I SAB/PO 3/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-10-06
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowynadpłataoprocentowaniezwrot podatkuorgan podatkowybezczynność organuskarga administracyjnaOrdynacja podatkowaterminywłaściwość sądu

WSA w Poznaniu odrzucił skargę podatniczki na bezczynność organu podatkowego w sprawie oprocentowania nadpłaty, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

Podatniczka A.H. domagała się oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego, twierdząc, że organ podatkowy zbyt długo zwlekał z jej zwrotem. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił, argumentując, że termin zwrotu rozpoczął się dopiero od dnia wydania decyzji określającej wysokość nadpłaty. Podatniczka wniosła skargę na bezczynność organu. WSA w Poznaniu odrzucił skargę, stwierdzając, że podatniczka nie wyczerpała drogi postępowania administracyjnego, gdyż powinna była wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa przed złożeniem skargi.

Sprawa dotyczyła wniosku podatniczki A.H. o oprocentowanie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...]. Podatniczka zadeklarowała nadpłatę, a po czynnościach sprawdzających i postępowaniu podatkowym, organ określił ostateczną wysokość nadpłaty. Następnie podatniczka zwróciła się o oprocentowanie, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej, które przewidują oprocentowanie nadpłaty, jeśli nie zostanie ona zwrócona w terminie 3 miesięcy od złożenia zeznania. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił, uznając, że termin rozpoczął się od dnia wydania decyzji ustalającej wysokość nadpłaty. Podatniczka wniosła skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Sąd uzasadnił, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, ponieważ przed złożeniem skargi na bezczynność organu powinna była wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 52 § 2 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że odmowa uwzględnienia żądania podatnika powinna nastąpić w formie decyzji, która umożliwia kontrolę instancyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, co w tym przypadku oznaczało konieczność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa wypłaty oprocentowania nadpłaty, nawet jeśli nie nastąpiła w formie formalnej decyzji, powinna być poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 52 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

PPSA art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA w zw. z przepisami dotyczącymi obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia.

Pomocnicze

PPSA art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg wyczerpania możliwości obrony praw służących stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

PPSA art. 52 § § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Procedura wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w przypadku braku środków zaskarżenia.

O.p. art. 78 § § 3 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący oprocentowania nadpłaty, gdy nie została zwrócona w terminie.

O.p. art. 73 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Definicja powstania nadpłaty dla podatników podatku dochodowego.

O.p. art. 74a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis, który skarżąca twierdziła, że organ nie mógł zastosować.

O.p. art. 208

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podstawa do umorzenia postępowania podatkowego.

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis dotyczący określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 139

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

O.p. art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wymóg załatwienia sprawy w formie decyzji.

O.p. art. 220 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Kontrola instancyjna odmowy uwzględnienia żądania podatnika.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności.

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów podatkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia przez stronę skarżącą.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej dotycząca obowiązku oprocentowania nadpłaty i bezczynności organu.

Godne uwagi sformułowania

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę [...] można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu [...] do usunięcia naruszenia prawa.

Skład orzekający

Jerzy Małecki

przewodniczący

Włodzimierz Zygmont

sprawozdawca

Karol Pawlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, w szczególności obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia i wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnej decyzji organu i skargi na bezczynność, ale zasada wyczerpania środków zaskarżenia jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Niewłaściwy pierwszy krok: dlaczego Twoja skarga do sądu może zostać odrzucona?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Po 3/05 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jerzy Małecki /przewodniczący/
Karol Pawlicki
Włodzimierz Zygmont /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 06 października 2005 r. sprawy ze skargi A.H. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...] postanawia: odrzucić skargę. /-/K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ W. Zygmont
Uzasadnienie
Podatniczka A.H. w zeznaniu rocznym za [...] r., złożonym w Urzędzie Skarbowym, zadeklarowała podatek należny w wysokości [...] zł oraz kwotę nadpłaty w wysokości [...] zł. Z uwagi na wysokość zwrotu podatku, w dniu [...] r. wezwano podatniczkę do przedłożenia wszystkich dokumentów na podstawie których sporządzono zeznanie.
Po prowadzonych od dnia [...]r. czynnościach sprawdzających organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatniczce właściwej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym za [...] r. W postanowieniu przedstawił przebieg postępowania wyjaśniającego i przyczyny dla których konieczne stało się wszczęcie postępowania podatkowego.
Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 208 O.p. w zw. z art. 45 ust.6 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego określił, że wysokość podatku należnego za [...] r. wynosi [...] zł. według wyliczenia:
przychód za [...] r. z tytułu najmu lokali w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł, dochód z tytułu najmu lokali [...] zł, dochód do opodatkowania [...] zł. obliczony podatek [...] zł. odliczenia od podatku wydatków mieszkaniowych [...] zł, odliczenia wydatków mieszkaniowych które nie znalazły pokrycia w [...] r., [...] zł, podatek należny [...] zł, przypisano [...] zł, do przypisu [...] zł, wpłacone zaliczki [...] zł, nadpłata [...] zł. Wobec powyższego umorzył postępowanie podatkowe w sprawie określenia właściwej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym, jako bezprzedmiotowe a jednocześnie na podstawie z art. 74a O.p. określił podatniczce wysokość nadpłaty za [...] r. w kwocie [...] zł.
Podatniczka zwróciła się [...] r. o przekazanie jej kwoty [...] zł tytułem oprocentowania nadpłaty wynikającej z decyzji z dnia [...] r. określającej wysokość nadpłaty. Uzasadniając żądanie stwierdziła, że zgodnie z art. 78 § 3 pkt 4 O.p. w przypadku gdy nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania, oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty, jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie 3 miesięcy od złożenia zeznania, do dnia zwrotu nadpłaty. W jej sprawie zwrot nadpłaty powinien nastąpić do dnia [...] r. Jednakże organ podatkowy wydał decyzję w sprawie nadpłaty dopiero [...] r. a faktyczny zwrot nadpłaty nastąpił w miesiącu lutym [...] r. Dla obowiązku wypłaty oprocentowanie bez znaczenia pozostaje długość okresu w jakim prowadzone było postępowanie wyjaśniające. Obowiązek oprocentowania nadpłaty powstaje bowiem z mocy samego prawa. Sama wypłata oprocentowania jest czynnością techniczną i powinna zostać dokonana jednocześnie ze zwrotem nadpłaconego podatku.
Naczelnik Urzędu Skarbowego odpowiadając na wniosek stwierdził, że ze względu na określenia w drodze decyzji innej wysokości nadpłaty podatku za rok [...] aniżeli wysokość przez nią wskazana, termin do wypłaty nadpłaty rozpoczął się dopiero z dniem wydania decyzji tj. [...] r., co w rezultacie uzasadnia odmowę wypłaty oprocentowania nadpłaty.
W skardze na bezczynność podatniczka domagała się zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego do dokonania czynności poprzez naliczenie i wypłacenie jej oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...] oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Organowi podatkowemu zarzuciła naruszenie przepisu art. art. 76 § 1 O.p., który nakłada na organ obowiązek zwrotu podatnikowi nadpłaty wraz z oprocentowaniem oraz 78 O.p. określającego obowiązek naliczenia oprocentowania nadpłaty. Uzasadniając skargę wskazała, że według art. 73 § 2 pkt 1 O.p. dla podatników podatku dochodowego nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego. Zwrot nadpłaty winien zostać dokonany w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego. W sprawie zwrot nadpłaty powinien zatem nastąpić do dnia [...] r. (art. 78 § 1 ust. 4 O.p.), przy czym braku było możliwości zastosowania art. 74a O.p. W końcowej części skargi stwierdziła, iż organ zastosował 3 miesięczny termin zwrotu nadpłaty wyłącznie w odniesieniu do kwoty [...] zł, od której to kwoty oprocentowanie nie przysługuje. W pozostałym zakresie oprocentowanie nadpłaty winno być naliczone i wypłacone skarżącej.
Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuca skargę, jako niedopuszczalną.
Powody.
Skarżąca nie wyczerpała możliwości obrony praw, która służyła jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przed złożeniem skargi musi dojść do skonsumowania trybu postępowania instancyjnego, jeżeli jest ustawowo przewidziany (art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wymóg wyczerpania możliwości służących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie nie dotyczy tylko Prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 53 § 3 powyższej ustawy).
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 2 i 3 ustawy).
Skarżąca uznawszy, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające przekazania jej kwoty [...] zł tytułem oprocentowania nadpłaty - jest aktem względem którego ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, a jest tzw. innym aktem lub czynnością, której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - powinna była, złożyć na piśmie do właściwego organu, nawiązując do art. 139 i nast. O.p., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca nie składając takiego wezwania, nie wyczerpała możliwości jej służących w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
Załatwienie sprawy powinno nastąpić w formie decyzji (art. 207 O.p.). Odmowa uwzględnienia żądania podatnika dokonana w formie decyzji podatkowej jest standardem zapewniającym kontrolę instancyjną odmowy (art. 220 § 1 O.p.), realizującym zasadę praworządności (art. 120 O.p.) oraz zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.). W przeciwnym wypadku podatnik pozbawiony byłby możliwości dochodzenia swych racji i praw.
Z tych powodów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z przytoczonymi wyżej przepisami ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), Sąd postanowił jak w sentencji.
/-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ W. Zygmont

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI