I SAB/RZ 1/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M. W. złożył skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), zarzucając mu niewydanie decyzji odmawnej w przedmiocie umorzenia kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący powołał się na art. 77a ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, twierdząc, że choć umorzenie następuje w formie pisemnej, to odmowa powinna przybrać formę decyzji administracyjnej. ZUS wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa dotyczy należności cywilnoprawnych, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego, lecz sądów powszechnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uznał, że sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli rozstrzygnięć ZUS w przedmiocie umorzenia kosztów zastępstwa procesowego, które mają charakter cywilnoprawny. W związku z tym, skarga na bezczynność organu w tej sprawie również nie podlegała rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., powołując się na brak właściwości sądu administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących należności cywilnoprawnych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w kontekście działalności ZUS.
Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku i specyfiki przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych należności lub organów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów zastępstwa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów zastępstwa procesowego, ponieważ należności te mają charakter cywilnoprawny, a właściwy do ich rozpoznania jest sąd powszechny.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli działalności administracji publicznej w zakresie określonym przepisami prawa. W przypadku spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, kognicja sądu administracyjnego jest ograniczona do konkretnych kategorii spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Umorzenie należności cywilnoprawnych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, następuje na podstawie przepisów prawa cywilnego, a rozstrzygnięcia w tym zakresie należą do właściwości sądów powszechnych. Skarga na bezczynność organu przysługuje tylko w sprawach, w których organ wydaje rozstrzygnięcie podlegające kontroli sądu administracyjnego.
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
ustawa systemowa art. 77a § ust. 5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Umorzenie należności cywilnoprawnych, odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty następuje w formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego.
ustawa systemowa art. 83 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Katalog spraw, w których ZUS zobligowany jest do wydania decyzji podlegającej kontroli sądu administracyjnego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotyczy należności cywilnoprawnych, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego. • Rozstrzygnięcie ZUS w przedmiocie umorzenia kosztów zastępstwa procesowego nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że odmowa umorzenia kosztów zastępstwa procesowego powinna przybrać formę decyzji administracyjnej podlegającej kontroli sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
należności cywilnoprawne • kognicja sądu administracyjnego • katalog zamknięty • bezwzględna niewłaściwość sądu
Skład orzekający
Małgorzata Niedobylska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących należności cywilnoprawnych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w kontekście działalności ZUS."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku i specyfiki przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych należności lub organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, ponieważ dotyczy precyzyjnego określenia granic właściwości sądów administracyjnych i powszechnych w sprawach o charakterze mieszanym.
“Kiedy ZUS nie musi odpowiadać przed sądem administracyjnym? Kluczowe rozróżnienie między sprawami cywilnymi a administracyjnymi.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.