I SAB/Sz 152/25

I SAB/Sz 152/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-11-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 28 par. 1, art. 29, art. 49 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 3, art. 58 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 2261
art. 40a ust. 2 pkt 1, art. 41a ust. 1, art. 40 ust. 1, art.40 ust. 2
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o Stowarzyszeniach (t. j.)
Sentencja
. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. w W. na bezczynność Prezesa Koła Łowieckiego [...] w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z 25 sierpnia 2025 r., P. w W. z siedzibą w W. przy ul. [...] (dalej "skarżący" lub "Stowarzyszenie") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezesa Koła Łowieckiego "[...] w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została podpisana przez radcę prawnego B. B., jako pełnomocnika Stowarzyszenia.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 sierpnia 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (np. statutu).
Następnie pełnomocnik skarżącego, w dniu 10 września 2025 r., złożył poprzez platformę e-PUAP wniosek o udostępnienie akt w systemie PASSA załączając plik dokumentów, w tym:
- zaświadczenie Prezydenta Miasta Stołecznego W. z dnia 26 lipca 2023 r. zaświadczające, że w dniu 23 maja 2019 r. w trybie art. 40a ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r., poz. 2261 j.t.) stowarzyszenie zwykłe pn. P. - zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonych przez Prezydenta W. pod numerem 550,
- niepełną treść regulaminu stowarzyszenia zwykłego P. (dwie kartki),
- pismo z dnia 5 czerwca 2013 r. o przekazaniu Prezydentowi m. st. W. zaktualizowanej listy członków Stowarzyszenia, z której wynika, że Stowarzyszenie (adres dla doręczeń – W., al. [...]) liczy łącznie z B. B. 4 członków,
- nieopatrzone datą pełnomocnictwo udzielone r. pr. B. B. (adres dla doręczeń, W., al. [...]) przez pozostałych członków Stowarzyszenia do reprezentowania Stowarzyszenia przed m.in. sądami administracyjnymi oraz powszechnymi wszystkich instancji we wszystkich sprawach związanych z działalnością Stowarzyszenia.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 3 października 2025 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez:
- przedłożenie pełnej treści regulaminu P. aktualnego na dzień złożenia skargi;
- wskazanie daty udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania P.
- złożenia aktualnej listy członków P. bowiem przedłożone pismo, aktualizujące listę członków stowarzyszenia nosi datę 5 czerwca 2013 r., natomiast z zaświadczenia Prezydenta Miasta Stołecznego W. z 26 lipca 2023 r. wynika, że P. zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, prowadzonej przez Prezydenta Miasta Stołecznego W. pod nr 550, w dniu 23 maja 2019 r.
Powyższe wezwanie wysłano do pełnomocnika skarżącego za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-PUAP) w dniu 13 października 2025 r. (data utworzenia pierwszego Urzędowego Poświadczenia Doręczenia - UPD), a wobec nieodebrania pisma, po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, tj. w dniu 21 października 2025 r., przesłano powtórne zawiadomienie. Dokument został uznany za doręczony w dniu 28 października 2025 r.
W piśmie z dnia 17 października 2025 r. (złożonym drogą elektroniczą) pełnomocnik skarżącego w imieniu P. wskazał, że aktualna lista członków Stowarzyszenia w dacie wniesienia skargi została już dołączona do wniosku o udostępnienie akt w systemie PASSA, co pozwala Sądowi w razie potrzeby zweryfikować tożsamość i legitymację procesową Stowarzyszenia. To samo dotyczy aktualnego regulaminu Stowarzyszenia. Nadto podkreślił, że pełnomocnictwo, na podstawie którego działa pełnomocnik Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu, zostało udzielone w sposób ważny przez wszystkich członków stowarzyszenia, jeszcze przed wniesieniem skargi i nie zostało cofnięte, ani uchylone do chwili obecnej. W ocenie pełnomocnika, reprezentacja P. w niniejszym postępowaniu jest zatem prawidłowa, a wniesione do tutejszego Sądu dokumenty są wystarczające do wykazania zdolności sądowej strony i prawidłowości tej reprezentacji. Jednocześnie radca prawny nadesłał plik dokumentów tożsamy z załączonym do pisma z 10 września 2025 r., tj. zaświadczenie Prezydenta Miasta Stołecznego W. z 26 lipca 2023 r. o wpisaniu stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, dwie kartki regulaminu Stowarzyszenia, pełnomocnictwo bez daty oraz pismo z 5 czerwca 2013 r. przekazujące Prezydentowi m. st. w W. zaktualizowaną listę członków Stowarzyszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazania wymaga, że z dniem 5 listopada 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1427), która w art. 2 stanowi, że do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że do zażaleń uwzględnionych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 232 § 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Postępowanie wywołane skargą zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej, a tym samym oceny dopuszczalność skargi oraz formalnej poprawność jej wniesienia, należy dokonać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 listopada 2025 r.
Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
W myśl natomiast art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Nieprzedłożenie takiego dokumentu powoduje, że nie można nadać skardze prawidłowego biegu.
W sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia pisma lub poprawienia w terminie siedmiodniowym, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi powoduje jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez P. , które jest stowarzyszeniem zwykłym, co potwierdza zaświadczenie Prezydenta Miasta Stołecznego W. z 26 lipca 2023 r. o wpisaniu ww. Stowarzyszenia w dniu 23 maja 2019 r. w trybie art. 40a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r., poz. 2261 - dalej "u.p.s.") do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonych przez Prezydenta m. st. W. pod numerem 550. Jak wynika z treści wpisu w ewidencji, adres siedziby Stowarzyszenia to ul. [...], W..
Stowarzyszenie zwykłe, zgodnie z art. 40 ust. 1 u.p.s., stanowi uproszczoną formę stowarzyszenia, nieposiadającą osobowości prawnej. Stowarzyszenie zwykłe powstaje i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji prowadzonej przez organ nadzorujący (art. 40a u.p.s.), natomiast działa w oparciu o regulamin działalności, uchwalany przez osoby w liczbie co najmniej trzech, zamierzające założyć stowarzyszenie zwykłe (art. 40 ust. 2 u.p.s.).
Instytucja ewidencji stowarzyszeń zwykłych została wprowadzona ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1923), która weszła w życie w dniu 20 maja 2016 r. Stosownie do art. 10 tej ustawy, w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1. Brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa (ust.1). Do dnia dokonania wpisu do ewidencji, o którym mowa w ust. 1, stowarzyszenia zwykłe działają na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 2). Powyższy termin przewidziany na dokonanie wpisu do ewidencji mijał w dniu 20 maja 2018 r.
Zgodnie z art. 41a ust. 1 u.p.s., stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. Jednakże w myśl art. 41a ust. 2 u.p.s. podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. Czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu są w szczególności: 1) nabycie oraz zbycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego; 2) ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego; 3) zawarcie umowy kredytu albo pożyczki; 4) przejęcie długu, uznanie długu, zwolnienie z długu, przystąpienie do długu, zawarcie umowy poręczenia lub zawarcie innej podobnej umowy; 5) zaciągnięcie innych zobowiązań przekraczających wartość 10 000 zł (art. 41a ust. 3).
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 41a ust. 3 pkt 1-5 u.p.s. jedynie przykładowo wymienił czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, a świadczy o tym użycie w przepisie sformułowania "w szczególności".
Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu należy uznać wniesienie skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 390/24, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W orzecznictwie podkreśla się także, że choć stowarzyszeniu zwykłemu niewątpliwie przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, to legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki z dnia 4 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 2086/13, z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 376/14, z dnia 28 października 2025 r. sygn. akt III OZ 538/25, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, jak i pozostałe powołane orzeczenia).
Odnosząc powyższe do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że nadesłane do akt dokumenty nie są wystarczające dla ustalenia, że pełnomocnik został należycie umocowany do działania w imieniu skarżącego Stowarzyszenia, w tym do wniesienia skargi, a w szczególności nie potwierdzają, aby był on upoważniony przez wszystkich aktualnych członków Stowarzyszenia do jego reprezentowania przed sądami administracyjnymi.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z ustaleń Sądu poczynionych z urzędu wynika, że P. istniało już wcześniej, ale zostało rozwiązane z mocy prawa z dniem 21 maja 2018 r., zaś obecnie składające skargę jest podmiotem nowym, który nie jest tożsamy z nieistniejącym już Stowarzyszeniem.
Zauważyć należy, że na stronie internetowej Urzędu m. st. W. (pod adresem www.bip.warszawa.pl/web/biuro-administracji-i-spraw-obywatelskich/-/wydzial-spraw-obywatelskich) znajduje się wykaz stowarzyszeń zwykłych rozwiązanych z mocy prawa z dniem 21 maja 2018 r. na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1923). W wykazie tym pod poz. 981 widnieje P. z siedzibą w W. (al. [...]i [...]), co oznacza, że działało ono tylko do dnia 20 maja 2018 r., gdyż z dniem 21 maja 2018 r. uległo rozwiązaniu ex lege. Natomiast Stowarzyszenie (z siedzibą w W. przy ul. [...]), które wniosło niniejszą skargę, choć noszące taką samą nazwę, powstało dopiero w dniu 23 maja 2019 r., tj. z chwilą dokonania wymaganego wpisu do ewidencji, co wynika z zaświadczenia Prezydenta Miasta Stołecznego W. z dnia 26 lipca 2023 r. Prowadzi to do wniosku, że po upływie roku od rozwiązania P. , funkcjonującego na podstawie przepisów sprzed nowelizacji u.p.s., powstało nowe Stowarzyszenie działające już w nowym reżimie prawnym u.p.s. Z tych też względów w świetle przedstawionych okoliczności prawnych jak i faktycznych brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że pomiędzy obu stowarzyszeniami zachodziła podmiotowa ciągłość, czy następstwo prawne.
W konsekwencji stwierdzić należy, że poprzednio i aktualnie funkcjonujące Stowarzyszenie to dwa różne podmioty, co nie pozostaje bez znaczenia dla oceny umocowania pełnomocnika do występowania w imieniu Stowarzyszenia jako strony skarżącej. Zwrócić należy bowiem uwagę, że nadesłane do akt sprawy pismo aktualizujące listę członków Stowarzyszenia opatrzone jest datą 5 czerwca 2013 r., a zatem nie dotyczy skarżącego Stowarzyszenia, lecz poprzednio działającego. Stąd pełnomocnik skarżącego w celu wykazania swojego umocowania, zgodnie z zobowiązaniem Sądu winien był złożyć aktualną listę, z której wynikałby skład członkowski wnoszącego skargę Stowarzyszenia, czego nie uczynił.
Wątpliwości budzi również dostarczone do Sądu pełnomocnictwo, albowiem nie zawiera daty jego sporządzenia. Wprawdzie brak daty pełnomocnictwa nie jest zasadniczo jego wadą istotną, jednakże w realiach niniejszej sprawy nieopatrzenie pełnomocnictwa datą uniemożliwia stwierdzenie, czy zostało udzielone w imieniu członków poprzednio, czy też obecnie istniejącego stowarzyszenia. Nadto, pomimo wystosowanego wezwania nie przedłożono również pełnej treści regulaminu stowarzyszenia. Dwukrotnie przedstawiono wyłącznie tylko część (2 kartki) tego dokumentu organizacyjnego. Na marginesie jedynie zauważyć należy, że z dostępnej części regulaminu wynika, iż podjęcie przez przedstawiciela decyzji przekraczającej uprawnienia zwykłego zarządu wymaga zgody wszystkich członków stowarzyszenia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że Stowarzyszenie nie uzupełniło braków formalnych skargi, co uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu.