I SAB/WA 127/25

I SAB/Wa 127/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Przemysław Żmich /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie rozpoznania skargi z 31 stycznia 2025 r. postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Fundacja [...] z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie rozpatrzenia skargi Fundacji [...] z 31 stycznia 2025 r. na niezałatwienie wniosku Fundacji z 19 listopada 2024 r. o zwiększenie transparentności działania Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych. Zwiększenie transparentności miałoby polegać na: 1) zatwierdzaniu przez Krajową Radę protokołów z posiedzeń w ciągu 2 tygodni od dnia posiedzenia, 2) jego niezwłocznej publikacji na stronach Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, 3) publikacji stenogramów z posiedzeń Krajowej Rady, 4) udostępnieniu publikowanych materiałów także w języku migowym. Fundacja Zarzuciła Pełnomocnikowi Rządu naruszenie: 1) art. 237 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej zwanego "kpa" w zakresie, w jakim przepis ten obliguje organ do rozpatrzenia skargi bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu jednego miesiąca poprzez brak rozpatrzenia skargi w tym terminie; 2) art. 237 § 3 kpa w zakresie, w jakim przepis ten gwarantuje prawo otrzymania informacji o sposobie załatwienia sprawy skargi przez skarżącego poprzez brak przekazania zawiadomienia Fundacji [...] o sposobie załatwienia sprawy ze skargi; 3) art. 237 § 4 w zw. z art. 36 § 1 kpa w zakresie, w jakim przepis ten wskazuje, że do skarg stosuje się art. 36-38 kpa poprzez brak zawiadomienia Fundacji [...] o niezałatwieniu w terminie, przyczynach zwłoki i brak wyznaczenia nowego terminu rozpatrzenia skargi; 4) art. 237 § 4 w zw. z art. 37 § 5 kpa w zakresie, w jakim przepis ten wskazuje, że do skarg stosuje się art. 36-38 kpa poprzez brak rozpatrzenia ponaglenia Fundacji [...] z 5 marca 2025 r. w ciągu 7 dni. Wobec powyższego skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 2) zobowiązanie organu do rozpatrzenia skargi niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądzenie od organu na rzecz Fundacji kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że 31 stycznia 2025 r. Fundacja [...] złożyła za pośrednictwem platformy ePUAP skargę na niezałatwienie sprawy w terminie przez Przewodniczącą Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych. Skarga dotyczyła wniosku o zwiększenie transparentności działań Rady z 19 listopada 2024 r. Termin na rozpatrzenie skargi upłynął 4 marca 2025 r. zgodnie z art. 237 § 1 kpa. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie rozpatrzył skargi. Nie rozpatrzył także ponaglenia z 5 marca 2025 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa". W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca wnioskiem z 19 listopada 2024 r. skierowanym do Moniki Zimy-Parjaszewskiej - Przewodniczącej Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych - zwanej dalej "KRK", przekazanym na adres poczty elektronicznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zwanym dalej ,,MRPiPS", wystąpiła o zwiększenie transparentności działania KRK. Skarżąca zawnioskowała, aby KRK zatwierdzała protokół w ciągu 2 tygodni od dnia posiedzenia i by następnie protokół był przekazywany niezwłocznie do publikacji na stronach Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. Wnioskowała także, by oprócz protokołów, publikowane były stenogramy z posiedzeń KRK oraz żeby publikowane materiały były dostępne również w języku migowym zgodnie z art. 21 lit. a Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych. Organ administracji w piśmie nr BON-XIV.058.1.2024 wysłanym 25 listopada 2025 r. przekazał wniosek skarżącej na adres poczty elektronicznej Przewodniczącej KRK Moniki Zimy-Parjaszewskiej. 2 stycznia 2025 r. skarżąca ponownie zwróciła się z wnioskiem do MRPiPS stanowiącym załącznik do przedmiotowego pisma o zwiększenie transparentności działań KRK z prośbą o jego rozpatrzenie i przekazanie odpowiedzi. 17 stycznia 2025 r. Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych przekazało ww. wniosek na adres poczty elektronicznej Przewodniczącej KRK Moniki Zimy-Parjaszewskiej. W wyniku braku odpowiedzi skarżąca 31 stycznia 2025 r. złożyła na podstawie art. 246 § 2 kpa skargę na niezałatwienie sprawy w terminie. Organ administracji w piśmie nr BON-XIV.4240.14.2025 wysłanym 14 lutego 2025 r. na adres poczty elektronicznej Przewodniczącej KRK Moniki Zimy-Parjaszewskiej przekazał Przewodniczącej dotychczasową korespondencję przekazaną przez skarżącą z prośbą o przekazanie do wiadomości Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych odpowiedzi udzielonej skarżącej. Następnie MRPiPS poinformowało skarżącą o przekazaniu całej korespondencji skarżącej do Przewodniczącej KRK pismem nr BON-XIV.4240.1.3.2025 z 4 marca 2025 r. 5 marca 2025 r. skarżąca wniosła ponaglenie w sprawie rozpatrzenia skargi na niezałatwienie sprawy w terminie z prośbą o rozpatrzenie skargi przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. 14 marca 2025 r. Przewodnicząca KRK udzieliła odpowiedzi w przedmiocie dotychczasowej korespondencji (pismo przekazano skarżącej 17 marca 2025 r. pismem nr BON-XlV.4240.1.4.2025). 8 kwietnia 2025 r. skarżąca złożyła skargę w sprawie braku publikacji protokołów z posiedzeń KRK po 26 czerwca 2024 r. Pismem nr BON-XlV.4240.1.5.2025 z 29 kwietnia 2025 r. skarżąca została poinformowana, że wskazane w piśmie protokoły zostały opublikowane. W korespondencji mailowej z 6 maja 2025 r. skarżąca wskazała, że na stronie internetowej Biura nie ma zamieszczonych protokołów z posiedzeń Rady, które odbyły się po 26 czerwca 2024 r. W odpowiedzi z 8 maja 2025 r. skarżąca otrzymała wyjaśnienie, że brak protokołów był spowodowany przyczynami technicznymi, ponieważ Biuro na przełomie kwietnia i maja przełączyło się na nową stronę internetową. Pismem z 13 maja 2025 r. skarżąca podtrzymała skargę z 8 kwietnia 2025 r. na brak publikacji protokołów z posiedzeń KRK. 30 maja 2025 r. skarżąca złożyła skargę na bezczynność za pośrednictwem MRPiPS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia skargi z 31 stycznia 2025 r. na niezałatwienie sprawy w terminie. Organ administracji pismem nr BON-XlV.4240.1.6.2025 z 13 czerwca 2025 r. odniósł się do braku publikacji protokołu nr 12/2024 r. z posiedzenia KRK wskazując, że protokół ten nie podlegał opublikowaniu, ponieważ nie został jeszcze przyjęty przez KRK.
Odnosząc się do powyższych zagadnień MRPiPS wskazał, że w niniejszej sprawie doszło do wystąpienia przesłanek w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 ppsa uzasadniających odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z uwagi na jej niedopuszczalność. Zgodnie z art. 2 ppsa do rozpoznawania spraw sądowo-administracyjnych powołane są sądy administracyjne. Zakres przedmiotowy postępowania sądowo-administracyjnego, który ma kluczowe znaczenie dla ustalenia przesłanek dopuszczalności drogi tego postępowania, wyznacza art. 3 ppsa. Z treści art. 3 § 2, § 2a i § 3 ppsa wynika, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienia NSA: z 24 stycznia 2012 r. sygn. akt I OZ 544/11; z 17 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 1718/15). Nie każde zatem działanie, czynność, bezczynność, czy przewlekłość w działaniu organu administracji podlega kontroli sądów administracyjnych. Zdaniem organu administracji, w wyżej wskazanym zakresie rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne nie mieści się skarga na bezczynność w przedmiocie skargi z 31 stycznia 2025 r. na niezałatwienie sprawy w terminie, złożonej w trybie art. 246 § 2 kpa. Jak bowiem wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII kpa, nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 ppsa. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 kpa. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 kpa stronie nie służy skarga na bezczynność organu (zob. np. postanowienia NSA z 21 lutego 2013 r. sygn. akt ll GSK 128/13 oraz z 12 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 318/13).
Niezależnie od powyższego organ administracji wskazał, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż - jak wynika z korespondencji załączonej do niniejszej odpowiedzi - udzielał skarżącej stosownych wyjaśnień i informacji. Skarżącej została w szczególności udzielona odpowiedź przez KRK w przedmiocie zwiększenia transparentności KRK (pismo z 14 marca 2025 r.).
MRPiPS podał, że skoro sama czynność organu administracji nie podlega zaskarżeniu, a w konsekwencji nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, to tym samym również skarga na bezczynność skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niedopuszczalna.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2024 r. poz. 1267) – dalej zwanej "pusa". Zgodnie z art. 1 tej ustawy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Według art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Według art. 3 § 2a ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (kpa).
Z kolei art. 3 § 3 ppsa przewiduje, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z opisanego wyżej stanu prawnego wynika, że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje działalność organów administracji publicznej lub organów bądź podmiotów, które z mocy prawa lub poprzez powierzenie wykonują zadania z zakresu administracji publicznej.
Skarżąca Fundacja pomija to, że Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, według art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 913 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", jest sekretarzem stanu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, tj. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (§ 1 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Dz.U. z 2023 r. poz. 2715). Pełnomocnik wykonuje swoje zadania przy pomocy Biura Pełnomocnika, które stanowi wyodrębnioną komórkę organizacyjną w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 34 ust. 10 ustawy). Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych jest więc urzędnikiem w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapewniającym obsługę Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W skład Ministerstwa wchodzi bowiem Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych (§ 1 i § 2 pkt 23 Załącznika do zarządzenia nr 655 Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2023 r. w sprawie nadania statutu Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (M.P. z 2024 r. poz. 6 ze zm.).
Zatem Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych nie jest organem administracji publicznej. Nie jest on również organem administracji publicznej w sensie funkcjonalnym, gdyż ustawodawca nie upoważnił go w przepisach szczególnych do wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej w formie określonej w art. 3 § 2 ppsa (por. postanowienie NSA z 28 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 492/20).
W art. 34 ust. 1 ustawy określono ogólną kompetencję Pełnomocnika jako nadzorowanie zadań wynikających z ustawy. Nadzór ten jest wykonywany przez koordynację realizacji zadań oraz inicjowanie lub przeprowadzanie kontroli realizacji zadań wynikających z ustawy (art. 34 ust. 2 ustawy) w sposób uszczegółowiony w art. 34 ust. 3-5 ustawy. Do zadań Pełnomocnika, według art. 34 ust. 6 ustawy, należy także: 1) opracowywanie oraz opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących zatrudnienia, rehabilitacji oraz warunków życia osób niepełnosprawnych; 2) opracowywanie projektów programów rządowych dotyczących rozwiązywania problemów osób niepełnosprawnych; 3) ustalanie założeń do rocznych planów rzeczowo-finansowych dotyczących realizacji zadań wynikających z ustawy; 4) inicjowanie działań zmierzających do ograniczenia skutków niepełnosprawności i barier utrudniających osobom niepełnosprawnym funkcjonowanie w społeczeństwie; 5) współpraca z organizacjami pozarządowymi i fundacjami działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych.
Z przytoczonych przepisów nie można wyprowadzić wniosku, aby Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych był organem administracji publicznej rozstrzygającym indywidualne sprawy z zakresu administracji publicznej w formie aktów administracyjnych lub w innej prawnej formie działania administracji publicznej z art. 3 ppsa poddanej kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I GW 10/20).
Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII kpa, a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne kpa), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie art. 3 ppsa, ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Sąd administracyjny nie jest też właściwy do rozpoznawania skarg na bezczynność lub przewlekłość w rozpatrywaniu takich skarg powszechnych z uwagi na brzmienie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa (por. postanowienie NSA z 13 maja 2025 r. sygn. akt III OSK 575/25).
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa orzekł, jak w sentencji.