I SAB/Sz 72/25

I SAB/Sz 72/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Wiesław Drabik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 1-9, par. 2a, par. 3, art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3, art. 232 par. 1 pkt 1 i par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 47 ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1673
art. 9a ust. 7h, art. 9b ust. 1, ust. 15 i 16, art. 9c ust. 1 i ust. 5
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 227 i art. 246 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie [...] (słownie: [...]) złotych.
Uzasadnienie
Pismem z 4 maja 2025 r. P. K. (dalej jako: "skarżący"), wystąpił do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Szczecinie, ze skargą na bezczynność Dyrektora M. O. P. R. w S. (dalej jako: "organ") polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi m.in. na wniosek z 31 marca 2025 r.,
zatytułowany: "Żądanie udzielenia informacji publicznej oraz wglądu w dokumentację dotyczącą przetwarzania moich danych osobowych w związku z interwencjami MOPR".
Skarżący w treści skargi wskazał, że kierował do organu liczne pisma w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i skarg na działania pracowników. Pisma dotyczyły interwencji służb, działania MOPR, nadużyć proceduralnych, a także żądania dokumentacji. Żadne z nich nie doczekało się odpowiedzi. Zdaniem skarżącego, wskazuje to na systemowe ignorowanie obowiązków wynikających
z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 227 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uznanie jej za bezzasadną wskazując, że pismem z 24 kwietnia 2025 r. (doręczonym skarżącemu 5 maja
2025 r.), udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania i żądania przesłane przez skarżącego do tego dnia, z wyłączeniem pism oznaczonych jako skargi, informując jednocześnie, że skarga na działania MOPR w S., jako organu, zgodnie
z właściwością, została przekazana organowi właściwemu.
W dniu 11 czerwca 2025 r. na rachunek sądowy wpłynęła kwota 100 zł uiszczona tytułem ww. skargi (dowód potwierdzenie przelewu, k. 68 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności, w tym w zakresie, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego kontrolą sądu administracyjnego.
Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne,
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie,
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa
w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw,
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej,
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.).
Z przytoczonych regulacji wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych
w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów
lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego.
W takiej sytuacji również bezczynność w takim zakresie nie może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej.
W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Dyrektorowi MOPR w S.
bezczynność polegającą na braku odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji co do przetwarzania danych osobowych przez organ w związku
z interwencjami, które miały miejsce w dniach [...] oraz [...] lutego 2024 r. w rodzinie skarżącego. Ponadto skarżący we wniosku podniósł brak "nowych informacji" jako podstaw, które uzasadniałyby podjęcie kolejnej interwencji w dniu [...] lutego 2024 r. Skarżący domagał się udostępnienia mu pełnej dokumentacji dotyczącej jego danych osobowych w związku z interwencjami MOPR.
Podstawową kwestią jest ustalenie, czy skarżący mógł w ogóle domagać się udostępnienia żądanej informacji w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie
do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze. zm., zwanej dalej: "u.d.i.p."),
a w konsekwencji, czy skarżącemu przysługiwało prawo zaskarżenia bezczynności organu we wskazanej sprawie. Skarżący domagał się bowiem udzielenia informacji łączących się z możliwością realizowania przysługujących mu praw jako strony postępowania interwencyjnego. Stosownie zaś do treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady
i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, osiągalne są w innym trybie.
W dalszej konsekwencji daje to podstawę do stwierdzenia, że o ile prawo do informacji jest zasadą, to jednak wyjątki od niej powinny być ściśle interpretowane.
Nie tylko bowiem sama ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera ograniczenia w jej stosowaniu, ale również nie uchybia w tym względzie przepisom innych ustaw odmiennie regulującym te kwestie.
W ocenie Sądu, powołana sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Jak wynika całokształtu akt sprawy, skarżący i jego rodzina została poddana działaniom organu pomocy społecznej w ramach interwencji kryzysowej. Należy
w związku z tym wskazać, że jak wynika z art. 47 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.), interwencja kryzysowa stanowi zespół interdyscyplinarnych działań podejmowanych na rzecz osób i rodzin będących w stanie kryzysu. Szczegółowy sposób działania organu w tego typu sprawach został określony w z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1673 ze zm.). Jak wynika z art. 9b ust. 1 tej ustawy, zespół interdyscyplinarny realizuje działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy domowej oraz ochrony osób doznających przemocy domowej.
Zgodnie z art. 9c ust. 1 tej ustawy, członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup diagnostyczno-pomocowych w zakresie niezbędnym do realizacji zadań,
o których mowa w art. 9b, przetwarzają dane dotyczące osób objętych interwencją kryzysową. Jak wynika z art. 9c ust. 5 tej ustawy, osoby, o których mowa w art. 9c ust. 1 pkt 3, mają dostęp do dokumentacji, z wyłączeniem dostępu do dokumentacji zawierającej dane osób doznających przemocy domowej oraz osób zgłaszających podejrzenie stosowania przemocy domowej, których udostępnienie mogłoby spowodować zagrożenie życia, zdrowia lub bezpieczeństwa osób doznających przemocy domowej lub osób zgłaszających podejrzenie stosowania przemocy domowej, w szczególności z wyłączeniem dostępu do:
1) formularzy "Niebieska Karta" zawierających dane osób doznających przemocy domowej;
2) protokołów z posiedzeń zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych, chyba że dotyczą wyłącznie działań podejmowanych wobec osób, co do których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc domową, oraz osób stosujących przemoc domową;
3) notatek i dokumentów wytworzonych przy realizacji zadań, o których mowa w art. 9b, chyba że dokumenty te dotyczą wyłącznie działań podejmowanych wobec osób, co do których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc domową, oraz osób stosujących przemoc domową;
4) innych dokumentów zgromadzonych przy realizacji zadań, o których mowa
w art. 9b, których udostępnienie mogłoby spowodować zagrożenie życia, zdrowia
lub bezpieczeństwa osób doznających przemocy domowej lub osób zgłaszających podejrzenie stosowania przemocy domowej.
Jak stanowi art. 9b ust. 15 ww. ustawy, w przypadku niepotwierdzenia informacji o stosowaniu przemocy domowej grupa diagnostyczno-pomocowa odstępuje od dalszych działań, co jest dokumentowane w formie pisemnej
i elektronicznej.
Analiza przytoczonych powyżej regulacji prawnych prowadzi do konstatacji
o występującej odmienności trybu dostępu do informacji regulowanego ustawą
o dostępie do informacji publicznej i informacji oraz dokumentów, których może domagać się skarżący w ramach jego własnej sprawy indywidualnej,
do których ma prawo w świetle art. 9c ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej.
W ocenie Sądu, ustawy te nie pozostają ze sobą w kolizji a wręcz przeciwnie, regulują właściwy dla swojego przedmiotu tryb.
Nawiązując do powyższego Sąd podkreśla, iż w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie (w tym przypadku w trybie wynikającym z prowadzonego postępowania kryzysowego), wyłączone jest stosowanie trybu z ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 2 tej ustawy). Tego typu sprawa nie podlega rozstrzygnięciu w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a, stąd też do skarg w tym zakresie nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej, a w konsekwencji również
do skarg na bezczynność organów w tym względzie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko judykatury, która wskazuje, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów u.d.i.p. wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, osiągalne są w innym trybie, bowiem o ile prawo
do informacji jest zasadą, to jednak wyjątki od niej powinny być ściśle interpretowane. Nie tylko bowiem sama ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera ograniczenia w jej stosowaniu, ale również nie może uchybiać w tym względzie przepisom innych ustaw odmiennie regulującym te kwestie (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 2154/11, opubl.
w Lex nr 1149313). Samo zatem powoływanie się na ustawę o dostępie do informacji publicznej nie implikuje konieczności jej stosowania, jeśli z całokształtu okoliczności wynika, że strona skarżąca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie i jeżeli jest to wniosek w indywidualnej sprawie. W takim przypadku skarga na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Sąd ponadto zauważa, że w art. 9a ust. 7h oraz w art. 9b ust. 16 wskazanej ustawy, mowa jest o skardze na działalność odpowiednio zespołu interdyscyplinarnego lub członka zespołu interdyscyplinarnego oraz grupy diagnostyczno-pomocowej lub członka grupy diagnostyczno-pomocowej, którą może wnieść osoba objęta procedurą "Niebieskie Karty". Skargę rozpatruje się w trybie przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Skarga tego rodzaju, nie podlega rozpoznaniu w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, jak również jej rozpoznanie nie kończy się wydaniem aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 – 6 p.p.s.a. Sprawa taka podlega rozpatrzeniu w trybie postępowania skargowego, o którym mowa
w art. 227 k.p.a. (por. postanowienie NSA z 7 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 588/25, opubl. w Lex nr 3882502). Przepis ten przewiduje możliwość wniesienia skargi w szczególności na zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności
lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Przedmiotem skargi może być każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu, np. organizacji społecznej, któremu zlecono zadania z zakresu administracji publicznej, oraz ich pracowników i funkcjonariuszy. Skarga wniesiona w tym trybie uruchamia jednoinstancyjne postępowanie, które kończy się zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Podkreślić jednak należy, że postępowanie w sprawie skarg
i wniosków objętych działem VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Skarga z art. 227 k.p.a. jest bowiem odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania
w zakresie skarg i wniosków, normowanym przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w tym trybie nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2783/13, wyrok NSA z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 960/13, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 318/13, wyrok NSA
z 10 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 2821/22, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednakże przedmiot skargi wniesionej we wskazanym trybie także nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Sądy administracyjne nie sprawują bowiem kontroli nad sposobem załatwienia sprawy zainicjowanej skargą wniesioną na podstawie art. 227 k.p.a. W konsekwencji nie są również właściwe
do rozpoznania skargi na bezczynność organu, do którego skargę na podstawie
art. 227 k.p.a. wniesiono.
Podsumowując, z wszystkich wyżej przedstawionych względów Sąd, uznał skargę za niedopuszczalną i dlatego działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę tę odrzucił, o czym orzekł, jak w pkt I postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd orzekł, w pkt II postanowienia, na podstawie
art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ww. ustawy.