów. W ocenie Sądu, podjęte przez organ czynności nie usprawiedliwiały tak znacznego przekroczenia terminów, a ignorowanie postanowienia SKO o wyznaczeniu dodatkowego terminu świadczyło o rażącym naruszeniu prawa. W związku z tym, Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku w pozostałej części w terminie trzech miesięcy, umorzył postępowanie w części, w której sprawa została już załatwiona, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł oraz oddalił skargę w części dotyczącej wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości, trwająca ponad 4 lata od doręczenia decyzji SKO i ponad rok od wyznaczonego przez SKO terminu, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ponad 4-letnia zwłoka w załatwieniu sprawy, mimo posiadania przez organ materiału dowodowego i ignorowania postanowienia organu wyższego stopnia, świadczy o rażącym naruszeniu prawa. Podjęte przez organ czynności nie usprawiedliwiały tak znacznego przekroczenia terminów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 § 1
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 § 1a
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z 1948 r. trwająca ponad 4 lata od decyzji SKO. Rażące naruszenie prawa przez organ, przejawiające się w ignorowaniu postanowień organu wyższego stopnia i braku efektywnego prowadzenia postępowania. Niewystarczające usprawiedliwienia organu dla znacznego przekroczenia terminów załatwienia sprawy.
Odrzucone argumenty
Wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej (oddalony).
Godne uwagi sformułowania
o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny Uchybienie terminowi wyznaczonemu przez organ wyższego stopnia wyniosło zatem ponad rok, co świadczy o tym, że postanowienie z dnia 10 marca 2021 r. zostało w istocie przez Prezydenta m.st. Warszawy zignorowane.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
przewodniczący
Dorota Kozub-Marciniak
członek
Mateusz Rogala
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu w sprawach dotyczących dekretu warszawskiego. Skuteczność skargi na bezczynność i konsekwencje dla organu (grzywna)."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw związanych z dekretami o gruntach warszawskich i długotrwałym postępowaniem administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy bardzo starego wniosku (z 1948 r.) i pokazuje, jak długo może trwać postępowanie administracyjne, nawet po interwencji sądu. Pokazuje też konsekwencje dla organu, który dopuszcza się rażącej bezczynności.
“Wniosek o własność nieruchomości z 1948 roku wciąż nierozpatrzony? Sąd ukarał Prezydenta Warszawy za bezczynność!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Wa 149/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-10-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/ Dorota Kozub-Marciniak Mateusz Rogala /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 par.1, pkt 1 i 3 i par. 1a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. D., A. G., L. D., M. B., P. W. i M. W. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej 1. zobowiązuje Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia 31 marca 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do części nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, o którym mowa w pkt 1 - w zakresie dotyczącym obecnych działek ewidencyjnych nr: [...]; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 5. oddala skargę w pozostałej części; 6. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżących R. D., A. G., L. D., M. B., P. W. i M. W. solidarnie kwotę 682 (sześćset osiemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W piśmie z dnia 14 lutego 2022 r. R. D., A. G., L. D., M. B., P. W. i M. W. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w rozpoznaniu wniosku z dnia 31 marca 1948 r. (błędnie określonego w skardze jako wniosek z dnia 31 grudnia 1948 r.) o przyznanie własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej nr hip. "[...] nr [...] – [...]". Skarżący zarzucili organowi rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) poprzez ich niestosowanie, art. 36 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe stosowanie oraz art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewykonanie. Mając powyższe na uwadze, skarżący wnieśli o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu wyroku, 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego postępowania, 3) stwierdzenie, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) przyznanie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz 5) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że postępowanie w przedmiocie opisanego na wstępie wniosku toczy się jako reaktywowane ostateczną i prawomocną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2018 r. nr KOC/7415/Go/17 o stwierdzeniu nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] lutego 1952 r. nr [...], w drodze którego odmówiono ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] w [...], oznaczonej nr hip.: "[...] nr [...]". W październiku 2018 r. akta sprawy zostały przekazane organowi wraz z prawomocną decyzją SKO z dnia 8 sierpnia 2018 r. Organ prowadzi zatem postępowanie już blisko 3,5 roku. Od końca 2019 r. nie podjął żadnej czynności realnie służącej załatwieniu sprawy za wyjątkiem zwrócenia się do uprawnionego geodety o sporządzenie tzw. opracowania geodezyjnego, które było jedynym pozostałym do pozyskania dowodem, potrzebnym do rozstrzygnięcia sprawy. Według oświadczeń zawartych w pismach organu, umowę na sporządzenie takiego opracowania Prezydent m.st. Warszawy zawarł dopiero w dniu 16 lipca 2020 r. Pomimo zamówienia opracowania geodezyjnego przez wiele miesięcy nie było ono sporządzone, natomiast organ wydłużał uprawnionemu geodecie termin jego wykonania. Skarżący podali, że w dniu 5 stycznia 2021 r. wnieśli zażalenie (ponaglenie) na podstawie art. 37 k.p.a. na bezczynność i przewlekłość organu, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia 10 marca 2021 r. uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Prezydentowi m.st. Warszawy termin załatwienia sprawy do dnia 1 czerwca 2021 r. Organ jednak pomimo upływu tego terminu w dalszym ciągu nie załatwił sprawy. Ponadto w dniu 8 czerwca 2021 r. została sporządzona opinia geodezyjna, a zatem od tego czasu organ dysponuje już całością materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast w piśmie z dnia 14 sierpnia 2021 r. organ oświadczył, że przewidywany termin rozpatrzenia wniosku planowany jest na 29 października 2021 r. oraz poinformował, że zwrócił się do Archiwum Państwowego w [...] o przesłanie uwierzytelnionych dokumentów dotyczących przeprowadzenia postępowania o nabycie spadku po K.W., a także wezwał skarżących do złożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po I.W. Odnosząc się do powyższego, skarżący zauważyli, że w aktach sprawy administracyjnej znajduje się potwierdzone za zgodność z oryginałem postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po K.W. - zatem nie istnieje rzeczywista potrzeba zwracania się o akta postępowania spadkowego, zaś następstwo prawne po I.W. stwierdzone tym postanowieniem zostało już ustalone w decyzji SKO z dnia 8 sierpnia 2018 r. Uzasadniając złożony w skardze wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej, skarżący podnieśli, że w niniejszej sprawie bezczynność i przewlekłość organu ma charakter rażący, co samo w sobie uzasadnia zastosowanie sankcji finansowej. Ich zdaniem, organ zwleka z załatwieniem sprawy, pomimo że ma ku temu od dawna realną możliwość. Wyłącznie zastosowanie sankcji finansowej jest w stanie skłonić organ do załatwienia sprawy. Ponadto postępowanie ma dla skarżących ogromne znaczenie majątkowe, a związany jest z tym wielki stres wywołany bezczynnością i przewlekłością organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że dokumenty świadczące o tym, kto był właścicielem nieruchomości objętej rozpoznawanym w niniejszej sprawie wnioskiem pełnomocnik stron przedłożył do akt sprawy dopiero przy piśmie z dnia 11 lutego 2019 r. Poprawne postanowienie (z klauzulą prawomocności) z dnia 30 grudnia 1992 r. sygn. akt II Ns 2110/92 zostało przedłożone do akt sprawy dopiero przy piśmie z dnia 10 września 2021 r. Prezydent m.st. Warszawy podkreślił, że postępowania administracyjne dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279) należą do spraw niezwykle złożonych. Zauważył, że w toku postępowania podjęto szereg czynności mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego dotyczącego, tj. wystąpiono m.in. do: Wydziału Architektury i Budownictwa oraz Wydziału Gospodarowania Nieruchomościami dla Dzielnicy [...], Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków, Archiwum Państwowego m.st. Warszawy, Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy, Biura Geodezji i Katastru Urzędu m.st. Warszawy, Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, Biura Architektury i Planowania Przestrzennego oraz zlecono sporządzenie operatu geodezyjnego. Ponadto kamienica przy ul. [...] nie jest wpisana do rejestru zabytków, jednak wchodzi w skład układu urbanistycznego ulicy [...] na odcinku [...] - wiadukt kolejowy ([...], [...]) wpisanego do rejestru zabytków. Dlatego konieczne jest uzyskanie zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków na ustanowienie prawa użytkowania wieczystego dla tej nieruchomości. Decyzją z dnia 8 czerwca 2022 r. nr 238/SD/2022 Prezydent m.st. Warszawy odmówił uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie [...], stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...]. z obrębu [...]. Natomiast decyzją z dnia 5 października 2022 r. nr 510/SD/2022 Prezydent m.st. Warszawy odmówił uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie [...], stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [...], [...]., [...]-cz. z obrębu [...]. W piśmie z dnia 5 października 2022 r. organ poinformował Sąd, że w stosunku do pozostałej części nieruchomości hipotecznej, stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...]-cz. z obrębu [...], organ jest na etapie ustalania stron postępowania z uwagi na śmierć jednego z użytkowników wieczystych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę, że jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w zakresie wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżących. Ostateczną decyzję dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności organu, czy stan przewlekłości prowadzonego postępowania podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku (zob. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Zgodnie z 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Terminy załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a., a przekroczenie tych terminów (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a.) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego (patrz T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 86). Zdaniem Sądu, istota zarzutów skargi w niniejszej sprawie dotyczy niezałatwienia sprawy w terminach ustawowych, określonych w art. 35 k.p.a. i z tej przyczyny należało uznać, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w rozpoznaniu wniosku z dnia 31 marca 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], pomimo że skarżący wskazali w swej skardze również na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w tej sprawie. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, będą natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzji z dnia 8 sierpnia 2018 r., która stwierdzała nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] lutego 1952 r. nr [...], organ był zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy z wniosku J. W. z dnia 31 marca 1948 r. i zakończenia jej w sposób przewidziany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wspomniana decyzja SKO w Warszawie została doręczona organowi w dniu 22 sierpnia 2018 r. (prezentata organu – k. 329 akt administracyjnych). Od tego dnia biegł zatem termin do załatwienia sprawy przez organ. Nie jest przedmiotem sporu między stronami, że w niniejszej sprawie zostały wydane dwie decyzje kończące postępowanie w części, tj. decyzja z dnia 8 czerwca 2022 r. nr 238/SD/2022 dotycząca części działki ewidencyjnej nr [...]. oraz decyzja z dnia 5 października 2022 r. nr 510/SD/2022 dotycząca działek ewidencyjnych nr [...], [...]., [...]. Z kolei wniosek w części dotyczącej działki nr [...]. nie został do dnia wydania niniejszego wyroku rozpatrzony, mimo że upłynął termin do załatwienia sprawy określony w przytoczonych wyżej przepisach k.p.a. Organ nie wydał również postanowienia o zawieszeniu postępowania. Z tej przyczyny zasadne okazało się zobowiązanie organu w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., do rozpoznania wniosku w zakresie dotyczącym obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w określonym przez Sąd terminie, tj. w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, termin ten jest z jednej strony wystarczający, a z drugiej strony niezbędny do zakończenia postępowania, ewentualnie – w przypadku stwierdzenia przez organ wystąpienia przesłanek określonych w art. 97 § 1 k.p.a. – do wydania postanowienia o jego zawieszeniu. W związku z wydaniem decyzji kończących postępowanie w sprawie pozostałej części wniosku, postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się w tej części bezprzedmiotowe i w tym zakresie należało umorzyć postępowanie sądowe w pkt 2 wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W ocenie Sądu, taka sytuacja niewątpliwie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W sprawie z wniosku J. W. z dnia 31 marca 1948 r. została, jak już wskazywano, wydana decyzja z dnia 8 sierpnia 2018 r., która stwierdzała nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] lutego 1952 r. nr [...]. Od dnia doręczenia organowi tej decyzji, tj. od 22 sierpnia 2018 r. upłynęło ponad 4 lata, jednak w tym czasie organ nie doprowadził do zakończenia sprawy w całości. Decyzje kończące postępowanie w części zostały natomiast wydane dopiero w dniach 8 czerwca 2022 r. oraz 5 października 2022 r., tj. niespełna 4 lata od upływu terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, powoływane przez organ w odpowiedzi na skargę, podejmowane w sprawie czynności procesowe, w postaci zwrócenia się do Wydziału Architektury i Budownictwa oraz Wydziału Gospodarowania Nieruchomościami dla Dzielnicy [...], Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków, Archiwum Państwowego m.st. Warszawy, Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy, Biura Geodezji i Katastru Urzędu m.st. Warszawy, Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, Biura Architektury i Planowania Przestrzennego oraz zlecenie sporządzenia operatu geodezyjnego, nie świadczą, że organ w sposób skuteczny i efektywny prowadził postępowanie dowodowe i nie usprawiedliwiają tak znacznego przekroczenia terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Większość z powoływanych przez Prezydenta instytucji stanowi komórki organizacyjne w ramach Urzędu m.st. Warszawy, a w ocenie Sądu nie można uznać, by długotrwałe prowadzenie wewnętrznej korespondencji pomiędzy poszczególnymi częściami urzędu obsługującego organ administracji mogło stanowić wystarczające usprawiedliwienie dla znacznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Należy również zwrócić uwagę, że w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2018 r. badaniu podlegała również kwestia następstwa prawnego po K. W. i I.W. (vide s. 2 uzasadnienia decyzji z dnia 8 sierpnia 2018 r. – k. 332 akt administracyjnych). Natomiast wszelkie wątpliwości organu w tym zakresie powinny zostać wyjaśnione z uwzględnieniem wyrażonej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości postępowania. Na ocenę, czy organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, miało również wpływ nieuwzględnienie przez Prezydenta m.st. Warszawy wskazań zawartych w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 marca 2021 r., w którym SKO wyznaczyło Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 1 czerwca 2021 r. Uchybienie terminowi wyznaczonemu przez organ wyższego stopnia wyniosło zatem ponad rok, co świadczy o tym, że postanowienie z dnia 10 marca 2021 r. zostało w istocie przez Prezydenta m.st. Warszawy zignorowane. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 3 wyroku, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uwzględnił również wniosek o wymierzenie organowi grzywny i w pkt 4 wyroku wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł, która stanowi dodatkowy środek i może być stosowana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Wysokość grzywny, choć mniejsza niż wnioskowana przez skarżących, mieści się w wymiarze określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy oraz omówionego wyżej opieszałego sposobu prowadzenia postępowania przez organ. Na wysokość wymierzonej grzywny miała również wpływ znana Sądowi z urzędu okoliczność, że sprawy dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. cechują się znacznym stopniem skomplikowania i rozbudowanym stanem faktycznym, wymagają ustalania stanu prawnego nieruchomości na kilkadziesiąt lat wstecz, a jednocześnie w organie prowadzonych jest jednocześnie wiele tego rodzaju spraw. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiły natomiast okoliczności przemawiające za przyznaniem na rzecz skarżących sumy pieniężnej. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny, natomiast ocena, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie jej sprawy, pozostawiona została uznaniu sądu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, ten dodatkowy środek powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, w szczególności biorąc pod uwagę, że wniosek o przyznanie własności czasowej został już w istotnej części rozpoznany. Z tej przyczyny Sąd w pkt 5 wyroku oddalił skargę w części dotyczącej wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 3 sentencji. Umorzenie postępowania w pkt 2 sentencji nastąpiło na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w pkt 4 wyroku na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 5 sentencji Sąd wydał na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach w pkt 6 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI