I SAB/Po 3/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając działania organu za rzetelne i niezbędne do wyjaśnienia sprawy.
Skarga dotyczyła przewlekłości postępowania Starosty w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Sąd analizując przebieg postępowania, w tym czynności podjęte przez organ, czas potrzebny na zebranie materiału dowodowego oraz analizę przepisów, uznał, że działania Starosty były rzetelne i niezbędne. Pomimo przedłużenia terminu załatwienia sprawy, organ działał zgodnie z przepisami K.p.a. i u.g.n., zapewniając stronom czynny udział w postępowaniu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, stwierdzając brak przewlekłości.
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. N. była przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę w sprawie zwrotu nieruchomości. Skarżący zarzucał organowi podejmowanie działań pozornych, nieefektywnych oraz istotne przekroczenie terminów ustawowych. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym i uznał skargę za niedopuszczalną. Analiza akt sprawy wykazała, że Starosta podjął szereg czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, w tym występowanie o dokumentację, przeprowadzenie oględzin oraz zawiadamianie stron o postępach. Sąd podkreślił, że postępowanie dotyczące zwrotu nieruchomości jest skomplikowane i wymaga zebrania obszernego materiału dowodowego, co uzasadniało czas trwania postępowania. Organ prawidłowo zawiadomił strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, podając przyczyny zwłoki. W ocenie Sądu, działania Starosty nie nosiły znamion opieszałości, niesprawności czy nieskuteczności, a brak kompletnych akt sprawy uniemożliwiał wcześniejsze wydanie decyzji. Ostatecznie, Starosta wydał decyzję merytoryczną przed upływem terminu wyznaczonego w piśmie o przedłużeniu. Sąd, mając na uwadze całokształt materiału dowodowego i specyfikę sprawy, oddalił skargę na przewlekłość postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie było prowadzone w sposób przewlekły. Działania organu były rzetelne i niezbędne do wyjaśnienia sprawy, a czas trwania postępowania uzasadniony złożonością materii i koniecznością zebrania materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że organ podjął wszystkie niezbędne czynności, aby wyjaśnić stan faktyczny i prawny sprawy, zgodnie z przepisami K.p.a. i u.g.n. Czas potrzebny na zebranie i analizę materiału dowodowego, a także zapewnienie stronom czynnego udziału, uzasadniał czas trwania postępowania. Wydanie decyzji merytorycznej przed upływem terminu wyznaczonego w piśmie o przedłużeniu świadczy o braku przewlekłości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 136
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 35 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 79 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Podejmowanie przez organ działań pozornych i nieefektywnych. Istotne, kilkumiesięczne przekroczenie terminów ustawowych do załatwienia sprawy. Niezawiadomienie skarżącego o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym. Niepowiadomienie skarżącego o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym i nowym terminie załatwienia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
nie mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania nie można Staroście zarzucić opieszałości, niesprawności czy też nieskuteczności brak kompletnych akt sprawy (pełnego materiału dowodowego będącego podstawą podjętego przez organ administracji rozstrzygnięcia) uniemożliwiał wydanie decyzji administracyjnej
Skład orzekający
Karol Pawlicki
sprawozdawca
Katarzyna Nikodem
przewodniczący
Waldemar Inerowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania administracyjnego w kontekście zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, obowiązki organu w zakresie zbierania materiału dowodowego i zapewnienia stronom czynnego udziału."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami i interpretacji przepisów K.p.a. w tym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przewlekłości postępowania administracyjnego, co jest częstym problemem w praktyce. Choć rozstrzygnięcie jest standardowe, uzasadnienie zawiera szczegółowe omówienie kryteriów oceny przewlekłości.
“Czy organ działał zbyt wolno? Sąd rozstrzyga o przewlekłości postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Po 3/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-04-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Karol Pawlicki /sprawozdawca/ Katarzyna Nikodem /przewodniczący/ Waldemar Inerowicz Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane 659 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Skarżony organ Starosta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 3 § 2 pkt 8, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 344 art. 136, art. 137 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 8 § 1, art. 12, art. 35 § 1, art. 35 § 2, art. 36 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę Uzasadnienie Przedmiotem skargi M. N., reprezentowanego przez pełnomocnika, jest przewlekłość postępowania o sygn. [...] prowadzonego przez Starostę w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w K., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o pow. 0,0449 ha, przejętej na rzecz Miasta [...] na podstawie decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z 30 stycznia 2014 r. znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. jako własność Miasta [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z 19 września 2022 r. M. N. wystąpił o zwrot nieruchomości. Wojewoda [...] postanowieniem z 12 października 2022 r. nr [...] wyznaczył Starostę jako organ właściwy do załatwienia sprawy w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w K., obręb [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr działki [...] o pow. 0,0449 ha przejętej na rzecz Miasta [...] na podstawie decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 stycznia 2014 r. znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i zapisanej w KW [...] jako własność Miasta [...] Do postanowienia zostały dołączone akta sprawy, tj. wniosek M., N. z 19 września 2022 r. o zwrot przedmiotowej działki, wypis z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej, a także kopia powyższej decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z 30 stycznia 2014 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zawiadomieniem z 19 października 2022 r. poinformowano strony o wszczęciu postępowania w trybie art. 136 u.g.n., w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w K., obręb [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o pow. 0,0449 ha, przejętej na rzecz Miasta [...] w oparciu o powyższą decyzję. Pismem z 4 listopada 2022 r. skierowano do Prezydenta Miasta [...] podanie o zajęcie stanowiska w kwestii realizacji przedmiotowej inwestycji na działce nr [...] oraz o przesłanie dokumentacji związanej z wywłaszczeniem. Pismem z 8 listopada 2022 r. zawiadomiono o zaplanowanych na dzień 8 grudnia 2022 r. oględzinach nieruchomości. Zgodnie z zapowiedzią, wizja w terenie odbyła się w dniu 8 grudnia 2022 r. Pismem z 9 grudnia 2022 r. poinformowano strony niniejszego postępowania o przedłużeniu terminu załatwienia niniejszej sprawy, z uwagi na konieczność zebrania niezbędnego materiału dowodowego i poddania go wnikliwej analizie. W dniu 12 grudnia 2022 r. do siedziby organu wpłynęło pismo M. N., reprezentowanego przez pełnomocnika, stanowiące ponaglenie w związku z bezczynnością i przewlekłością organu. Ponaglenie wraz z poświadczoną kopią dokumentacji zgromadzoną w sprawie zostały w dniu 15 grudnia 2022 r. przekazane do rozpoznania Wojewodzie [...] W dniu 15 grudnia 2022 r. wystosowano do Prezydenta Miasta [...] pismo monitujące, odnośnie zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie oraz przesłania stosownej dokumentacji dowodowej. W dniu 16 grudnia 2022 r. otrzymano pismo Prezydenta Miasta [...] z 15 grudnia 2022 r. zawierające wyjaśnienia w sprawie, jak i dokumentację dowodową niezbędną do stwierdzenia, czy wniesione roszczenie jest zasadne. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z 21 grudnia 2022 r. uznał ponaglenie M. N. za niezasadne. W toku postępowania skarżący pismem z 21 grudnia 2022 r. złożył wniosek dowodowy w sprawie przedkładając jednocześnie kopię decyzji orzekającej o ustaleniu wysokości odszkodowania za przejęty grunt, która dzięki staraniom organu znajdowała się już w aktach prowadzonej sprawy. Z uwagi na fakt, że przekazana przez Prezydenta Miasta [...] pismem z 15 grudnia 2022 r. dokumentacja nie była kompletna Starosta pismem z 30 grudnia 2022 r. wezwał inwestora do przedłożenia dokumentacji geodezyjnej będącej w zasobie Urzędu Miejskiego [...] Prezydent Miasta [...] pismem z 13 stycznia 2023 r. uzupełnił materiał dowodowy. Ponadto z pisma z 23 stycznia 2023 r. Prezydenta Miasta [...] kierowanego do Zarządu Dróg Miejskich wynika, że realizator celu publicznego podjął działania mające na celu pozyskania informacji w zakresie wykorzystania działki objętej postępowaniem o zwrot. Z uwagi na brak informacji ze strony Miasta [...] Starosta dążąc do wyjaśnienia wszystkich okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych w sprawie, w dniu 26 stycznia 2023 r. wezwał Prezydenta do zajęcia jednoznacznego stanowiska w kwestii dotychczasowego, jak i planowanego w najbliższym czasie wykorzystania przedmiotowej nieruchomości na cel, zgodnie z którym została przejęta na rzecz Miasta [...] a także o udzielenie wyjaśnień w zakresie rozbieżności występujących w przekazanej dokumentacji. Stanowisko strony w niniejszym zakresie zostało przedstawione tutejszemu organowi pismem z 7 lutego 2023 r. (data wpływu do organu 8 lutego 2023 r.). W dniu 7 lutego 2023 r. w siedzibie organu stawił się M. N.. Wnioskodawca zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, wykonał fotokopię części dokumentacji, przy czym nie wniósł uwag do przedłożonych materiałów. Pismem z 9 lutego 2023 r. Starosta poinformował strony, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał daje podstawę do wydania decyzji, zakreślając jednocześnie siedmiodniowy termin na możliwość zapoznania się stron osobiście, bądź przez przedstawiciela albo pełnomocnika, z całością dokumentacji dowodowej przed wydaniem decyzji oraz wypowiedzenia się przez strony postępowania, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pomimo prawidłowego zawiadomienia strony nie skorzystały ze swojego uprawnienia. Starosta w dniu 28 lutego 2023 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie zwrotu na rzecz M. N. nieruchomości położonej w K., w obrębie [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr działki [...] o pow. 0,0449 ha przejętej na rzecz Miasta [...] na podstawie decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 stycznia 2014 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. jako własność Miasta [...] Pismem z 10 lutego 2023 r. M. N., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł, wskazaną na wstępie, skargę na przewlekłość postępowania oznaczonego numerem [...], dotyczącego wydania przez Starostę decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o nr księgi wieczystej [...], w trybie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 1899 ze zm. - dalej: "u.g.n."). Staroście zarzucono naruszenie: 1) art. 35 § 1 w zw. z art. 35 § 3 w zw. z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 – dalej: "K.p.a."), poprzez podejmowanie działań pozornych i nieefektywnych, mający charakter działań przewlekłych, a także istotne, kilkumiesięczne przekroczenie terminów ustawowych do załatwienia sprawy, tj. wydania decyzji o zwrocie skarżącemu wywłaszczonej nieruchomości, mimo iż sprawa nie jest szczególnie skomplikowana, nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a organ posiada pełną dokumentację i wiedzę konieczną do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki; 2) art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 12 K.p.a., poprzez podejmowanie przez organ działań pozornych, mających stwarzać wrażenie aktywności organu, a w rzeczywistości nieistotnych z perspektywy wydania decyzji merytorycznej i jedynie zmierzających do przedłużenia postępowania, mimo ziszczenia się przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, czym organ prowadzący postępowanie podważa zaufanie uczestnika postępowania do władzy publicznej oraz poddaje pod wątpliwość bezstronność organu w niniejszej sprawie; 3) art. 36 K.p.a., poprzez niezawiadomienie skarżącego o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym, mimo, że od momentu złożenia do organu wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości upłynęło kilka miesięcy, a także poprzez nie powiadomienie skarżącego w odpowiednim terminie, o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym i nowym terminie załatwienia sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Starosty do wydania decyzji w sprawie oznaczonej numerem [...], w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o numerze księgi wieczystej [...], w trybie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n., w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku, 2) stwierdzenie, że Starosta, dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oznaczonego numerem [...], dotyczącego wydania decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o numerze księgi wieczystej [...], w trybie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n., 3) wymierzenie organowi grzywny określonej w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty grzywny, 4) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, a w tym opłaty sądowej oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Starosta wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że nie kwestionuje, iż wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości został złożony 19 września 2022 r. Jednakże dopiero Wojewoda [...] postanowieniem opatrzonym sygnaturą akt [...] z 12 października 2022 r. (data wpływu pisma do organu - 14 października 2022 r.) wyznaczył Starostę jako organ właściwy do załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej: "P.p.s.a."). W pierwszej kolejności rozważenia wymagała kwestia dopuszczalności skargi, w kontekście zawartego w niej żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę została poprzedzona ponagleniem skierowanym do Wojewody [...] pismem z 9 grudnia 2022 r., rozpoznanym przez ten organ 21 grudnia 2022 r. Postępowanie przed organem I instancji zostało zakończona wydaniem decyzji z 28 lutego 2023 r., która jak wynika z akt sprawy, nie jest ostateczna. Należy zatem stwierdzić, że złożona skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Nadto należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że w myśl art. 12 K.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko. Tak więc z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. o sygn. II OSK 34/13, stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że nie mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Na wstępie wskazać należy, że postępowanie toczyło się na wniosek skarżącego. Postępowanie dotyczące zwrotu nieruchomości w trybie przepisów u.g.n. wymaga od organu prowadzącego podjęcia szeregu czynności faktycznych i prawnych mających na celu m.in. prawidłowe ustalenie przedmiotu, celu wywłaszczenia określenie kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o zwrot, a przede wszystkim stwierdzenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki do uznania, że nieruchomość jest zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie ulega wątpliwości, że przy ocenie zasadności wniosku o zwrot nieruchomości nie wystarczy samo twierdzenie strony o tym, że zachodzi taka konieczność. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Starosta, mając na względzie opisane powyżej czynności, w zakreślonych ramach czasowych, podjął czynności, dla których postępowanie było prowadzone i zmierzało do załatwienia sprawy. Skarżący powołuje się na treść art. 35 § 1, 35 § 2 K.p.a., w myśl których organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. W rozpatrywanej sprawie Starosta wyjaśnił, że nie dysponował dokumentami związanymi z wywłaszczeniem przedmiotowej działki (posiadał jedynie kopię decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a nie miał w swoim zasobie choćby decyzji odszkodowawczej). Podkreślić należy, że w prowadzonym postępowaniu w oparciu o art. 136 w związku art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 344), kluczowym jest zbadanie i ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy. W sprawie o zwrot konieczne jest ustalenie podstawy prawnej wywłaszczenia, daty ostateczności decyzji wywłaszczeniowej, celu wywłaszczenia wskazanego w akcie wywłaszczeniowym, stanu faktycznego, który zaistniał na nieruchomości po dacie wywłaszczenia oraz dat, w których rozpoczęto lub zakończono prace związane z realizacją celu. Należy podkreślić, że skoro ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości wywołuje skutek rzeczowy w postaci przejścia prawa własności na poprzedniego właściciela i stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej, to postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości toczy się by zbadać stan prawny i faktyczny nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. Celem zapewnienia stronom postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania, organ z wyprzedzeniem ustalił termin oględzin, by zachować kodeksowe terminy. Powyższe wynika bowiem z treści art. 79 § 1 K.p.a., w myśl którego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (awizowanie pisma kierowanego do strony wpływa na termin doręczenia). Obowiązkiem organu administracji publicznej jest bowiem umożliwienie stronie realizację jej uprawnień do czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego. Ponadto zrealizowano obowiązek, ciążący na organie administracji publicznej i poinformowano strony o niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. W ocenie Sądu okoliczność, że wnioskodawca do dnia wpływu skargi do organu nie uzyskał rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu działki nr [...], położonej na terenie Miasta K., obręb [...], nie jest skutkiem opieszałego, niesprawnego, czy nieskutecznego organu I instancji. Również rzetelne prowadzenie postępowania administracyjnego przez organ, polegające na przestrzeganiu wymogów u.g.n. nie może być uznane za podejmowanie działań pozornych. Z akt sprawy wynika, że organ podjął działania zmierzające do zbadania, czy spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, sformułowane w u.g.n., stosując przy tym przepisy K.p.a. Trzeba mieć bowiem na względzie, że rozstrzygnięcie sprawy wywołanej wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest uzależnione od zebrania materiału dowodowego, jego oceny i przeprowadzenia jego dogłębnej analizy. Starosta rozpatrując sprawę zwrotu nieruchomości podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W przedmiotowym przypadku, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doszło do nieuzasadnionego przetrzymywania sprawy zamiast nadania jej właściwego biegu, a organ prowadził postępowanie bez niepotrzebnych zahamowań lub przewlekłości. Brak kompletnych akt sprawy (pełnego materiału dowodowego będącego podstawą podjętego przez organ administracji rozstrzygnięcia) uniemożliwiał wydanie decyzji administracyjnej. Organ podejmował wszystkie niezbędne czynności mające na celu pozyskanie kompletnej dokumentacji mającej wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Starosta prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Skarżący nie był jedyną stroną w niniejszym postępowaniu. Organ zadbał o to aby każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadnie negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok N. S. A. z 16 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, Nr 1, poz. 2 oraz wyrok N. S. A. z 12 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, Nr 19, poz. 366). W sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego na każdym jej etapie, strony były zawiadamiane o podejmowanych przez Starostę czynnościach. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Wojewoda [...] wydając postanowienie z 21 grudnia 2022 r. uznające ponaglenie skarżącego za niezasadne, również nie zauważył uchybień w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu. Na podkreślenie zasługuje fakt, że merytoryczna decyzja w niniejszej sprawie znak: [...] została wydana przez Starostę w dniu 28 lutego 2023 r., zatem przed upływem terminu wyznaczonego w piśmie z dnia 9 grudnia 2022 r., w którym poinformowano strony niniejszej postępowania o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, z uwagi na konieczność zebrania niezbędnego materiału dowodowego i poddania go wnikliwej analizie. Ocena sposobu prowadzenia całego postępowania, zdaniem Sądu orzekającego, przemawia za uznaniem, że nie można Staroście zarzucić opieszałości, niesprawności czy też nieskuteczności. Konieczność zebrania materiału dowodowego i dokonania jego właściwej oceny w realiach tej konkretnej sprawy wskazuje na to, że sprawa nie mogła być załatwiona w krótszym terminie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI