I SAB/Po 8/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-05-12
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościpodatek rolnybezczynność organupostępowanie administracyjneSKO WSAterminynaruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, zobowiązując je do załatwienia sprawy w terminie miesiąca.

Skarżący E. O. złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2022 rok. SKO nie rozpoznało odwołania od decyzji Burmistrza przez ponad 5 miesięcy. Sąd uznał bezczynność za rażące naruszenie prawa, zobowiązał SKO do załatwienia sprawy w ciągu miesiąca i oddalił żądanie przyznania sumy pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę E. O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2022 rok. Skarżący zarzucił SKO brak rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza z 15 września 2022 r., które wpłynęło do SKO 3 października 2022 r. Po upływie ponad 5 miesięcy od wpływu odwołania, SKO podjęło czynność w postaci powołania biegłego. Sąd, odwołując się do wcześniejszych orzeczeń w podobnych sprawach dotyczących lat 2016-2019, stwierdził, że bezczynność SKO miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długotrwałe zwlekanie i brak racjonalnego usprawiedliwienia. Sąd zobowiązał SKO do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku. Oddalono żądanie skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, uznając, że skarżący nie poniósł realnej szkody materialnej w wyniku bezczynności organu. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności.

Uzasadnienie

SKO nie rozpoznało odwołania w ustawowym terminie, a podjęta czynność (powołanie biegłego) nastąpiła po ponad 5 miesiącach od wpływu odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zobowiązania organu do załatwienia sprawy i przyznania sumy pieniężnej.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi w pozostałej części.

o.p. art. 139 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Termin załatwienia sprawy wymagającej postępowania dowodowego.

o.p. art. 139 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym.

o.p. art. 140 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 141 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 139 § § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 140 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 125 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 141 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ponaglenie w sprawach podatkowych.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

o.p. art. 125

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek działania wnikliwie i szybko.

u.p.o.l. art. 1 a § ust. 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budynku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu odwołania. Bezczynność SKO miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Żądanie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę w pełni podziela ocenę toku postępowania odwoławczego zaprezentowaną w tych wyrokach i do nich się odwołuje, posługując się zawartą w nich argumentacją. O rażącej bezczynności (przewlekłości) świadczą: znaczna zwłoka w załatwieniu sprawy, zaniechania organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw procesowych stron. W ocenie Sądu krzywdą doznaną przez skarżącego nie jest czas od wszczęcia postępowania i oczekiwanie na jego zakończenie.

Skład orzekający

Waldemar Inerowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Karol Pawlicki

sędzia

Robert Talaga

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu administracji publicznej, zwłaszcza w kontekście spraw podatkowych, oraz kryteria oceny rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań przed sądami administracyjnymi i Ordynacją podatkową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy problem bezczynności organów administracji, co jest częstym doświadczeniem obywateli. Pokazuje też, jak sądy administracyjne reagują na takie sytuacje i jakie środki prawne są dostępne.

Organ milczy przez miesiące? Sąd administracyjny reaguje na bezczynność!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Po 8/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki
Robert Talaga
Waldemar Inerowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
658
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 119 pkt 4, art. 149 § 1 pkt 1 i § 2, art. 151, art. 120, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 141, art. 139 § 1-3, art. 140 § 1, art. 121 § 1, art. 125 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Dnia 12 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2023 roku sprawy ze skargi E. O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie załatwienia sprawy dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 2022 rok I. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w prowadzeniu postępowania; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. oddala skargę w pozostałej części; V. zasądza od Samorządowe Kolegium Odwoławcze na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Burmistrz [...] wydał w dniu 15 września 2022 r. decyzję Nr [...], w sprawie ustalenia E. O. łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości na rok 2022 za nieruchomości położone na terenie K. zapisane w księgach wieczystych: [...], [...], [...] i [...], w kwocie [...]zł.
Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, wobec toczących się spraw w zakresie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2016-2021 organ podatkowy wezwał skarżącego do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych znajdujących się w K., przy ul. [...] i [...]. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył stosowną informację podatkową (formularze IN-1 oraz IR-1, z załącznikami), a organ podatkowy I instancji postanowieniem z 10 czerwca 2022 r. wszczął postępowanie podatkowe.
Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie z 19 września 2022 r., które wpłynęło w tym dniu do organu I instancji.
Odwołanie wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 3 października 2022 r.
W dniu 6 lutego 2023 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło ponaglenie skarżącego z 2 lutego 2023 r.
Postanowieniem z 7 marca 2023 r. organ II Instancji orzekł o powołaniu biegłego rzeczoznawcy z zakresu budownictwa celem wydania opinii w zakresie ustalenia , czy " Hala magazynowa nr [...] położona w K. przy ul. [...] działka nr [...] i [...] oraz Hala magazynowa nr [...] położona w K. przy ul. [...] działka nr [...], [...], [...], [...] i [...]", spełniają definicję "budynku" wynikającą z art. 1 a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70).
Pismem z dnia 13 lutego 2023 roku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu odwołania z dnia 19 września 2022 r.
W skardze skarżący wniósł o:
1. wydanie stosownego orzeczenia przez SKO [...] bez zbędnej zwłoki tj. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a"),
2. uwzględnienie skargi na bezczynność przez SKO [...] przez WSA w Poznaniu i zobowiązanie SKO [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy (wydania aktu), w określonym przez WSA w Poznaniu terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez SKO [...] w trybie autokontroli (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.),
3. stwierdzenie, że SKO [...] dopuściło się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.),
4. stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie - bezczynność SKO [...] - miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), gdyż od wydania ostatniego z wyroków minęło ponad 3 miesięcy, a organ (SKO [...]) nie wykonał jakiejkolwiek czynności,
5. przyznanie od SKO [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.),
6. zasądzenie od SKO [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]zł.
Skarżący zarzucił rażące naruszenia prawa - art. 139 § 3 o.p., polegające na jego niezastosowaniu.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że pismem z dnia 29 września 2022 r. Burmistrz [...] przesłał do SKO [...] odwołanie z dnia 19 września 2022 r. od decyzji Burmistrza [...] nr [...] z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wymiaru podatku za 2022 r. Od przesłania odwołania minęło ponad 3 miesiące, a SKO [...] nie tylko, że nie załatwiło sprawy decyzją, ale nie wykonało jakiejkolwiek czynności.
Co do żądania zawartego w punkcie 5 petitum skargi skarżący zauważył, iż przyznanie wymienionej sumy pieniężnej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie ma służyć wyrównaniu szkody - dla jej przyznania wystarczy sam fakt bezczynności. Suma pieniężna określona w art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi formę zadośćuczynienia dla strony skarżącej za doznaną krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej. Nie ma charakteru odszkodowawczego, ponieważ taki walor posiada odszkodowanie, o którym mowa w art. 154 § 4 p.p.s.a. Skarżący stwierdził, że doznał w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Należy bowiem zauważyć, że skarżący zmuszona jest znosić bierność organu w załatwieniu sprawy.
Zdaniem skarżącego, przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco- represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Taka sytuacja, zdaniem skarżącego, zachodzi w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Celem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze i przedstawionych przez skarżącego faktów i okoliczności dotyczących biegu postępowania odwoławczego, jest dokonanie oceny, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, a następnie rozważenie, czy istnieją podstawy do wydania rozstrzygnięć na podstawie art. 149 p.p.s.a.
Sporna kwestia istnienia bezczynności w postępowaniu odwoławczym była także przedmiotem sądowej kontroli tut. Sądu w sprawach dotyczących poprzednich lat podatkowych (wyroki z 12 maja 2023 r. wydane w sprawach o sygn. akt: I SAB/Po 4/23 (dot. roku 2016), I SAB/Po 5/23 (dot. roku 2017) i I SAB/Po 6/23 (dot. roku 2018) i SAB/Po 7/23 (dot. roku 2019)), w których skarżący sformułował w skargach tożsame zarzuty i wnioski. Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę w pełni podziela ocenę toku postępowania odwoławczego zaprezentowaną w tych wyrokach i do nich się odwołuje, posługując się zawartą w nich argumentacją.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Na podstawie art. 149 § 1 tej ustawy jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W przypadku bezczynności (przewlekłości) przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wymagane jest wniesienie ponaglenia (w sprawach podatkowych), o którym mowa w art. 141 o.p. Takie ponaglenie nie jest jednak konieczne w sytuacji, kiedy skarga dotyczy bezczynności (przewlekłego prowadzenia postępowania) organu wyższego stopnia (organu odwoławczego), jakim jest m.in. samorządowe kolegium odwoławcze. W przypadku uchybienia terminów do rozpoznania środków zaskarżenia przez samorządowe kolegium odwoławcze w sprawach podatkowych środek prawny w postaci ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 1 pkt 1 o.p. nie przysługuje. W wypadku bowiem tego organu nie można wskazać organu wyższego stopnia, do którego można by skierować ponaglenie. Tym samym środek ten nie mógł być wykorzystany w przypadku złożenia skargi na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego w sprawie rozpatrzenia odwołania.
W rozpoznawanej sprawie w dniu 06 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławcze ponaglenie na bezczynność w przedmiotowej sprawie, a następnie pismem z dnia 13 lutego 2023r. wniósł do WSA w Poznaniu skargę w omawianym zakresie. W ocenie Sądu skarga została wniesiona prawidłowo.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Ponadto, dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. O rażącej bezczynności (przewlekłości) świadczą więc: znaczna zwłoka w załatwieniu sprawy, zaniechania organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw procesowych stron. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność (przewlekłość) organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18 oraz z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2311/17, ww. wyroki oraz orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowejbazy CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że po wydaniu decyzji przez organ I instancji, akta sprawy wpłynęły do organu odwoławczego w dniu 3 października 2022 r. Od tej daty należało liczyć początek biegu terminu do rozpoznania odwołania z dnia 19 września 2022 roku. Organ nie podjął jednak należnego działania. Jak wynika z akt sprawy organ pozostawał w bezczynności w chwili złożenia przedmiotowej skargi, a po wniesieniu ponaglenia w dniu 6 lutego 2023 r., a następnie skargi , organ podjął czynność - w dniu 7 marca 2023 r. wydał powołane na wstępie postanowienie o powołaniu biegłego, a zatem po upływie 5 miesięcy od wpływu odwołania do organu.
W takiej sytuacji Sąd obowiązany był ocenić – stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. – czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie powinno być w sprawie wątpliwości co do tego, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dacie złożenia skargi nie dopełniło ciążącego na nim obowiązku załatwienia sprawy co oznacza, że pozostawało w bezczynności. Ordynacja podatkowa zobowiązuje generalnie organy podatkowe do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 139 § 1 o. p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 139 § 3 o.p. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Do terminów określonych w art. 139 § 1-3 o.p. nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie z art. 140 § 1 o.p., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu. Przekroczenie tych terminów oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego.
Z akt sprawy nie wynika jednak, aby zaistniały podstawy prawne do niewydania decyzji w terminie określonym w art. 139 § 3 o.p., co oznacza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia tego przepisu, podobnie jak i art. 140 § 1, art. 121 § 1 oraz art. 125 § 1 tej ustawy.
Z tego względu należało stwierdzić bezczynność w prowadzeniu postępowania odwoławczego (pkt I sentencji wyroku).
Wskazać jednak należy, że bezczynność organu odwoławczego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ odwoławczy przekroczył w sposób znaczny termin wymieniony w art. 139 § 3 o.p. Nie można przy tym pomijać, że przepis art. 121 § 1 o.p. nakazuje prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, natomiast przepis art. 125 tej ustawy zobowiązuje organy podatkowe, aby działały w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Żadnej z dyspozycji zawartej w tych przepisach Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykonało.
W okolicznościach faktycznych tej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga fakt, że kwalifikacja spornych obiektów budowlanych jako przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, była już przedmiotem oceny organów podatkowych w niemal równolegle toczących się postępowaniach dotyczących poprzednich lat podatkowych (2016-2021), przy czym zaznaczyć tu należy, że decyzje organów obu instancji dotyczących lat 2016-2019, były także przedmiotem sądowej kontroli (wyroki tut. Sądu uchylające zaskarżone decyzje SKO i decyzje organu I instancji zastały wydane w sprawach: I SA/Po 566/21 – wyrok z 10 grudnia 2021 r. (dot. roku 2016); I SA/Po 40/21 – wyrok z 15 września 2021 r. (dot. roku 2017); I SA/Po 41/21 – wyrok z 6 maja 2021 r. (dot. roku 2018); I SA/Po 42/21 – wyrok z 15 września 2021 r. (dot. roku 2019)).
Na wynik kontroli sądowej tut. Sądu w powołanych wyżej sprawach powołał się skarżący w wymienionych na wstępie tożsamych skargach na bezczynność organu II instancji w postępowaniu odwoławczym (wyroki z 12 maja 2023 r. wydane w sprawach o sygn. akt: I SAB/Po 4/23 (dot. roku 2016), I SAB/Po 5/23 (dot. roku 2017), I SAB/Po 6/23 (dot. roku 2018) i SAB/Po 7/23 (dot. roku 2019)).
Jak wskazano już wyżej, na bezsporny fakt toczących się już postępowań podatkowych za lata poprzednie, powołał się także organ I instancji w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Burmistrza [...] z 15 września 2022 r.
Zauważyć należy, że podobnie jak w ww. sprawach, także w tej sprawie, po upływie 5 miesięcy organ odwoławczy podjął tożsamą czynność procesową (powołanie biegłego), formułując tożsamą tezę dowodową.
W ocenie Sądu na kwalifikację stwierdzonej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa należy zatem spojrzeć szerzej, w kontekście toku pozostałych postępowań podatkowych, skoro we wszystkich tych sprawach wydano jednobrzmiące postanowienia o powołaniu biegłego. Wcześniejsze wydanie tego postanowienia w postępowaniu dotyczącym poprzedniego roku podatkowego skutkowałoby istotnym skróceniem czasu w podjęciu tej czynności, w już toczących się postępowaniach dotyczących następnych lat podatkowych. Należy tu zaznaczyć, że na przykład w postępowaniu dotyczącym roku 2018, organ pozostawał w bezczynności 17 miesięcy (sprawa I SAB/Po 6/23), a w postępowaniu dotyczącym roku 2019 organ pozostawał w bezczynności 7 miesięcy (sprawa I SAB/Po 7/23).
Zdaniem Sądu, oceniając tok postępowania odwoławczego w sprawie niniejszej, należało uwzględnić sposób działania organu II instancji także w sprawach dotyczących poprzednich lata podatkowych. Gdyby bowiem w tamtych postępowaniach organ podjął czynności wcześniej, to w sprawie niniejszej możliwe było podjęcie tożsamej czynności (powołanie biegłego) w ustawowym terminie wskazanym w art. 139 § 2 o.p. Z tych względów Sąd stwierdził, że także w okolicznościach faktycznych tej sprawy, mimo relatywnie najkrótszego okresu bezczynności wg. stanu na dzień wniesienia skargi (3 miesiące), uzasadniona jest jej kwalifikacja wskazująca na rażące naruszenie prawa.
Podkreślić także należy, że w odpowiedzi na skargę organ II instancji nie wskazał przyczyn bezczynności, pozostawiając to do oceny Sądu.
Sąd uznał zatem, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa (pkt II sentencji wyroku).
Wobec braku informacji od organu o zakończeniu postępowania w sprawie, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku).
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznała strona na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2104/17). W ocenie Sądu krzywdą doznaną przez skarżącego nie jest czas od wszczęcia postępowania i oczekiwanie na jego zakończenie. Ponadto samo kwestionowanie wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego i brak konieczności uiszczenia przez niego na rzecz organu podatkowego sumy pieniężnej z tytułu podatku od nieruchomości nie stanowi dla skarżącego krzywdy. Racjonalnie rzecz ujmując, strona skarżąca nie doznała na skutek bezczynności organu odwoławczego realnego, a tym bardziej dotkliwego, uszczerbku w prawach materialnych.
W ocenie Sądu, w przytoczonych okolicznościach sprawy, nie było zasadne przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej przy stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa przez organ administracji, gdyż strona nie poniosła w istocie żadnej materialnej szkody, przez co w tej części Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku).
W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożył się wpis sądowy w wysokości
[...] zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz należna opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI