I SAB/SZ 4/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-05-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo wodnetaryfyzaopatrzenie w wodęodprowadzanie ściekówbezwzględna bezczynnośćnaruszenie prawapostępowanie administracyjnesądy administracyjneskarżącyorgan regulacyjny

WSA w Szczecinie stwierdził bezczynność organu regulacyjnego w sprawie zatwierdzenia taryfy wodno-ściekowej i zobowiązał go do rozpoznania wniosku, przyznając skarżącej zadośćuczynienie.

Spółka złożyła wniosek o skrócenie okresu obowiązywania taryfy wodno-ściekowej i zatwierdzenie nowej. Organ regulacyjny wezwał do uzupełnienia braków formalnych, jednak spółka argumentowała, że jej wniosek jest zgodny z prawem. Po bezskutecznym ponagleniu, spółka wniosła skargę na bezczynność organu. WSA w Szczecinie uznał organ za bezczynny z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał go do rozpoznania wniosku i przyznał skarżącej 10 000 zł zadośćuczynienia.

Spółka P. Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. złożyła do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie wniosek o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz zatwierdzenie nowej taryfy. Organ wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych, wskazując na konieczność złożenia wniosku zgodnego z obowiązującym wzorem. Spółka argumentowała, że przepisy prawa nie wymagają stosowania konkretnego wzoru w tym przypadku i jej wniosek jest kompletny. Po bezskutecznym ponagleniu, spółka wniosła skargę na bezczynność organu do WSA w Szczecinie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny oraz zasądzenia sumy pieniężnej i zwrotu kosztów. Organ w odpowiedzi na skargę twierdził, że nie nastąpiła bezczynność, a wniosek nie spełniał wymogów formalnych. WSA w Szczecinie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził bezczynność organu regulacyjnego, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. Ponadto, sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 10 000 zł tytułem zadośćuczynienia za bezczynność organu, uznając ją za uzasadnioną ze względu na świadome wydłużanie postępowania przez organ i naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Sąd odmówił wymierzenia grzywny, uznając przyznaną sumę pieniężną za wystarczającą. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ regulacyjny dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie rozpoznał wniosku skarżącej w ustawowym terminie 45 dni, nie wydał decyzji ani postanowienia, a także nie poinformował skarżącej o sposobie załatwienia sprawy ani o przyczynach zwłoki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (28)

Główne

u.z.z.w.z.o.ś art. 24j § 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Przepis reguluje możliwość złożenia wniosku o skrócenie okresu obowiązywania taryfy wraz z projektem nowej taryfy.

u.z.z.w.z.o.ś art. 24c § 1-2

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Przepisy określające termin 45 dni na ocenę i zatwierdzenie taryfy przez organ regulacyjny.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający skutki stwierdzenia bezczynności organu, w tym zobowiązanie do wydania aktu lub podjęcia czynności.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis umożliwiający stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis umożliwiający przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków art. 19

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 119

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 209

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności, nie rozpoznając wniosku w ustawowym terminie. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżącej należy się zadośćuczynienie pieniężne za poniesione straty i naruszenie zasad postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o braku spełnienia wymogów formalnych wniosku, która została odrzucona przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna bezczynność organu rażące naruszenie prawa świadome wydłużanie postępowania oczywiście pozbawione racjonalnego uzasadnienia lekceważenie i brak woli załatwienia sprawy poważne zaniedbanie

Skład orzekający

Alicja Polańska

przewodniczący sprawozdawca

Bolesław Stachura

członek

Jolanta Kwiecińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezczynności organu, rażącego naruszenia prawa oraz przyznawania zadośćuczynienia pieniężnego w sprawach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku działania organu regulacyjnego w zakresie taryf wodno-ściekowych, ale zasady ogólne mogą być stosowane w innych sprawach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne reagują na bezczynność urzędników i jakie konsekwencje finansowe może to mieć dla organów. Jest to przykład skutecznej ochrony praw przedsiębiorcy.

Organ państwowy zignorował wniosek firmy. Sąd ukarał go 10 000 zł!

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Sz 4/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /przewodniczący sprawozdawca/
Bolesław Stachura
Jolanta Kwiecińska
Symbol z opisem
602  ceny
658
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 932/23 - Wyrok NSA z 2023-12-06
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
1. stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa 2. zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2028
art.24j ust. 1, art. 24 c ust.1-2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 par. 1 pkt. 3, art.149 par. 1, art. 149 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na bezczynność Dyrektora [...] Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy P. na okres 3 lat oraz zatwierdzenia nowej taryfy I. stwierdza bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie; II. zobowiązuje Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do rozpoznania wniosku P. Przedsiębiorstwa [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. z dnia 28 listopada 2022 r. [...], skorygowanego pismem z dnia 2 grudnia 2022 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; III. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje P. Przedsiębiorstwu [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie sumę pieniężną w kwocie 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych; V. odmawia wymierzenia Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie grzywny w kwocie 5.000 (pięć tysięcy) złotych; VI. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz P. Przedsiębiorstwa [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 listopada 2022 r. (L.Dz.ZW.2981.2022) P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. złożyło do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (wpływ: 29 listopada 2022 r.), jako organu regulacyjnego, na podstawie art. 24j ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2020 r. poz. 2028 ze zm.); dalej: "u.z.z.w.z.o.ś", wniosek o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy wraz z projektem nowej taryfy z uzasadnieniem.
Pismem z dnia 2 grudnia 2022 r., doręczonym organowi regulacyjnemu 2 grudnia 2022 r., spółka skorygowała wcześniejszy wniosek.
Wezwaniem z dnia 11 stycznia 2023 r. spółka została zobowiązana przez organ regulacyjny do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie - na podstawie art. 24j pkt 1 u.z.z.w.z.o.ś. oraz § 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków (Dz.U. z 2022 r. poz. 1074); dalej: "rozporządzenie" - wniosku o skrócenie okresu obowiązywania obecnej taryfy i zatwierdzenie nowej taryfy zgodnego z obowiązującym wzorem, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku spółki bez rozpoznania.
Pismem z dnia 13 stycznia 2023 r., wykonując wezwanie, spółka złożyła wyjaśnienia organowi regulacyjnemu, wskazując, iż w art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. ustawodawca przewidział, iż do wniosku o którym mowa w art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. przepisy art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 stosuje się odpowiednio. Ustawodawca nie wskazał jednak, aby do wniosku, o którym mowa w art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś., zastosowanie znajdował art. 25 u.z.z.w.z.o.ś., stanowiący delegację ustawową dla określenia wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy. Skoro zatem do wniosku, o którym mowa w art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś., nie stosuje się art. 25 u.z.z.w.z.o.ś., zastosowania w sprawie nie ma również ww. przepis § 19 rozporządzenia, który określa wzór wniosku o zatwierdzenie taryfy. Według spółki, jej wniosek z dnia 28 listopada 2022 r., skorygowany pismem z dnia 2 grudnia 2022 r., spełnia wymagania przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie i nie zawiera braków formalnych.
Pismem z dnia 26 stycznia 2023 r. spółka skierowała do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z siedzibą w Warszawie, za pośrednictwem organu regulacyjnego, ponaglenie na niezałatwienie sprawy przez ten organ w terminie określonym przepisami prawa.
Pismem z dnia 23 lutego 2023 r. spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie dotyczącej wniosku o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy w sprawie nr [...]([...]) złożonego na podstawie art. 24j u.z.z.w.z.o.ś., zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 24j w zw. art. 24c ust. 1-2 u.z.z.w.z.o.ś.,
- art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i art. 12 § 1 i § 2 k.p.a.
Skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do rozpatrzenia wniosku o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, projektu nowej taryfy oraz uzasadnienia i wydania decyzji w terminie 7 dni od dnia doręczenia wyroku w sprawie i zwrotu akt;
2) stwierdzenie, że bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie grzywny w kwocie 5.000 zł;
4) zasądzenie - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 10.000 zł;
5) zasądzenie od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych;
6) na podstawie art. 119 pkt 2 i pkt 4 p.p.s.a., o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;
8) o przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści skargi oraz w aktach sprawy [...] ([...]).
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że jej wniosek z dnia 28 listopada 2022 r., skorygowany pismem z dnia 2 grudnia 2022 r., spełnia wymagania określone w art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. oraz wymagania innych przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie i nie zawiera braków formalnych, a sprawa powinna zostać załatwiona przez organ w terminie przewidzianym przepisami prawa. Organ regulacyjny powinien zatem wniosek ocenić, zweryfikować i przeanalizować w terminie 45 dni od dnia jego otrzymania, tj. do 16 stycznia 2023 r. Tymczasem, organ regulacyjny do 16 stycznia 2023 r. nie wydał żadnej decyzji w sprawie, czym dopuścił się naruszenia art. 24j w zw. z art. 24c ust. 1 - 2 u.z.z.w.z.o.ś.
Według skarżącej, organ regulacyjny przez cały okres, jaki upłynął od dnia wniesienia wniosku, nie podjął w sprawie szeregu czynności przewidzianych prawem, poza wystosowaniem do spółki niezasadnego i niemającego podstawy prawnej wezwania z dnia 11 stycznia 2023 r., które należy w tej sytuacji ocenić jako czynność pozorną, zmierzająca do celowego i świadomego wydłużania postępowania.
Skarżąca wskazała, że organ regulacyjny nie zawiadomił jej dotychczas o wszczęciu postępowania, czym naruszył art. 61 § 4 k.p.a. Organ regulacyjny nie zawiadomił również skarżącej, do czego był zobowiązany na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., o niezałatwieniu sprawy w terminie; nie podał przyczyn zwłoki; nie wskazał również nowego terminu załatwienia sprawy i nie pouczył skarżącej o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ regulacyjny swoim działaniem naruszył również art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., bowiem jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada jego szybkości oraz przepisy art. 35 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a.
Skarżąca wskazała także, że 26 stycznia 2023 r. wniosła, za pośrednictwem organu regulacyjnego, ponaglenie - na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. - do organu wyższego stopnia, tj. Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego w Warszawie. Nadto, 14 lutego 2023 r. skarżąca skierowała do organu regulacyjnego zapytanie o termin przekazania ponaglenia do organu wyższego stopnia, na które to pismo również nie otrzymała dotychczas odpowiedzi, jak również nie otrzymała żadnej informacji o rozpatrzeniu ponaglenia przez organ wyższego stopnia. Stan, w którym organ regulacyjny nie podejmuje czynności w postępowaniu, zgodnych z przepisami prawa oraz nie informuje o stanie sprawy spółki, wprowadza niepokój i stan niepewności co do losu sprawy. Skoro zatem organ regulacyjny nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej, a czynność wezwania organu regulacyjnego z dnia 11 stycznia 2023 r. nie ma podstawy prawnej i stanowi czynność pozorną, uzasadnione jest twierdzenie, iż organ regulacyjny dopuścił się rażącego naruszenia prawa i dopuścił się bezczynności w tym zakresie.
W ocenie skarżącej, wymierzenie organowi - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - grzywny w kwocie 5.000 zł oraz sumy pieniężnej na rzecz skarżącej w kwocie 10.000 zł jest uzasadnione z uwagi na fakt, iż zachowanie organu regulacyjnego świadczy o celowości i świadomym wydłużaniu postępowania, co niewątpliwie narusza powołane w skardze zasady ogólne postępowania administracyjnego jak i inne wskazane w skardze przepisy prawa. Taki sposób postępowaniu widoczny jest w poszukiwaniu przez organ regulacyjny powodów, dla których tok postępowania miał być wydłużony. Nieodzowną konsekwencją bezczynności organu regulacyjnego jest powodowanie w majątku skarżącej strat, co wiąże się z bardzo niekorzystnym wpływem na jej sytuację finansową. Nie można bowiem pomijać faktu, iż przychody z taryfy stanowią bardzo istotny przychód dla skarżącej, zaś każdy dzień bezczynności organu regulacyjnego ogranicza bardzo istotnie zdolności finansowe skarżącej i oddziałuje bardzo niekorzystnie na jej działalność.
W odpowiedzi na skargę, organ regulacyjny wskazał, iż - wbrew treści skargi - nie nastąpiła bezczynność w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ. Złożony przez skarżącą wniosek nie spełniał wymogów formalnych wynikających z rozporządzenia, co skutkowało wezwaniem o uzupełnienie braków formalnych poprzez złożenie wniosku, zgodnie z art. 24j u.z.z.w.z.o.ś. i treścią § 19 ww. rozporządzenia. W wezwaniu wskazano, iż - zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. - w przypadku braku uzupełnienia, wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie spółka przesłała wyjaśnienie, że wniosek dotyczy skrócenia, jednak wniosku nie uzupełniono zgodnie z § 19 rozporządzenia, co skutkowało pozostawieniem wniosku spółki bez rozpoznania.
W tej sytuacji, zarzut dotyczący bezczynności w postępowaniu jest, w ocenie organu, bezzasadny, w związku z czym organ wniósł o oddalenie skargi.
Organ dodał, że wszystkie dokumenty znajdują się obecnie w siedzibie organu w Państwowym Gospodarstwie Wodnym Wody Polskie w Warszawie, ze względu na trwające postępowanie odwoławcze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Dokonując zaś ww. kontroli - stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wskazać także należy, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.
Instytucja skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie.
W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt III SAB/Gl 3/12). Tym samym, dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji, zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań (por. P. Daniel, Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania - zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr 3, s. 94). Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny
nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, należy uwzględnić stan sprawy istniejący
w dniu wyrokowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2021 r. sygn. akt III SAB/Wa 333/21).
Zarządzeniem z dnia 23 maja 2023 r. sędziego sprawozdawcy wezwano organ do nadesłania postanowienia o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 28 listopada 2022 r., skorygowanego pismem z dnia 2 grudnia 2022 r., w terminie dni 7, pod rygorem przyjęcia, że takie postanowienie nie zostało wydane (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Organ nie wykonał tego wezwania i nie nadesłał wskazanego postanowienia, ani informacji o powiadomieniu skarżącej o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania, o czym sygnalizował w odpowiedzi na skargę, zatem sąd rozpoznał sprawę na podstawie akt sprawy, którymi dysponował w dniu wyrokowania.
Z dokumentów załączonych do skargi wynika, że skarżąca złożyła do organu regulacyjnego wniosek z dnia 28 listopada 2022 r. (wpływ do organu: 29 listopada 2022 r.), na podstawie art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś., o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy wraz z projektem nowej taryfy z uzasadnieniem, a pismem z dnia 2 grudnia 2022 r. (doręczonym organowi 2 grudnia 2022 r.) skorygowała ten wniosek.
Po upływie ok. 43 dni od wpływu wniosku do organu regulacyjnego, organ wezwał (11 stycznia 2023 r.) skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie - na podstawie art. 24j pkt 1 u.z.z.w.z.o.ś. oraz § 19 ww. rozporządzenia - wniosku o skrócenie okresu obowiązywania obecnej taryfy i zatwierdzenie nowej taryfy zgodnego z obowiązującym wzorem, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku spółki bez rozpoznania.
Pismem z dnia 13 stycznia 2023 r., wykonując wezwanie, skarżąca złożyła wyjaśnienia organowi regulacyjnemu.
Wobec braku czynności organu regulacyjnego i niepoinformowaniu skarżącej o sposobie załatwienia wniosku, pismem z dnia 26 stycznia 2023 r. skarżąca skierowała do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Warszawie, za pośrednictwem organu regulacyjnego, ponaglenie na niezałatwienie sprawy przez ten organ w terminie (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).
Nadto, pismem z dnia 15 lutego 2023 r. skarżąca zażądała od organu regulacyjnego informacji o terminie przekazania do organu wyższego stopnia ponaglenia, lecz informacji nie uzyskała.
Z akt sprawy nie wynika także, aby w sprawie wydane zostało postanowienie organu regulacyjnego o pozostawieniu wniosku spółki bez rozpoznania lub aby udzielono skarżącej informacji o sposobie załatwienia sprawy, wobec niewykonania ww. wezwania. Nadto, nie wynika z nich również, aby ponaglenie spółki zostało przekazane przez organ regulacyjny do organu wyższego stopnia (art.37 § 4 k.p.a.).
Z przedstawionej chronologii zdarzeń wynika, że skarżąca zastosowała się do wezwania organu regulacyjnego i w piśmie z dnia 13 stycznia 2023 r. wyjaśniła - powołując podstawę prawną - dlaczego nie jest zobowiązana do złożenia wniosku na wzorze przewidzianym do zatwierdzenia taryfy.
W tej sytuacji, jeżeli organ regulacyjny uznał, że skarżąca nie zastosowała się do wezwania powinien był - na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z pouczeniem zamieszczonym w wezwaniu - pozostawić wniosek bez rozpoznania i poinformować o tym skarżącą, czego nie uczynił, a to z kolei spowodowało, że spółka wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, co do sposobu rozpoznania którego także nie została poinformowana.
W tej sytuacji, wobec niezałatwienia wniosku skarżącej w terminie 45 dni od dnia jego otrzymania, tj. do 16 stycznia 2023 r., organ regulacyjny naruszył przepisy art. 24j u.z.z.w.z.o.ś. w zw. z art. 24c ust. 1 - 2 u.z.z.w.z.o.ś. W przepisach art. 26j u.z.z.w.z.o.ś. przewidziano, że: "W uzasadnionych przypadkach, w szczególności jeżeli wynika to z udokumentowanych zmian warunków ekonomicznych oraz wielkości usług i warunków ich świadczenia, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w trakcie obowiązywania dotychczasowej taryfy może złożyć do organu regulacyjnego wniosek o skrócenie okresu obowiązywania tej taryfy wraz z projektem nowej taryfy oraz uzasadnieniem, jednak nie później niż przed rozpoczęciem biegu terminu 120 dni od planowanego dnia wejścia w życie nowej taryfy. Przepisy art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 stosuje się odpowiednio.
2. W decyzji zatwierdzającej taryfę orzeka się o skróceniu czasu obowiązywania dotychczasowej taryfy.".
Przepisy zaś art. 24c ust. 1 i 2 u.z.z.w.z.o.ś. stanowią, że: "Organ regulacyjny, w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 24b ust. 2:
1) ocenia projekt taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1, oraz uzasadnienie, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2, pod względem zgodności z:
a) przepisami ustawy,
b) przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne;
2) analizuje zmiany warunków ekonomicznych wykonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działalności gospodarczej, w tym marżę zysku, oraz weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia w celu zapewnienia ochrony interesów odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen.
2. Jeżeli wynik oceny, weryfikacji lub analizy, o których mowa w ust. 1, jest pozytywny, organ regulacyjny zatwierdza taryfę w drodze decyzji.".
Zatem, w ww. terminie organ regulacyjny nie wydał jednego z rozstrzygnięć w tych przepisach wskazanych (pozytywnie lub negatywnie załatwiającego wniosek).
Przyjąć zatem należy, że organ regulacyjny pozostaje w bezczynności co do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 28 listopada 2022 r., uzupełnionego pismem z dnia 2 grudnia 2022 r.
W tej sytuacji, sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do rozpatrzenia tego wniosku w terminie dni 14, licząc od doręczenia prawomocnego wyroku.
Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., oceniając stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością, sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W zakresie tej oceny wyjaśnić należy, że rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione racjonalnego uzasadnienia. W przekonaniu sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja zaistniała, albowiem zachodzi przypadek oczywistego braku podjęcia przez organ czynności zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżącej, jego lekceważenia i braku woli załatwienia sprawy, a nawet poważnego zaniedbania, które należy rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Według sądu, bezczynność organu mogła narazić skarżącą na niemożność wykonania obowiązków w sferze publicznej, gdyż zatwierdzona poprzednia taryfa na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, przy wysokiej inflacji, mogła zawierać nieadekwatne do stanu aktualnego stawki, pozbawiające skarżącą niezbędnych wpływów finansowych.
W ocenie sądu, jako uprawniony należało także uznać wniosek skarżącej o przyznaniu jej od organu sumy pieniężnej w kwocie 10.000 zł, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. i w zw. z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r., które wyniosło 6.346,15 zł.
Przyznanie ww. sumy pieniężnej jest uzasadnione z uwagi na fakt, iż zachowanie organu regulacyjnego świadczy o świadomym wydłużaniu postępowania, co niewątpliwie narusza także zasady ogólne postępowania administracyjnego. Organ regulacyjny nie zawiadomił skarżącej dotychczas o wszczęciu postępowania, czym naruszył art. 61 § 4 k.p.a.; nie zawiadomił również skarżącej, do czego był zobowiązany na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., o niezałatwieniu sprawy w terminie; nie podał przyczyn zwłoki; nie wskazał również nowego terminu załatwienia sprawy i nie pouczył skarżącej o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ regulacyjny swoim działaniem naruszył również art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., bowiem jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada jego szybkości oraz art. 9 k.p.a. (zasada informowania), gdyż nie informował skarżącej o toku postępowania, mimo żądania informacji przez skarżącą.
Taki sposób postępowaniu widoczny jest w poszukiwaniu przez organ regulacyjny powodów, dla których tok postępowania miał być wydłużony. Nieodzowną konsekwencją bezczynności organu regulacyjnego jest ryzyko powodowania w majątku skarżącej strat finansowych, bowiem przychody z taryfy stanowią bardzo istotny przychód skarżącej, zaś każdy dzień bezczynności organu regulacyjnego ogranicza bardzo istotnie zdolności finansowe skarżącej i oddziałuje bardzo niekorzystnie na jej działalność w sferze usług publicznych.
Sąd uznał, że przyznanie ww. sumy pieniężnej na rzecz skarżącej od organu będzie wystarczające dla odniesienia skutku zapobiegającego dalszym naruszeniom i dlatego odstąpił od wymierzenia organowi - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - grzywny w kwocie 5.000 zł
Mając na względzie powyższe okoliczności, sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzekł jak w punkcie I. sentencji. Orzeczenie zawarte w punkcie II. sentencji wydano na podstawie przepisu art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.; w pkt III., na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.; o przyznaniu na rzecz skarżącej od organu sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. orzeczono w pkt IV. O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis od skargi w wysokości 100 zł, pobrany od skarżącej na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535).
Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI