I SAB/SZ 55/23

I SAB/Sz 55/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Marzena Kowalewska
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1,2,3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 145
art. 14 ust. 5, art. 15d ust. 4 pkt 1, art. 28 ust. 5, art. 61 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi F. P. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
F. P. (Skarżący) złożył skargę na bezczynność Komendanta Komendy Policji (organ) w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 1 września 2023 r., który wpłynął do organu w tym samym dniu.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie at. 4 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1, ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 - u.d.i.p.), art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.).
W następstwie formułowanych zarzutów Skarżący wniósł o:
- zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni;
- "potwierdzenie kserokopią stwierdzenia (pismo z 5 września 2023 r.),
że Funkcjonariusze Policji posiadają legitymacje państwowe, co moim zdaniem mija się z prawdę, gdyż funkcjonariusze Policji posiadają legitymacje służbowe";
- zasądzenie od organu "wszelkich kosztów, które powstaną na skutek braku odpowiedzi zgodnie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w kwocie [...]zł".
Skarżący w uzasadnieniu swojego stanowiska tłumaczył, że wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej przez "potwierdzenie kserokopią dokumentów potwierdzających odpowiedź, że funkcjonariusze są urzędnikami państwowymi i posiadają legitymacje państwowe."
Nawiązał przy tym do wniosku o ukaranie Skarżącego za przekroczenie prędkości.
Natomiast organ poinformował, że udostępnienie kserokopii legitymacji Komendanta Komendy Powiatowej Policji nie stanowi informacji publicznej, z czym Skarżący się nie zgadza.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie.
W całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko, w myśl którego legitymacje służbowe funkcjonariuszy Policji nie są informacją publiczną.
Organ wyjaśnił, ze 1 września 2023 r. wpłynął wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej:
1) "Czy K. P. P. w M. jest policją państwa polskiego";
2) "Jakie jest wasze umocowanie w prawie państwa polskiego do stosowania prawa państwowego;"
3) "Czy "posiadacie legitymacje państwowe".
W piśmie z 5 września 2023 r. (doręczonym 12 września 2023 r.) organ wyjaśnił, na jakiej podstawie prawnej działa Policja, jakie są jej zadania, że funkcjonariusze Policji posiadają "legitymacje państwowe", kiedy funkcjonariusze Policji posługują się takim dokumentem.
Następnie 18 września 2023 r. wpłynęło do organu pismo Skarżącego, w którym stwierdził, że - pomimo wniosku z 1 września 2023 r. - nie otrzymał kserokopii legitymacji służbowej Komendanta K. P. P. w M..
W tym stanie sprawy organ w piśmie z 18 września 2023 r. (doręczonym 22 września 2023 r.) ponownie poinformował Skarżącego o tym, że wymieniona legitymacja służbowa nie stanowi informacji publicznej.
W dalszej kolejności organ motywował, że 27 października 2023 r. otrzymał raz jeszcze pismo Skarżącego z żądaniem kserokopii dokumentów wymienionych w pierwotnym wniosku. W związku z tym organ w piśmie z 6 grudnia 2023 r. (doręczonym 12 grudnia 2023 r.) ponownie wytłumaczył, że oczekiwane kserokopie legitymacji służbowych nie mogą być zaliczone do informacji publicznej.
Dodatkowo organ zauważył, że Skarżący we wniosku z 1 września 2023 r., mówiąc o kserokopiach, nie sprecyzował, do jakich dokumentów chciałby mieć dostęp.
Zdaniem organu, także akty prawne, regulujące działalność Policji, nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. Są one bowiem powszechnie dostępne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga na bezczynność organu nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wykonał swoje obowiązki zgodnie z prawem.
W myśl art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Stosownie do art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.).
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.).
Następnie według art. 3 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.).
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. (art. 3 ust. 2 u.d.i.p.).
Z kolei zasady posługiwania się legitymacją służbową przez funkcjonariuszy Policji, a w szczególności kto, w jakich okolicznościach i w jaki sposób ma obowiązek korzystać z takiego szczególnego dokumentu, w sposób ścisły normuje ustawa o Policji (Dz.U.2024.145 - ustawa o Policji, por. między innymi art. 14 ust. 5, art. 15d ust. 4 pkt 1, art. 28 ust. 5, art. 61 ust. 1, ust. 2 ustawy o Policji).
W tym stanie prawnym legitymacje służbowe funkcjonariuszy Policji nie są informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Stanowią dokumenty, podlegające ścisłemu reżimowi ustawy o Policji, towarzyszące ściśle określonym osobom, w ściśle określonych sytuacjach bezpośrednio związanych z wykonywaniem ustawowych zadań przypisanych wyłącznie Policji.
W związku z tym szczególnym charakterem legitymacji służbowych funkcjonariuszy Policji ustawodawca nie przewidział możliwości udostępnienia takiego dokumentu w jakiejkolwiek postaci innym osobom. Tej rangi dokument, także po skserowaniu, w świetle prawa nie może znaleźć się w obrocie prywatnoprawnym, być w istocie rzeczy powszechnie dostępny na żądanie każdego zainteresowanego jego posiadaniem, poza jakąkolwiek kontrolą ze strony Policji. W konsekwencji, legitymacji służbowych funkcjonariuszy Policji, dysponowania jakimkolwiek odwzorowaniem takich dokumentów, nie można zasadnie wpisać w informację publiczną, udzielaną na wniosek każdego zainteresowanego. Byłoby to sprzeczne z prawną istotą tego dokumentu unormowaną w ustawie o Policji.
Prawidłowe odczytanie przytoczonych art. 1 - art. 3 u.d.i.p. wymaga uwzględnienia nie tylko literalnej treści tych unormowań, ale także systemu obowiązującego prawa (wykładni systemowej zewnętrznej) oraz celu ustawy o dostępie do informacji publicznej i celu ustawy o Policji (wykładni celowościowej, funkcjonalnej).
Orzecznictwo sądowe stoi jednolicie na stanowisku, akcentującym prymat wykładni językowej, dopuszczając możliwość sięgania po inne dyrektywy interpretacyjne dopiero wtedy, gdy taka interpretacja zawodzi, okazuje się niewystarczająca z punktu widzenia funkcjonowania określonej instytucji prawa (por. przykładowo uchwały NSA sygn.: II FPS 8/10, I GPS 1/11).
Wykładnia systemowa i funkcjonalna służą wzmocnieniu i skontrolowaniu prawidłowości wyniku wykładni językowej (por. TK w sprawie sygn. K 25/99; SN w sprawach sygn.: III ARN 84/92, III CZP 52/96, I CKN 664/97, III CZP 8/03; NSA w sprawie sygn. II FSK 210/19).
Literalne odczytanie słów zawartych w przepisie prawa wymaga skorelowania z wnioskami, jakie wynikają z wykładni systemowej oraz funkcjonalnej, przede wszystkim z ratio legis interpretowanej regulacji. Prawidłowo przeprowadzony proces wykładni przepisu prawa wymaga harmonizowania kontekstów interpretacyjnych (por. szerzej Zasady wykładni prawa, L. Morawski, Toruń 2010, s. 71 i nast.).
Każdorazowo należy mieć w polu widzenia, że językowe znaczenie tekstu nie jest jedyną i bezwzględną granicą wykładni z tego względu, że przepisy w systemie prawa stanowią element całości usystematyzowanej według treści (poziomo), według miejsca w hierarchii aktów normatywnych (pionowo) i służą realizowaniu określonych celów w obrocie prawnym, kształtowaniu określonych następstw w porządku społecznym (por. przykładowo TK w sprawie sygn. K 25/99).
W realiach analizowanej sprawy za prawidłowością, zgodnością z prawem stanowiska organu, który wykluczył legitymacje służbowe funkcjonariuszy Policji - także jakiekolwiek ich odwzorowanie - z zakresu u.d.i.p., przemawiają dwa zasadnicze argumenty:
Po pierwsze - z punktu widzenia wykładni systemowej zewnętrznej stosowanie u.d.i.p., rozumienie informacji publicznej ze swej istoty dostępnej dla każdego, nie może pozostawać w sprzeczności z ustawą o Policji.
Po drugie - biorąc pod uwagę wykładnię funkcjonalną, a w jej ramach ustawowe cele, jakim służą legitymacje służbowe funkcjonariuszy Policji oraz charakter ustawowych zadań przypisanych Policji, wykluczone jest udostępnianie legitymacji służbowych funkcjonariuszy Policji w jakimkolwiek odwzorowaniu na żądanie każdej osoby, poza kontrolą ze strony Policji.
Nie ma przy tym żadnego prawnego znaczenia okoliczność, czy Skarżący jest w sporze z funkcjonariuszami Policji na kanwie jakiegokolwiek zdarzenia, czynu, czy też nie. Prawa Skarżącego w toku ewentualnych czynności prowadzonych przez funkcjonariuszy Policji bądź w ewentualnym postępowaniu karnym podlegają ochronie na odrębnych zasadach. Instytucje przewidziane dla ochrony prawnokarnej pozostają poza granicami u.d.i.p.
Dla ścisłości należy odnotować, że we wniosku złożonym organowi 1 września 2023 r. Skarżący pytał o "policję państwa polskiego", podstawy prawne jej istnienia i działania, o posiadanie "legitymacji państwowych".
Wobec tego, jakkolwiek Skarżący zaznaczył w formularzu wniosku z 1 września 2023 r. o udzielenie informacji publicznej kwadrat przewidziany dla udostępnienia dokumentów w postaci kserokopii, to jednak w analizowanym wniosku nie wymienił dokumentów, które organ miałby udostępnić. W świetle tej treści wniosku trafnie organ stwierdził, że nie był zobowiązany do udostępnienia jakichkolwiek dokumentów.
Jednocześnie w piśmie z 5 września 2023 r. organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania postawione przez Skarżącego we wniosku z 1 września 2023 r. i uczynił to z zachowaniem ustawowego terminu 14 dni, o którym stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Uchwały i orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl i w elektronicznym systemie LEX.
Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm.).