I SAB/Sz 47/23

I SAB/Sz 47/23 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
602  ceny
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na bezczynność Inne w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków na terenie Gminy M. p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. zwrócić [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. wpis od skargi w kwocie [...]([...] złotych.
Uzasadnienie
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z 19 stycznia 2023 r. Inne (organ I instancji) odmówił E. S. z ograniczoną odpowiedzialnością w M. (spółka) zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Jednocześnie zobowiązał spółkę do złożenia poprawionego projektu taryfy i poprawionego uzasadnienia w terminie 60 dni od daty doręczenia decyzji.
Prezes P. G. W. W. P. decyzją z 29 maja 2023 r. utrzymał w mocy wymienioną decyzję organu I instancji wydaną 19 stycznia 2023 r.
Następnie 27 lipca 2023 r. spółka złożyła do organu I instancji wniosek o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Odpowiadając na wezwanie organu I instancji z 25 sierpnia 2023 r., spółka 4 września 2023 r. przedstawiła dodatkowe dokumenty do wniosku złożonego 27 lipca 2023 r.
Organ I instancji wydał 8 września 2023 r. zawiadomienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku spółki z 27 lipca 2023 r. W podstawie prawnej powołał się na art. 64 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 ze zm. - K.p.a.). Wymienione zawiadomienie spółka otrzymała 15 września 2023 r.
W dalszej kolejności 6 października 2023 r. spółka wystąpiła do P. P. G. W. W. P. z ponagleniem dotyczącym pozostawania w bezczynności przez organ I instancji w związku z wnioskiem spółki o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.
P. P. G. W. W. P. postanowieniem z 2 listopada 2023 r. uznał za uzasadnione ponaglenie złożone przez spółkę i zobowiązał organ I instancji do niezwłocznego wydania rozstrzygnięcia.
Z upływem czasu 9 listopada 2023 r. spółka wystąpiła do organu I instancji o wydanie zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy w przedmiocie wniosku spółki o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.
Organ I instancji postanowieniem z 1 grudnia 2023 r. odmówił wydania spółce wnioskowanego zaświadczenia.
Wobec tego 22 listopada 2023 r. spółka złożyła do P. P. G. W. W. [...] ponaglenie z powodu niewydania przez organ I instancji zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy.
Organ I instancji pismem z 7 grudnia 2023 r. zawiadomił spółkę o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania.
P. P. G. W. W. [...] postanowieniem z 31 stycznia 2024 r. uchylił w całości postanowienie organu I instancji z 1 grudnia 2023 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z 20 lutego 2024 r. organ I instancji potwierdził milczące załatwienie sprawy z upływem 45 dni od złożenia kompletnego wniosku (przy czym organ I instancji nie określił daty milczącego załatwienia sprawy, jedynie wymienił datę 25 lipca 2023 r. jako datę wniosku spółki).
Na kanwie powyższych okoliczności spółka 6 listopada 2023 r. (data nadania w krajowej placówce operatora wyznaczonego) złożyła skargę na bezczynność organu I instancji.
Zarzuciła naruszenie art. 35, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12 K.p.a. oraz art. 2 pkt 13, art. 24c ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U.2023.537 - z.w.z.s.).
Domagała się stwierdzenia bezczynności organu I instancji z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania organu I instancji do załatwienia sprawy oraz zasądzenia od organu I instancji kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka wykazywała, że jej wniosek o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków został prawidłowo poprawiony i podlegał merytorycznemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu, zwłaszcza że organ I instancji nie miał zastrzeżeń do wcześniejszych tożsamych wniosków spółki w omawianym przedmiocie.
Organ I instancji, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że podejmował szereg działań w celu wyjaśnienia i załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem spółki o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga spółki jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.).
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 P.p.s.a.).
W tym stanie prawnym bezczynność organu jest przedmiotem sądowej kontroli legalności tylko wówczas, gdy ten konkretny organ, którego dotyczy skarga na bezczynność, jest zobowiązany do podjęcia czynności.
Stosownie do art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.).
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Z treści przytoczonego art. 149 P.p.s.a. wynika zatem, że sądowa kontrola legalności ma służyć zdyscyplinowaniu organu pozostającego w bezczynności. Zatem z perspektywy art. 149 P.p.s.a. niedopuszczalne jest - co do zasady - zobowiązywanie organu do załatwienia sprawy, którą organ już rozpatrzył i rozstrzygnął.
W uchwale sygn. II OPS 5/19 (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W motywach tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny między innymi podkreślił, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi istnieć w dacie wniesienia ponaglenia i następnie skargi do sądu. Ocena zasadności skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób przyjąć, aby skarga na bezczynność mogła być wnoszona także po zakończeniu postępowania administracyjnego.
W podsumowaniu rozważań prawnych, które legły u podstaw uchwały sygn. II OPS 5/19, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że system ustawowego rozwiązania kwestii braku działania organu w indywidualnej sprawie, daje stronie postępowania dotkniętego wadliwością w zakresie szybkości i prostoty postępowania określone instrumenty procesowe, których wykorzystanie wymaga aktywności i konsekwencji samej strony dbającej o własne interesy i najlepiej zorientowanej co do wagi dotrzymania przez organ warunku terminowego załatwienia jej sprawy oraz ewentualnych negatywnych dla niej skutków milczenia władzy.
W myśl art. 122a. K.p.a. sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi (art. 122a § 1 K.p.a.).
Sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym organ ten: 1) nie wyda decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (milczące zakończenie postępowania) albo 2) nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (milcząca zgoda) (art. 122a § 2 K.p.a.).
Według art. 122c K.p.a. milczące załatwienie sprawy następuje w dniu następującym po dniu, w którym upływa termin przewidziany do wydania decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie albo wniesienia sprzeciwu. W przypadku gdy organ przed upływem terminu do załatwienia sprawy zawiadomi stronę o braku sprzeciwu, milczące załatwienie sprawy następuje w dniu doręczenia tego zawiadomienia (art. 122c § 1 K.p.a.).
Jeżeli podanie nie spełnia wymagań wskazanych w przepisach lub jest konieczne doprecyzowanie treści żądania, stosuje się przepis art. 64. Termin, o którym mowa w art. 122a § 2, biegnie od dnia uzupełnienia braków lub doprecyzowania treści żądania (art. 122c § 2 K.p.a.).
Jeżeli w sprawie, która może być załatwiona milcząco, organ odwoławczy wydał decyzję na podstawie art. 138 § 2, termin, o którym mowa w art. 122a § 2, biegnie od nia doręczenia organowi pierwszej instancji akt sprawy wraz z tą decyzją (art. 122c § 3 K.p.a.).
Jednocześnie art. 64 § 2 K.p.a. stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Proceduralne rozwiązanie przyjęte w art. 64 § 2 K.p.a. jest czynnością organu o charakterze materialno-technicznym, o której podjęciu organ zawiadamia stronę i która nie wyklucza zarzutu milczenia organu (por. szerzej Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, R. Hauser, M Wierzbowski (redaktorzy), C.H.BECK 8.wydanie).
Z kolei w art. 24c z.w.z.s. ustawodawca przyjął, że organ regulacyjny, w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 24b ust. 2:
1) ocenia projekt taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1, oraz uzasadnienie, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2, pod względem zgodności z: a) przepisami ustawy,
b) przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne;
2) analizuje zmiany warunków ekonomicznych wykonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działalności gospodarczej, w tym marżę zysku, oraz weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia w celu zapewnienia ochrony interesów odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen (art. 24c ust. 1 z.w.z.s.).
Jeżeli wynik oceny, weryfikacji lub analizy, o których mowa w ust. 1, jest pozytywny, organ regulacyjny zatwierdza taryfę w drodze decyzji (art. 24c ust. 2 z.w.z.s.).
Jeżeli wynik oceny, weryfikacji lub analizy, o których mowa w ust. 1, jest negatywny, organ regulacyjny odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia taryfy oraz nakłada obowiązek w tej decyzji, w terminie w niej określonym, na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne przedłożenia poprawionego projektu taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1, lub poprawionego uzasadnienia, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2, wskazując elementy projektu taryfy lub uzasadnienia wymagające poprawienia. (art. 24c ust. 3 z.w.z.s.).
Ponadto art. 24f ust. 2 z.w.z.s. mówi o tym, że jeżeli organ regulacyjny nie wyda decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3, w terminie, o którym mowa w art. 24c ust. 1, taryfa wchodzi w życie po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie.
W przedstawionych wyżej okolicznościach analizowanej sprawy oraz przytoczonym stanie prawnym skarga spółki na bezczynność organu I instancji jest niedopuszczalna jako złożona już po upływie ustawowego terminu 45 dni na załatwienie wniosku spółki o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, który spółka uzupełniła 4 września 2023 r.
Na te okoliczności zwrócił uwagę P. P. G. W. W. P. w postanowieniu wydanym 31 stycznia 2024 r., uchylającym w całości postanowienie organu I instancji z 1 grudnia 2023 r. odmawiające wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy i przekazującym sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zatem 6 listopada 2023 r., kiedy spółka złożyła do sądu skargę na bezczynność organu I instancji, sprawa była załatwiona w sposób milczący, co przesądziło o niedopuszczalności skargi spółki w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II OPS 5/19.
Na zakończenie rozważań prawnych należy zwrócić uwagę na dwie kwestie:
Po pierwsze - czynność, o której mówi art. 64 § 2 K.p.a. nie jest ani decyzją, ani postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 122a § 2 K.p.a. W konsekwencji nie wyklucza milczącego załatwienia sprawy.
Po drugie zaś - czas na załatwienie sprawy przez wydanie decyzji został w tym konkretnym przypadku wyznaczony w art. 24c ust. 1 z.w.z.s. Natomiast inną kwestią jest wejście w życie taryfy w konsekwencji milczącego załatwienia sprawy, co następuje na warunkach przewidzianych w art. 24f ust. 2 z.w.z.s.
W podsumowaniu sąd ocenia, że wszystkie przedstawione wyżej argumenty faktyczne i prawne konsekwentnie prowadzą do stwierdzenia, że analizowana w niniejszej sprawie skarga spółki na bezczynność organu I instancji jest niedopuszczalna, bowiem - co do zasady - nie mogła prowadzić do zobowiązania organu I instancji do załatwienia sprawy, co jest istotą skargi na bezczynność.
Z powodów omówionych wyżej niedopuszczalna skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Orzeczenie o zwrocie spółce wpisu od odrzuconej skargi ([...] zł) uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.